1. Sự cần thiết
Ngày 16/12/2010, dưới sự chủ trì của đồng chí Bí thư Đảng ủy Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) Mai Trọng Nhuận, Ban Thường vụ Đảng ủy ĐHQGHN đã họp phiên thường kỳ để bàn và cho chủ trương về “Nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo cho sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tếthuộc Nhiệm vụ chiến lược”.
Đồng chí Bí thư Đảng ủy Mai Trọng Nhuận đã trình bày báo cáo đánh giá tình hình triển khai, kết quả và những vướng mắc trong quá trình tổ chức đào tạo và quản lý sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế thuộc Nhiệm vụ chiến lược. Trên cơ sở trao đổi, thảo luận của các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng ủy và Ban Giám đốc, Ban Thường vụ Đảng ủy thống nhất kết luận như sau :
1. Sự cần thiết phải triển khai đào tạo tăng cường cho sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế thuộc Nhiệm vụ chiến lược
1.1. Yêu cầu của Nhiệm vụ chiến lược
Trong quá trình phát triển ĐHQGHN, Đảng ủy, Ban Giám đốc ĐHQGHN đã kiên trì nhất quán và có nhiều chủ trương, giải pháp đột phá nhằm hiện thực hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về xây dựng hai ĐHQG từng bước đạt chuẩn khu vực và quốc tế.
Một trong những nội dung quan trọng của chiến lược phát triển ĐHQGHN là việc xây dựng và phát triển các ngành, chuyên ngành đạt chuẩn quốc tế gọi tắt là Nhiệm vụ chiến lược, vớicác mục tiêu đã được nêu trong Quyết định số 1022/QĐ-ĐHQGHN ngày 05/03/2009, trong đó cóđào tạo nguồn nhân lực chất lượng theo chuẩn quốc tế, đáp ứng yêu cầu cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế của đất nước và yêu cầu sinh viên phải đạt trình độ tiếng Anh C1, tương đương 6.0 IELTS trở lên.
Để đạt được yêu cầu nêu trên, chương trình đào tạo tiếng Anh phải được tăng cường ngay từ năm thứ nhất (kể cả dịp hè). Trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, việc tổ chức đào tạo tiếng Anh tập trung và quản lý sinh viên năm thứ nhất thuộc các Chương trình đào tạo cử nhân khoa học tài năng, Chương trình tiên tiến, Chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế thuộc Nhiệm vụ chiến lược (sau đây gọi chung là Chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế thuộc Nhiệm vụ chiến lược) là hướng đi phù hợp với chiến lược phát triển và điều kiện của ĐHQGHN, đáp ứng yêu cầu Nhiệm vụ chiến lược.
1.2. Việc triển khai đào tạo sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế thuộc Nhiệm vụ chiến lược mang lại nhiều lợi ích cho các bên liên quan
a. Đối với sinh viên
Năng lực tiếng Anh cơ bản được rèn luyện một cách chuyên nghiệp, bài bản để đạt chuẩn cao, với chi phí thấp và hợp lý; có đủ điều kiện để hoàn thành có chất lượng các môn học chung; trong điều kiện giao lưu các ngành nghề khi học tập trung góp phần phát triển bản lĩnh khoa học, khẳng định sự yêu nghề và gắn bó thực sự của sinh viên với ngành nghề tương lai trong môi trường đa ngành có sức hấp dẫn khác nhau; hiệu quả, chất lượng của chương trình đào tạo và quản lý sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tếthuộc Nhiệm vụ chiến lược làm cho sinh viên thuộc chương trình này trở thành những tuyên truyền viên giới thiệu, quảng bá về Chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế đối với xã hội và những sinh viên tương lai.
b. Đối với các đơn vị
- Được giải phóng khỏi nhiệm vụ đào tạo tiếng Anh cơ bản, các đơn vị có điều kiện để tập trung nâng cao chất lượng công tác giảng dạy chuyên môn bằng tiếng Anh, đổi mới quản trị đại học, tập trung các nguồn lực, thời gian, trí tuệ cho việc phát triển các điều kiện đảm bảo chất lượng.
- Chất lượng và hiệu quả đào tạo tiếng Anh, các môn chung và các môn chuyên môn được nâng lên là các điều kiện quan trọng để tạo dựng uy tín và tăng khả năng thu hút các nguồn lực từ bên ngoài đầu tư cho các hoạt động của đơn vị.
- Sinh viên sớm đạt trình độ tiếng Anh cao tạo điều kiện để các đơn vị tổ chức đào tạo chuyên môn bằng tiếng Anh một cách hiệu quả hơn ngay từ học kỳ 2 của năm thứ nhất đảm bảo chất lượng đào tạo chuyên môn đáp ứng yêu cầu của thực tế và các quy định về đào tạo theo Chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế.
- Chất lượng đầu ra tốt của sinh viên các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế sẽ gia tăng tỷ lệ sinh viên có việc làm với mức thu nhập cao là điều kiện tốt nhất để tăng khả năng thu hút sinh viên giỏi vào học các ngành nghề của đơn vị trong những năm tiếp theo.
c. Đối với ĐHQGHN
- Việc phối hợp đồng bộ giữa nhiều đơn vị để triển khai đào tạo sẽ góp phần quan trọng để ĐHQGHN từng bước trở thành thực thể thống nhất hữu cơ phát huy tối đa nguồn lực để phát triển cao và nhanh.
- Chất lượng đào tạo tiếng Anh tăng lên, sẽ là điều kiện tốt để phát triển từng ngành đào tạo của chương trình đào tạo nói trên sớm đạt chuẩn quốc tế làm cơ sở để phát triển thương hiệu của các đơn vị và thương hiệu chung của ĐHQGHN.
- Tăng cường liên thông, liên kết, hợp tác, tập trung giải quyết các vấn đề đặt ra trong quá trình triển khai làm cơ sở để phát triển tinh thần cộng đồng ĐHQGHN.
- Việc tập trung đào tạo và quản lý sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế thuộc Nhiệm vụ chiến lượctạo điều kiện cho việc xóa bỏ từng bước rào cản cát cứ, manh mún, nhỏ lẻ trong hoạt động chuyên môn, tạo ra tiềm lực mới để phát huy hiệu quả của đào tạo quy mô lớn, đạt các lợi ích của các bên liên quan với chi phí phù hợp.
2. Đánh giá tình hình triển khai và kết quả bước đầu đào tạo sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế thuộc Nhiệm vụ chiến lược
2.1. Về công tác chỉ đạo
Giám đốc ĐHQGHN đã thành lập Ban chỉ đạo và bộ phận thường trực Nhiệm vụ chiến lược và đã ban hành Quyết định số 1022/QĐ-ĐHQGHN ngày 05/03/2009, công văn số 2355/ĐGQGHN-ĐT ngày 10/8/2010, Hướng dẫn số 2611/HD-ĐT ngày 09/9/2010, Hướng dẫn số 3226/HD-ĐHQGHNngày 08/11/2010 và Kết luận số 2171/TB-ĐHQGHN ngày 22/7/2010của Ban chỉ đạo Nhiệm vụ chiến lược để chỉ đạo và hướng dẫn thực hiện Nhiệm vụ chiến lược và tổ chức đào tạo, quản lý sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế thuộc Nhiệm vụ chiến lược. Đây là những văn bản quan trọng, làm cơ sở để các bên liên quan căn cứ triển khai thực hiện.
Ngày 29/8/2010 Ban Giám đốc ĐHQGHN đã tổ chức cuộc họp với các đơn vị để kiểm tra công tác triển khai và trao đổi, thảo luận thống nhất kế hoạch, phương án tổ chức đào tạo, quản lý sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tếthuộc Nhiệm vụ chiến lược. Trong quá trình thực hiện, Ban Giám đốc ĐHQGHN cũng đã tổ chức các cuộc họp giao ban với các đơn vị và làm việc trực tiếp với một số đơn vị, trong đó có Trường Đại học Khoa học Tự nhiên về chủ trương đào tạo và quản lý sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế thuộc Nhiệm vụ chiến lược tại trường Đại học Ngoại ngữ.
2.2. Tình hình triển khai và một số kết quả đạt được
Việc đào tạo sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tếthuộc Nhiệm vụ chiến lược trên thực tế đã được triển khai theo ba mô hình chủ yếu: mô hình “Khép kín”; mô hình “Nửa khép kín” và mô hình “Liên thông, liên kết”.
- Mô hình “Khép kín” là mô hình các sinh viên các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tếthuộc Nhiệm vụ chiến lược được đào tạo tại một đơn vị đơn vị duy nhất do một đơn vị tổ chức đào tạo và quản lý toàn diện sinh viên từ năm thứ nhất tới các năm tiếp theo. Đơn vị tổ chức đào tạo có trách nhiệm đối với toàn bộ quá trình đào tạo, từ chương trình, giáo trình, nhân sự, cơ sở vật chất, bố trí giảng viên (hầu hết là giảng viên của đơn vị mình)…Mô hình “Nửa khép kín” là mô hình sinh viên được gửi sang học tiếng Anh ở Trường Đại học Ngoại ngữ hoặc ở đơn vị có Nhiệm vụ chiến lược nhưng do Trường Đại học Ngoại ngữ tổ chức giảng dạy, ở đó sinh viên được bố trí vào các lớp có trình độ khác nhau (lớp môn học), lớp khoá học vẫn do trường có Nhiệm vụ quản lý.
Cả hai mô hình này đều có một số ưu điểm nhất định, song hạn chế lớn nhất của hai mô hình này là chất lượng đào tạo tiếng Anh chưa đạt yêu cầu, chưa phát huy được hiệu quả liên thông, liên kết, sử dụng nguồn lực chung, lợi thế chuyên môn hóa, liên ngành, đa ngành, chưa góp phần làm cho ĐHQGHN thành thực thể hữu cơ như Kết luận của Thường vụ Bộ chính trị, nên cần đổi mới cơ bản để nâng cao chất lượng đào tạo tiếng Anh cho sinh viên năm thứ nhất Chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế.
- Mô hình “Liên thông liên kết” là mô hình tổ chức đào tạo tiếng Anh và quản lý sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế thuộc Nhiệm vụ chiến lược tập trung tại Trường ĐHNN và đã được triển khai bắt đầu từ tháng 9/2010. Các đơn vị liên quan đã triển khai việc bàn giao và tiếp nhận sinh viên; cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu; công tác giảng dạy đi vào ổn định; các hoạt động ngoại khóa hỗ trợ sinh viên được tổ chức theo yêu cầu của đơn vị có Nhiệm vụ chiến lược; công tác quản lý sinh viên đang từng bước được hoàn thiện... Sau một thời gian triển khai mô hình “Liên thông liên kết” đã khẳng định tính ưu việt và đạt được kết quả ban đầu rất quan trọng, đảm bảo lợi ích của các bên liên quan như đã nêu ở mục 1.2., trình độ tiếng Anh của sinh viên được nâng lên rõ rệt, trong khi vẫn đảm bảo chất lượng đào tạo đối với các môn học chung khác.
Đây là mô hình đào tạo đột phánhằm mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo, đặc biệt là tiếng Anhvà khắc phục được các nhược điểm của hai mô hình trên.Trong quá trình tổ chức thực hiện, ĐHQGHN chưa chỉ đạo quyết liệt và triển khai theo kế hoạch, chưa tổ chức các cuộc trao đổi cần thiết để thống nhất cách thức triển khai chương trình này, chưa phối hợp nhịp nhàng với các đơn vị liên quan, chưa cung cấp đầy đủ thông tin, nên giai đoạn đầu còn lúng túng, khó khăn khi triển khai mô hình này.
Những kết quả ban đầu đạt được đã chứng tỏ việc tổ chức đào tạo tiếng Anh theo mô hình “Liên thông liên kết” là giải pháp khả thi nhất để đạt được mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo tiếng Anh, mà vẫn đảm bảo chất lượng giảng dạy các môn khác, phù hợp với lợi thế của ĐHQGHN và xu hướng phát triển đại học trên thế giới, đáp ứng các mục tiêu nêu dưới đây. Vì vậy cần chỉ đạo quyết liệt để tổ chức thực hiện mô hình này.
3. Mục tiêu và giải pháp tổ chức đào tạo và quản lý sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế thuộc Nhiệm vụ chiến lược
3.1. Mục tiêu
- Nâng cao chất lượng đào tạo tiếng Anh đạt chuẩn theo yêu cầu, tối thiểu đạt 5.0 EILTS sau khi kết thúc năm thứ nhất.
- Tạo thuận lợi cho sinh viên học tập tiếng Anh ở cường độ cao và các môn học khác, cũng như sinh hoạt tập thể, rèn luyện đạo đức, nuôi dưỡng, phát triển ý thức và lòng say mê nghề nghiệp; đảm bảo các chế độ chính sách đối với sinh viên và mối liên hệ với đơn vị có Chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế.
- Phát triển tinh thần cộng đồng, nâng cao hiệu quả hoạt động liên thông, liên kết, hợp tác, sử dụng nguồn lực chung, lợi thế chuyên môn hóa và thế mạnh đặc thù của các đơn vị trong ĐHQGHN.
- Thúc đẩy đổi mới tổ chức đào tạo và quản lý sinh viên theo hướng nâng cao chất lượng và hiệu quả từng bước đạt chuẩn quốc tế.
3.2. Giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo và quản lý sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế thuộc Nhiệm vụ chiến lược
a. Về chính trị tư tưởng
Tổ chức các hình thức phù hợp, hiệu quả nhằm quán triệt sâu sắc tới tất cả cán bộ, sinh viên hiểu đúng và đầy đủ mục tiêu, lợi ích, thuận lợi, khó khăn, thách thức và giải pháp khắc phục, cũng như chủ trương của Ban Thường vụ Đảng ủy về đào tạo và quản lý sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế thuộc Nhiệm vụ chiến lược theo mô hình “Liên thông liên kết” tại trường Đại học Ngoại ngữ nhằm tạo sự đồng thuận trong toàn đảng bộ để triển khai thực hiện thắng lợi chủ trương quan trọng này.
b. Các bên liên quan thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được phân công
- Ban Giám đốc ĐHQGHN chỉ đạo việc phân công trách nhiệm cho từng đơn vị, kiểm tra, giám sát, hoàn thiện, hướng dẫn thực hiện các giải pháp về đào tạo, quản lý và tài chính…để nâng cao chất lượng, hiệu quả việc triển khai đào tạo tiếng Anh theo mô hình “Liên thông liên kết”.
- Các đơn vị có Nhiệm vụ chiến lược phải coi đây là cơ hội, điều kiện thuận lợi để đạt các lợi ích và mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo chuyên môn đáp ứng yêu cầu của thực tế và các quy định về đào tạo theo chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế. Vì vậy, các đơn vị có Nhiệm vụ chiến lược có trách nhiệm chủ động và tích cực phối hợp toàn diện, kịp thời với Trường Đại học Ngoại ngữ trong việc tổ chức đào tạo và quản lý sinh viên về mọi mặt, như tổ chức giảng dạy các môn chuyên môn của ngành, sinh hoạt khoa học, hỗ trợ tổ chức các môn học chung, tăng cường các hoạt động phát triển lòng yêu nghề và gắn bó với ngành đạo tạo đã chọn, cử giáo viên chủ nhiệm lớp khóa học và lớp học chuyên môn của ngành, cố vấn học tập, quyết định mức học phí, học bổng, làm thủ tục để sinh viên giao dịch với bên ngoài và các chế độ chính sách khác của đơn vị mình đối với sinh viên của mình, đồng thời làm tốt công tác tư tưởng cho cán bộ, giảng viên, sinh viên hiểu rõ lợi ích, mục tiêu của Nhiệm vụ chiến lược, mô hình “Liên thông liên kết” này.
- Ban Chấp hành Công đoàn ĐHQGHN có trách nhiệm tham gia và chỉ đạo Ban Chấp hành Công đoàn của các đơn vị liên quan làm tốt công tác tư tưởng cho cán bộ, giảng viên hiểu rõ lợi ích, mục tiêu của Nhiệm vụ chiến lược và phương thức tổ chức đào tạo sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tếthuộc Nhiệm vụ chiến lược.
- Ban Chấp hành Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội sinh viên ĐHQGHN hướng dẫn việc thành lập, xây dựng cơ chế vận hành tổ chức Đoàn và Hội sinh viên của các lớp khóa học thuộc các Chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế theo đúng Điều lệ Đoàn và Điều lệ Hội; động viên khuyến khích sinh viên tích cực tham gia các hoạt động tập thể, công tác xã hội hội để rèn luyện phẩm chất đạo đức, mở rộng kiến thức xã hội và phát triển các kỹ năng mềm; đôn đốc kiểm tra sinh viên học tập, rèn luyện đáp ứng yêu cầu của các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế thuộc Nhiệm vụ chiến lược, của mô hình “Liên thông liên kết” và của các đơn vị; xử lý kỷ luật đối với sinh viên vi phạm quy chế đào tạo và rèn luyện.
- Trung tâm Đào tạo bồi dưỡng giảng viên lý luận chính trị, Trung tâm Giáo dục Quốc phòng An ninh và Trung tâm Giáo dục Thể chất…chủ động phối hợp với Trường Đại học Ngoại ngữ và các đơn vị có chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế tổ chức giảng dạy tốt các môn học chung được phân công.
- Trung tâm Hỗ trợ Sinh viên ưu tiên bố trí chỗ ở cho sinh viên có nhu cầu của chương trình đào tạo này và tạo điều kiện để sinh viên được tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao, cũng như các quyền lợi hợp pháp của sinh viên trong ký túc xá.
- Trung tâm Thông tin Thư viện có trách nhiệm đảm đảm đầy đủ các quyền lợi và nghĩa vụ của sinh viên trong việc sử dụng thư viện phục vụ học tập, nghiên cứu.
Các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Ban Giám đốc ĐHQGHN có trách nhiệm quán triệt và chỉ đạo quyết liệt việc tổ chức thực hiện Nhiệm vụ chiến lược và đào tạo sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế thuộc Nhiệm vụ chiến lược, kịp thời báo cáo với Ban Thường vụ Đảng ủy những vấn đề nảy sinh trong quá trình chỉ đạo.
Giao Ban Giám đốc ĐHQGHN quán triệt và chỉ đạo các ban chức năng, các đơn vị liên quan tích cực triển khai tổ chức thực hiện tốt Kết luận này.
Ban Tuyên giáo chịu trách nhiệm cung cấp tài liệu, hướng dẫn và chỉ đạo việc triển khai công tác tư tưởng để cán bộ, sinh viên hiểu đúng và đầy đủ việc đồng tâm hiệp lực tổ chức đào tạo sinh viên năm thứ nhất các chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế thuộc Nhiệm vụ chiến lược theo mô hình “Liên thông liên kết” tại Trường Đại học Ngoại ngữ trong sự phối hợp chặt chẽ với đơn vị liên quan.
Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy chủ trì kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện, phát hiện những vấn đề mới nảy sinh, báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy xem xét, chỉ đạo giải quyết. Các cấp ủy trực thuộc chỉ đạo tổ chức chính quyền, công đoàn, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cùng cấp phổ biến kịp thời, quán triệt sâu sắc Kết luận này đến từng cán bộ, đảng viên, giảng viên, sinh viên, tạo sự đồng thuận cao để quyết tâm thực hiện tốt Nhiệm vụ chiến lược.
Thủ trưởng các đơn vị chủ động, sáng tạo tổ chức thực hiện tốt Kết luận này.
Kết luận này được quán triệt tới các tổ chức cơ sở đảng trực thuộc, đảng viên, sinh viên các đơn vị có liên quan.
