 |
Kinh tế đêm đang trở thành một động lực quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế đô thị của nhiều quốc gia và thành phố lớn trên thế giới. Không chỉ mở rộng không gian và thời gian tiêu dùng, các hoạt động kinh tế diễn ra vào ban đêm còn góp phần thúc đẩy du lịch, thương mại, dịch vụ, văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực, giải trí và các ngành công nghiệp sáng tạo. Đối với các đô thị có bề dày lịch sử, chiều sâu văn hóa và tiềm năng du lịch như Hà Nội, phát triển kinh tế đêm không đơn thuần là gia tăng hoạt động dịch vụ, mà còn là quá trình tổ chức lại không gian văn hóa - kinh tế đô thị theo hướng hiện đại, hấp dẫn, an toàn và có bản sắc.
Tại Việt Nam, Quyết định số 1129/QĐ-TTg ngày 27/7/2020 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án phát triển kinh tế đêm ở Việt Nam đã mở ra cơ hội cho nhiều địa phương thí điểm, phát triển các mô hình mới. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy các mô hình kinh tế đêm ở nhiều nơi vẫn còn phân tán, thiếu tính liên kết, thiếu bản sắc và chưa khai thác tương xứng tiềm năng văn hóa, du lịch, thương mại cũng như sức sáng tạo của cộng đồng. Đối với Hà Nội, yêu cầu đặt ra là cần có một đề án phát triển kinh tế đêm đủ tầm, có cơ sở khoa học, phù hợp với đặc thù của Thủ đô, đồng thời gắn với các định hướng lớn về phát triển văn hóa, công nghiệp sáng tạo, đô thị thông minh và chuyển đổi số.
 |
| Hiệu trưởng Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật Nguyễn Văn Hiệu trình bày các hướng hợp tác giữa Trường với Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội |
Trong bối cảnh đó, UBND thành phố Hà Nội giao Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội là cơ quan chủ trì xây dựng Đề án. Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, ĐHQGHN tham gia với vai trò đơn vị tư vấn chuyên môn chính, cùng sự đóng góp của các nhà khoa học, chuyên gia, sở, ngành và cơ quan liên quan của Thành phố. Việc Đề án được UBND thành phố Hà Nội chính thức phê duyệt đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn nghiên cứu, xây dựng chính sách sang giai đoạn tổ chức triển khai trong thực tiễn, đồng thời thể hiện quyết tâm của Thành phố trong việc hình thành một mô hình kinh tế đêm có tính hệ thống, có khả năng tạo thương hiệu riêng cho Hà Nội.
Theo định hướng của Đề án, kinh tế đêm Hà Nội được xác định là một hợp phần của hệ sinh thái kinh tế đô thị, phát triển theo hướng tích hợp đa ngành, đa lĩnh vực, trong đó văn hóa, du lịch và công nghiệp sáng tạo giữ vai trò nền tảng. Cách tiếp cận này cho thấy kinh tế đêm không chỉ được nhìn nhận như các hoạt động mua sắm, ăn uống hay giải trí kéo dài về đêm, mà là một cấu phần phát triển đô thị, gắn với quản trị không gian công cộng, bảo tồn di sản, nâng cao chất lượng sống, thúc đẩy sáng tạo và mở rộng năng lực cạnh tranh của Thủ đô.
 |
Một điểm đáng chú ý trong Đề án là định hướng phát triển kinh tế đêm trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là cơ sở để Hà Nội từng bước xây dựng các mô hình quản lý, vận hành và cung cấp dịch vụ phù hợp với yêu cầu của đô thị hiện đại; đồng thời bảo đảm sự phát triển hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo tồn bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường, kiểm soát tác động xã hội và giữ gìn an ninh, trật tự đô thị. Trong cơ chế đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, định hướng, hoàn thiện thể chế và tạo môi trường thuận lợi để huy động sự tham gia của doanh nghiệp, cộng đồng sáng tạo, người dân và các chủ thể xã hội.
Đề án đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh tế đêm từng bước trở thành một động lực quan trọng của kinh tế dịch vụ Thủ đô, phấn đấu đóng góp khoảng 5% GRDP của thành phố và gia tăng tỷ trọng đóng góp vào thu ngân sách. Cùng với mục tiêu kinh tế, Đề án hướng tới nâng cao chất lượng sống của người dân, gia tăng sức hấp dẫn của Hà Nội đối với du khách trong nước và quốc tế, đồng thời hình thành thương hiệu “đêm Hà Nội” an toàn, văn minh, đặc sắc và có sức cạnh tranh trong khu vực.
 |
| Hà Nội phát triển trục cảnh quan sông Hồng thành khu kinh tế đêm |
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hà Nội dự kiến triển khai đồng bộ các nhóm nhiệm vụ, giải pháp và sản phẩm cụ thể trên ba trục phát triển chính: kinh tế đêm di sản - văn hóa - nghệ thuật chất lượng cao; kinh tế đêm sáng tạo - cộng đồng - giới trẻ đô thị; kinh tế đêm cuối tuần và kỳ nghỉ phục vụ khách nội địa, vùng Thủ đô. Cấu trúc này cho phép Thành phố phát huy đồng thời các lợi thế về di sản, không gian văn hóa, nguồn lực sáng tạo trẻ, nhu cầu tiêu dùng mới và vị thế trung tâm du lịch, dịch vụ của cả nước.
Việc Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật tham gia tư vấn xây dựng Đề án cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của các cơ sở đào tạo, nghiên cứu thuộc ĐHQGHN trong quá trình đóng góp tri thức cho hoạch định chính sách và phát triển địa phương. Với thế mạnh về khoa học liên ngành, công nghiệp văn hóa, sáng tạo và nghệ thuật, Nhà trường đã tham gia vào quá trình nhận diện thực trạng, phân tích tiềm năng, tham khảo kinh nghiệm quốc tế và đề xuất các định hướng phát triển phù hợp với đặc thù của Hà Nội.
Đây cũng là một trong những kết quả quan trọng đầu tiên trong chương trình hợp tác giữa Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật với Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội giai đoạn 2026-2031. Kết quả này khẳng định vai trò của ĐHQGHN nói chung và Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật nói riêng trong việc đồng hành cùng Thủ đô giải quyết các vấn đề phát triển mới, đặc biệt ở những lĩnh vực cần tư duy liên ngành, cách tiếp cận sáng tạo và năng lực tư vấn chính sách dựa trên cơ sở khoa học.
 |
| Đây là một trong những kết quả của chương trình hợp tác giữa Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật với Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội giai đoạn 2026-2031 |
Với việc Đề án “Phát triển Kinh tế đêm trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045” được phê duyệt, Hà Nội có thêm một công cụ chính sách quan trọng để khai thác hiệu quả hơn nguồn lực văn hóa, con người, tri thức và không gian đô thị. Sự tham gia của các nhà khoa học ĐHQGHN trong quá trình xây dựng Đề án tiếp tục thể hiện trách nhiệm xã hội của đại học nghiên cứu hàng đầu đất nước trong việc cung cấp luận cứ khoa học, tư vấn chính sách và đóng góp trực tiếp vào sự phát triển bền vững của Thủ đô.
' /></svg>)