VNU Logo
Thư viện sốVNU OfficeE-mailSitemap
  • Logo
  • Giới thiệu
    • Tổng quan
      • Lịch sử
      • Sứ mạng - Tầm nhìn
      • Chiến lược phát triển
      • Thi đua - Khen thưởng
      • Số liệu thống kê
      • Bản đồ Hà Nội
      • Các cơ sở của ĐHQGHN
      • Website kỷ niệm 100 năm ĐHQGHN
    • Cơ cấu tổ chức
      • Sơ đồ tổ chức
      • Hội đồng ĐHQGHN
      • Ban Giám đốc
      • Đảng ủy
      • Hội đồng Khoa học và Đào tạo
      • Văn phòng & ban chức năng
      • Công đoàn ĐHQGHN
      • Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên
      • Các trường đại học thành viên
      • Các trường trực thuộc
      • Các đơn vị nghiên cứu khoa học
      • Các trung tâm đào tạo môn chung
      • Các đơn vị phục vụ, dịch vụ
      • Các đơn vị thực hiện nhiệm vụ đặc biệt
      • Văn bản pháp quy
      • Thủ tục hành chính trực tuyến
    • Ba công khai
      • Chất lượng đào tạo
      • Cơ sở vật chất
      • Tài chính
      • Số liệu tổng hợp
    • Báo cáo thường niên ĐHQGHN
    • Ấn phẩm Giới thiệu ĐHQGHN
    • Video
    • Logo ĐHQGHN
    • Bài hát truyền thống
    • Tiến sĩ danh dự của ĐHQGHN
  • Đào tạo
    • Giới thiệu chung
    • Kế hoạch học tập và giảng dạy
    • Chương trình đào tạo bậc đại học
    • Chương trình đào tạo thạc sĩ
    • Chương trình đào tạo tiến sĩ
    • Chương trình đào tạo liên kết
    • Đào tạo hệ THCS và THPT
    • Số liệu thống kê
    • Mẫu văn bằng
    • Văn bản liên quan
  • Khoa học công nghệ
    • Giới thiệu chung
    • Hoạt động Khoa học - Công nghệ
    • Chiến lược KHCN&ĐMST 2021-2030
    • Chương trình, dự án, đề tài
      • Chương trình KHCN cấp Nhà nước
      • Đề tài cấp Nhà nước
      • Chương trình KHCN cấp ĐHQGHN
      • Đề tài cấp ĐHQGHN
      • Bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp
      • Nghiên cứu ứng dụng
    • Hệ thống phòng thí nghiệm
    • Nhóm nghiên cứu
    • Các hội đồng chuyên môn
    • Quỹ phát triển khoa học & công nghệ
      • Giới thiệu
      • Điều lệ, tổ chức hoạt động
    • Giải thưởng Khoa học - Công nghệ
      • Giải thưởng Hồ Chí Minh
      • Giải thưởng Nhà nước
      • Giải thưởng quốc tế
      • Giải thưởng ĐHQGHN
      • Giải thưởng khoa học sinh viên
      • Các giải thưởng khác
    • Các sản phẩm KHCN
      • Các ấn phẩm
      • Sở hữu trí tuệ
      • Các sản phẩm công nghệ, kỹ thuật
      • Bài báo khoa học
    • Chuyển giao tri thức & hỗ trợ khởi nghiệp
    • Văn bản liên quan
  • Hợp tác & phát triển
    • Giới thiệu chung
      • Lời giới thiệu
      • Đội ngũ
      • Bản tin hợp tác phát triển - PDF
    • Hợp tác quốc tế
      • Đối tác quốc tế
        • Châu Á
        • Châu Âu
        • Châu Đại dương
        • Châu Mỹ
      • Chương trình hợp tác
        • Trao đổi & học bổng
        • Hợp tác nghiên cứu
        • Hội nghị - Hội thảo
      • Mạng lưới hợp tác quốc tế
        • AUF
        • AUN
        • ASAIHL
        • BESETOHA
        • CONFRASIE
        • UMAP
        • SATU
      • Các thỏa thuận hợp tác quốc tế
    • Hợp tác trong nước
      • Các đối tác trong nước
      • Các dự án trong nước
        • Danh mục các nhiệm vụ KHCN hợp tác với doanh nghiệp, địa phương
        • Trường ĐH Khoa học Tự nhiên
        • Trường ĐH Công nghệ
        • Trường ĐH Kinh tế
        • Viện Việt Nam học và KHPT
        • Viện Vi sinh vật và CNSH
    • Văn bản quản lý
      • Văn bản liên quan
      • Sổ tay Hợp tác quốc tế
  • Sinh viên
    • Giới thiệu chung
    • Học bổng
      • Trong nước
      • Ngoài nước
      • Quy định
      • Tin tức
      • Đăng ký học bổng
    • Hỗ trợ sinh viên
      • Đoàn - Hội
      • Đời sống
      • Các câu lạc bộ
      • Tư vấn, hỗ trợ việc làm
      • Vay vốn
      • Ký túc xá sinh viên
    • Chương trình trao đổi sinh viên
    • Cựu sinh viên
    • Văn bản - Biểu mẫu
  • Cán bộ
    • Giới thiệu chung
    • Số liệu thống kê
      • Theo đối tượng, vị trí việc làm
      • Theo chức danh khoa học và trình độ đào tạo
    • Danh hiệu nhà giáo
      • Nhà giáo Nhân dân
      • Nhà giáo Ưu tú
    • Đội ngũ GS, PGS
      • Các Giáo sư
      • Các Phó giáo sư
    • Tuyển dụng
      • Kênh thu hút nhà khoa học
      • Ứng tuyển & hợp tác
      • Vị trí tuyển dụng
      • Thông tin hữu ích
      • Liên hệ, đề xuất
    • Văn bản liên quan
  • Các đơn vị thành viên
    • Trường đại học thành viên
      • Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
      • Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn
      • Trường Đại học Ngoại ngữ
      • Trường Đại học Công nghệ
      • Trường Đại học Kinh tế
      • Trường Đại học Giáo dục
      • Trường Đại học Việt Nhật
      • Trường Đại học Y Dược
      • Trường Đại học Luật
    • Trường trực thuộc
      • Trường Quản trị và Kinh doanh
      • Trường Quốc tế
      • Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật
    • Viện nghiên cứu
      • Viện Vi sinh vật và Công nghệ sinh học
      • Viện Tài nguyên và Môi trường
      • Viện Công nghệ thông tin
      • Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển
      • Viện Trần Nhân Tông
      • Công viên Công nghệ cao và Đổi mới sáng tạo
      • Công viên Công nghệ cao và Đổi mới sáng tạo
        • Viện Bán dẫn và Vật liệu tiên tiến
        • Viện Nghiên cứu ứng dụng Trí tuệ nhân tạo trong phát triển bền vững
        • Viện Công nghệ Lượng tử
        • Trung tâm Chuyển giao tri thức và Hỗ trợ khởi nghiệp
        • Trung tâm Dự báo và Phát triển nguồn nhân lực
        • Trung tâm hỗ trợ sinh viên
    • Trung tâm đào tạo trực thuộc
      • Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh
      • Trung tâm Giáo dục Thể chất và Thể thao
    • Đơn vị phục vụ, dịch vụ
      • Ban Quản lý dự án
      • Ban Quản lý Dự án World Bank
      • Bệnh viện Đại học Quốc gia Hà Nội
      • Nhà Xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội
      • Trung tâm Kiểm định Chất lượng Giáo dục
      • Trung tâm Quản lý đô thị đại học
      • Trung tâm Thư viện và Tri thức số
      • Tạp chí Khoa học
      • Viện Đào tạo số và Khảo thí
    • Đơn vị khác
      • Trung tâm Hỗ trợ nghiên cứu châu Á
      • Văn phòng Hợp tác ĐHQGHN - ĐH Arizona
      • Văn phòng các chương trình KH&CN trọng điểm ĐHQGHN
      • Quỹ Phát triển KH&CN
      • Quỹ Phát triển ĐHQGHN
      • Câu lạc bộ Nhà khoa học ĐHQGHN
      • Câu lạc bộ Cựu sinh viên
VNU Logo

Giấy phép số 993/GP-TTĐT ngày 20/3/2020 của Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội.

Khu đô thị Đại học Quốc Gia Hà Nội, Hòa Lạc, Hà Nội

 media@vnu.edu.vn

 

Chủ nhật01-11-2009
|Tin tức & Sự kiệnTin tức chung

Làm Thầy

Một thời có những người thầy lạ lắm. Ở họ, sự nghiệp, con người và tâm tính quyện vào nhau không phân biệt nổi. Nghề nghiệp ám vào họ và đời họ như là hiện thân của nghề nghiệp. Hay nói cách khác, cả Phật - Pháp - Tăng đều hòa đồng trong một tượng ảnh: người thầy. Tôi đã được học những người thầy như vậy.

>>> Các bài liên quan tại Bản tin ĐHQGHN

Mỗi khi đọc Lão Tử, Trang Tử, trong đầu tôi không hiện ra những bậc thánh nhân đó qua tranh tượng Tàu mà lại hiện ra hình tượng GS. Trần Đình Hượu, vầng trán cao, mái tóc bạc tung bay, động tác dang tay thoải mái, tiếng cười sảng khoái khi kết thúc một định đề tư tưởng. Và đời thầy như cánh hạc đại ngàn bay vút qua không gian. Chuyên môn và lối sống của thầy, tỉnh lại, không rõ Trang Tử hóa ra thầy hay thầy hóa Trang Tử.

PGS.Bùi Duy Tân, 2006

PGS. Bùi Duy Tân sinh năm 1932, tại Trung Hòa - Thụy Lôi - Kim Bảng - Hà Nam; thường trú số 34, ngõ I Phan Đình Giót, Phương Liệt - Thanh Xuân - Hà Nội; nguyên Phó chủ nhiệm Khoa Ngữ văn – Đại học Tổng hợp Hà Nội, nguyên Giảng viên cao cấp Khoa Văn học – Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn,

  • Huân chương kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhì,
  • Huân chương Lao động hạng Ba,
  • Được phong Phó giáo sư năm 1984,
  • Nhà giáo Nhân dân năm 2008,
  • Giải thưởng Nhà nước về Khoa học và Công nghệ năm 2005

Mặc dù đã được các y bác sĩ bệnh viện Hữu Nghị tận tình cứu chữa nhưng do tuổi cao, bệnh nặng đã từ trần hồi 5h15’ ngày 31/10/2009 (tức ngày 14/9 năm Kỉ Sửu) tại bệnh viện Hữu nghị, hưởng thọ 78 tuổi.

Lễ viếng bắt đầu từ 7 giờ sáng ngày 03/11/2009 tại Nhà tang lễ số 5 Trần Thánh Tông – Hà Nội; lễ truy điệu và đưa tang lúc 9 giờ cùng ngày. An táng tại nghĩa trang quê nhà thôn Trung Hòa - xã Thụy Lôi - huyện Kim Bảng - tỉnh Hà Nam.

 

Các giáo trình, chuyên khảo, sách tham khảo

1.      Văn học cổ Việt Nam (viết chung). Nxb Giáo dục, 1964.

2.      Sái Thuận - Nhà thơ lớn nhất cổ Kinh Bắc (chủ biên). Hà Bắc, 1978.

3.      Văn học Việt Nam thế kỉ X nửa đầu thế kỉ XVIII (viết chung). Nxb Giáo dục, 1979, tái bản lần 7, năm 2001.

4.      Sáu trăm năm Nguyễn Trãi (viết chung). Nxb Khoa học Xã hội Hà Nội, 1982.

5.      Từ điển văn học. Tập I và II (viết chung). Nxb Khoa học Xã hội, 1983 - 1984.

6.      Nguyễn Bảo và “Châu Khê thi tập”. Thái Bình và Nxb Văn hoá, H. 1991.

7.      Nguyễn Bỉnh Khiêm - Danh nhân văn hoá (viết chung). Bộ Văn hoá, 1991.

8.      Đào Duy Từ - Thân thế và sự nghiệp (viết chung). Thanh Hoá, 1993.

9.      Tương đồng văn hoá Hàn Quốc - Việt Nam (viết chung). Nxb Văn hoá - Thông tin.

10.    Từ điển bách khoa Việt Nam -tập I (viết chung). Trung tâm biên soạn Từ điển Bách khoa Việt Nam, 1995.

11.    Tổng tập văn học Việt Nam,tập 6 (chủ biên). Nxb Khoa học Xã hội, 1997.

12.    Tổng tập văn học Việt Nam,tập 7 (chủ biên). Nxb Khoa học Xã hội, 1997.

13.    Lê Thánh Tông - con người và sự nghiệp (viết chung). Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 1998.

14.    Hoàng đế Lê Thánh Tông (viết chung). Nxb Khoa học Xã hội, 1998.

15.    Tân thư và xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX (viết chung). Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội, 1998.

16.    Giáo trình văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến giữa thế kỉ XVIII. Nxb Giáo dục, 1998.

17.    Tinh tuyển thơ văn Hán Nôm,tập A - thế kỉ X - XV (chủ biên). Huế 1999.

18.    Tinh tuyển thơ văn Hán Nôm,tập B - thế kỉ XVI - nửa đầu XVIII (chủ biên). Huế 1999.

19.    Khảo và luận một số tác gia - tác phẩm văn học trung đại Việt Nam(tập I). Nxb Giáo dục, 1999.

20.    Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan: tác gia - tác phẩm (chủ biên). Sở Văn hoá Thông tin Hà Tây, 2000.

21.    Khảo và luận một số gia - tác phẩm văn học trung đại Việt Nam(Tập II). Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2001.

22.    Hợp tuyển văn học trung đại Việt Nam, tập 1, (chủ biên). Nxb Giáo dục, 2004.

23.    Theo dòng khảo luận. Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2005.

Giờ dạy GS. Võ Quang Nhơn lại khác. Thầy như bước thẳng từ nhà rông xuống, như mới vội thả gùi, vứt rìu rồi bước vào giảng đường. Cả giọng nói của thầy cũng như vừa trên nhà làng mới xuống, ngửi được khói hun và nghe được cỏ mọc sau mưa. Điệu cười thầy thoắt hồn nhiên thoắt ngượng ngập. Thầy dạy chúng tôi những sử thi trác tuyệt của núi rừng Tây Nguyên. Ai cũng nghĩ thầy người Ê đê mà ít người biết, thầy người Kinh chính gốc, sang Cămpuchia nói tiếng Pháp như gió, dịch bàn tròn cho cả đoàn chuyên gia ba bốn tháng trời. Về nước lại im thin thít.

Còn nhiều thầy cô như vậy nữa nhưng khoan nhắc ra đây, vì nói chém mồm, các thầy cô còn khỏe mạnh. Tôi muốn kể đôi chút về GS. Bùi Duy Tân, một người thầy như thế của rất nhiều chúng tôi. Thầy vừa ra đi.

Chúng tôi vào đại học sau Hiệp định Paris 1973 được kí kết. Trường đã từ nơi sơ tán về Mễ Trì, Hà Nội. Thầy Bùi Duy Tân sống độc thân trên gác xép tầng ba rưỡi. Tài sản của thầy là một chiếc thìa để ăn cơm nhà bếp. Cũng vì ăn cơm tập thể mà thầy đi chéo qua sân với quần nâu ống sớ. Tôi đứng gốc cây lẩm bẩm : “Ông âm lịch!”. Tróc. Một đàn anh năm trên gõ bát B52 lên đầu tôi: “Đồ ngu! Cụ Nguyễn Trãi đấy!”. Và thế là tôi yêu kính thầy. Cũng từ đó cơ duyên tôi theo thầy học Nguyễn Trãi.

Học được cái gì? Tôi lên gác xép hỏi thầy cái câu Nếu khỏi tiểu nhân quân tử nhọc trong thơ Nôm Nguyễn Trãi mà tôi chả hiểu mô tê gì. Thầy giải thích, tôi nghe lay cay một lúc rồi quy kết cụ Ức Trai lập trường phong kiến. Thầy giương kính lên: “ Lý sự nhỉ!”. Thầy vớ cái thìa dí vào một câu thơ rồi đọc: “ Ngoáy tai mà nghe. Đọc sách thìthông đòi nghĩa sách. Nguyễn Trãi dạy thế. Nghĩa đây không chỉ là nghĩa của chữ đâu. Còn là cái đạo nghĩa người ta sống trong đời. Thủng chưa! Thông đòi là thông rồi thì theo mà sống cho tử tế. Về đọc sách đi, quân phố phường!”. Thế là thầy cho mượn cuốn Khổng học đăng của Phan Bội Châu. Bọn trong phòng thấy tôi mượn được cả sách quý của thầy thì phục lắm, khen tôi khéo nịnh. Thế là tôi đọc Khổng học đăng.

Năm 1976 tôi làm thư mục Nguyễn Trãi cho khóa luận. Có hôm đi bộ từ thư viện Quốc gia về kí túc xá vì không có 5 xu tàu điện, bị chúng nó ăn mất cơm tủi thân ngồi khóc. Thầy biết chuyện gọi lên cho đồng hai để hoàn thành công việc. Lúc này cũng đã thân tình, thầy dạy rằng, sách nhân gian sót lại toàn điều hay, đọc sách trước hết là học lấy điều hay mà sống đã, nghiên cứu cái gì thì nghiên cứu sau.

À ra thế. Văn chương một thời thì trước hết là cái đạo lí của văn chương. Xưa cũ chăng hay vĩnh hằng là như vậy. Nhưng rõ ràng sống bên những người văn chương là đạo lí nhiều khi an tâm hơn sống bên những người văn chương chỉ là nghệ-thuật-ngôn-từ. Các thầy cô tôi thường là vậy.

PGS. Bùi Duy Tân (thứ 2 từ phải sang) tại lễ kỷ niệm 50 năm Khoa Văn học trường ĐHTH Hà Nội, ngày 26/11/2006

Sau này có cơ may làm việc cùng thầy, tôi càng học dần từ bài vỡ lòng này đến bài vỡ lòng khác khi thầy già đi và trò cũng già theo.

Năm 2000, in xong cuốn sách về Phùng Khắc Khoan, thầy rủ tôi và mấy sinh viên về Phùng Xá thắp hương cho nhà thờ. Thấy thầy đặt lên đĩa 500.000đ để cúng, tôi thoáng giật mình. Một số tiền như vậy lúc đó nhà tôi tiêu một tháng. Lên xe, tôi hỏi sao thầy cúng nhiều vậy, thầy nói: tôi lập nghiệp từ Phùng Khắc Khoan, lúc đó là năm 60, tôi đã biết gì đâu, bao nhiêu chữ nôm cụ Đinh Gia Khánh đọc cho cả, cụ đọc tôi chép chả kịp, thế mà gần đây tôi nghe có người phát biểu cụ Khánh không biết Hán Nôm thì tôi cũng lạ, sao lại vậy nhỉ ?.

PGS. Bùi Duy Tân (thứ nhất, hàng ngồi, từ phải sang) tại lễ kỷ niệm 50 năm Khoa Văn học trường ĐHTH Hà Nội, ngày 26/11/2006

Lần khác, tôi theo thầy đi Hiệp Hòa nơi sơ tán thủa xưa của Khoa. Tôi thấy các thầy ngồi bàn nhau góp tiền mua trâu cho cháu một bà nhà chủ đã mất mà tôi nghĩ mình còn phải học các thầy nhiều lắm.

Lại chuyện gần đây, một đoàn cán bộ xã đủ thành phần và quà cáp đánh đường từ Đại Từ, Thái Nguyên xuống Trường tôi xin chứng nhận những gia đình đã từng cho cán bộ ở trong những năm sơ tán để tỉnh tặng giấy khen. Đại diện Ban Giám hiệu không giám kí vì lớp sau như chúng tôi chả ai sơ tán ở đó cả. Họ đề nghị cán bộ xã đi tìm một số người đã về hưu để chứng thực. Cũng gay, trên rừng xuống Hà Nội mà tìm người trước đây dân nuôi thì quá khó. Ai mất ai còn giữa phố phường nhộn nhạo này. Giữa trưa tôi dẫn họ đi sang gặp thầy Nguyễn Kim Đính trước. Thầy kêu lên, trời, tôi kí hết, tôi kí tất, không trả nghĩa được thì thôi lại còn bắt các anh đi cả trưa như thể này. Sang nhà thầy Bùi Duy Tân, thầy đang lên cơn đau họng không trò chuyện được (khi đó thầy chưa biết mình là ung thư) thầy vừa kí vừa khóc. Tôi nói, cẩn thận vẫn hơn thầy ạ. Thầy khoát tay nói khào khào : “ Chả nhẽ không ai tin ai nữa à, đến thế chăng!”.

PGS. Bùi Duy Tân và GS. Lê Huy Tiêu, Khoa Văn học 20/11/2004

Các thầy tôi là như vậy. Văn chương đối với họ trước hết phải là đạo lý làm người, con người con dân của đất nước.

Nghe tin thầy đột ngọa, tôi và TS. Nguyễn Kim Sơn ra thăm, đó là hôm thầy tỉnh lại và nói được nhiều. Thầy tâm sự: “ Đời tôi nhiều dằn vặt lắm, nhất là chuyện trong nhà khi tôi lớn lên... Tôi lại ở trường lâu, chứng kiến nhiều. Gần đây, có người ném tờ rơi vào sân bảo tôi viết điều này điều nọ... nhưng tôi nghĩ đất nước cũng như một con người, có lúc này lúc khác. Nên lấy cái đại cục mà soi xét, đừng vì cái tiểu tiết mà hờn nhau. Các anh còn làm việc, lấy cái sự nghiệp chung làm chính. Tôi lúc đầu không được là con nhà thi thư như người khác. Đời tôi chỉ có một kinh nghiệm lấy cần cù bù khả năng. Các anh nghe thủng thì nghe...”.

Không ngờ đó là lời dặn cuối của thầy tôi.

>>> Các bài liên quan:

  • Thầy Kỵ của chúng tôi
Nguyễn Hùng Vĩ - Trang Tin tức Sự kiện
avatar
send icon

Có thể bạn quan tâm

  • Sứ mệnh của ĐHQGHN trong sự nghiệp xây dựng đất nước hùng cường
  • Kiến lập chế độ cộng hòa dân chủ - pháp trị - một thành tựu to lớn có tầm vóc thời đại của Cách mạng tháng Tám năm 1945
  • Việt Nam – 80 năm khẳng định bản lĩnh dân tộc: Từ độc lập đến phát triển bền vững và hội nhập quốc tế có trách nhiệm
  • Phát triển khu đô thị Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc: Bài học kinh nghiệm và quyết tâm của người mở đường
  • PGS.TS Lê Hoàng Sơn: Better Choice Awards cần ưu tiên các sản phẩm công nghệ “Make in Vietnam”, với hàm lượng chất xám cao do người Việt làm chủ
  • GS. TSKH. NGND. Vũ Minh Giang: Khi kinh tế tư nhân mang khát vọng dân tộc trên vai, hãy mạnh dạn giao sứ mệnh lớn cho họ!.
  • Trường ĐHKHXH&NV: Vững bước trong hội nhập và phát triển
Chia sẻ
Share on Facebook
Share on Zalo
Danh mục

Tin tức chung

Chính sách

Tuyển sinh

Đào tạo

▶

Hợp tác - Phát triển

▶

Khoa học và Công nghệ

Media

▶

Tin các đơn vị

Đảng - Đoàn thể

Sinh viên

Chân dung

Câu lạc bộ nhà khoa học

Tạp chí Khoa học

Sách và học liệu

VNU & báo chí

Xếp hạng đại học