TS. Lê Xuân Hải giảng viên Khoa Kỹ thuật và Công nghệ, Trường Quốc tế, ĐHQGHN
TS. Lê Xuân Hải hiện đang là giảng viên Khoa Kỹ thuật và Công nghệ, Trường Quốc tế, ĐHQGHN. Tháng 11/2023 vừa qua, ông đã vinh dự nhận Giải thưởng Nhà giáo ĐHQGHN của năm. Là một giảng viên, người dẫn dắt các thế hệ sinh viên trẻ đầy nhiệt huyết, ông luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến những học viên đam mê nghiên cứu khoa học. TS Hải đã cùng đồng nghiệp trong Khoa Kỹ thuật và Công nghệ thành lập nhóm nghiên cứu sinh viên đang học tập tại trường, giúp các em có được cảm hứng và phương hướng triển khai các sản phẩm nghiên cứu nhằm phục vụ cộng đồng. Trong quá trình nghiên cứu và làm việc cùng nhóm, TS. Lê Xuân Hải cùng các sinh viên của mình đã triển khai một loạt các sản phẩm khoa học có giá trị thực tiễn cao. Một trong những sản phẩm tiêu biểu là Hệ thống điều khiển xe tự hành sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo và mạng lưới cảm biến. Bên cạnh đó, nhóm cũng đã nghiên cứu, phát triển các giải pháp tối ưu hóa năng lượng trong hệ thống giao thông thông minh, giúp động cơ giảm thiểu năng lượng, tăng cường công suất hoạt động. Việc phát triển các sản phẩm khoa học hằm mang lại giá trị ứng dụng và cải thiện đời sống đã giúp nhóm đạt được những thành công nhất định.
Đặc biệt kể đến sản phẩm tiêu biểu là hệ thống điều khiển xe tự hành sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo và mạng lưới cảm biến. Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu cũng phát triển thành công các giải pháp tối ưu hóa năng lượng trong hệ thống giao thông thông minh, giúp giảm thiêu tiêu thụ năng lượng và tang cường hiệu quả hoạt động. Xe tự hành là một sản phẩm khoa học được lên ý tưởng từ những năm giữa thế kỷ 20, cho đến những năm 1980, khi máy tính và các công nghệ trở nên tân tiến hơn thì công nghệ tự hành mới bắt đầu được hiện thực hóa.
Chia sẻ về dự án hệ thống điều khiển xe tự hành, TS Lê Xuân Hải cho biết: “Ý tưởng triển khai dự án xe tự hành bắt nguồn từ nhu cầu cấp thiết trong việc phát triển các phương tiện giao thông thông minh, an toàn và thân thiện với môi trường. Chúng tôi bắt đầu triển khai dự án này từ năm 2022, với sự tham gia tích cực của các sinh viên từ các nhóm nghiên cứu của nhiều trường đại học. Dự án này của chúng tôi đã nhận được nhiều thành công, chẳng hạn như khả năng điều hướng chính xác trong môi trường đô thị phức tạp và tự động nhận diện chướng ngại vật”. Hiện tại, sản phẩm đã được thử nghiệm thành công và đang được nhóm nghiên cứu của TS Lê Xuân Hải tiếp tục hoàn thiện nhằm đưa vào ứng dụng thực tiễn trong thời gian tới. Nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, cũng như cập nhật công nghệ mới, nhóm thầy trò đam mê nghiên cứu của Trường Quốc tế, ĐHQGHN dự kiến hướng tới triển khai sâu hơn về việc tích hợp công nghệ mạng 5G vào hệ thống điều khiển xe tự hành nhằm nâng cao tốc độ phản hồi và khả năng truyền thông tin của các phương tiện. “Ngoài ra chúng tôi cũng có thêm nhiều kế hoạch mở rộng nghiên cứu sang lĩnh vực an ninh mạng trong các hệ thống giao thông thông minh, đảm bảo an toàn dữ liệu và hoạt động của hệ thống”, TS. Lê Xuân Hải cho biết.
Việc nghiên cứu khoa học có vai trò hết sức quan trọng đối với sinh viên, nhằm đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp số, góp phần xây dựng đất nước và hội nhập quốc tế. Trong chiến lược Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2021-2030 của ĐHQGHN cũng khẳng định: “Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là nền tảng, động lực để phát triển ĐHQGHN, phát triển đất nước”.
Nghiên cứu khoa học trong sinh viên có vai trò trang bị kiến thức, kỹ năng, phương pháp kết hợp kiến thức và thực tế, giúp các em có được những kinh nghiệm phong phú trong học tập. Tham gia nghiên cứu sẽ giúp các em có được kỹ năng khai thác chủ đề, tìm hiểu về lịch sử vấn đề nghiên cứu; giải thích lý do và lý giải các mục tiêu nghiên cứu;….
Tại Việt Nam, thông thường tại nhiều cơ sở giáo dục, sau khi hoàn thành các môn học dưới dạng lý thuyết, ở học kỳ cuối sinh viên sẽ được tham gia thực tập và hoàn thành khóa luận. Trên thực tế, thời gian thực tập là quá ngắn và có phần hình thức. Bởi lẽ đó, sinh viên trong quá trình học tập còn thiếu nhiều kỹ năng sẽ không có đủ thời gian để bổ sung, chuyển đổi từ kiến thức sang thực tiễn do quá trình đào tạo đã kết thúc. Nắm bắt được thực trạng này, nhiều năm qua, các cơ sở đào tạo trong ĐHQGHN đã chủ động triển khai, gắn liền hoạt động nghiên cứu với học tập và giảng dạy, nâng cao chất lượng, song hành giữa đào tạo gắn liền với nhu cầu tuyển dụng thực tế của nhiều doanh nghiệp. Cùng với đó, ĐHQGHN nói chung và Trường Quốc tế nói riêng đã có nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực cho các nhóm nghiên cứu, các nhà khoa học trẻ, thể hiện qua các cuộc thi, các chương trình nghiên cứu, tạo cơ hội giao lưu, hợp tác giữa nhiều trường ĐH trong nước và quốc tế.
“Chúng tôi có cơ hội được nghiên cứu, học tập dưới hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại, đầy đủ trang thiết bị. Ngoài ra, nhà trường cũng có nhiều các chương trình liên kết phối hợp với nhiều đại học, trường đại học, doanh nghiệp, tập đoàn, tạo điều kiện cho việc giao lưu, trao đổi và học hỏi giữa các thành viên”. Cũng theo TS. Lê Xuân Hải, việc nuôi dưỡng đam mê nghiên cứu khoa học trong sinh viên không chỉ nằm ở sự nhiệt huyết của nhà giáo, mà còn phụ thuộc vào mỗi sinh viên có được các đức tính kiên trì, sáng tạo hay ham học hỏi không. Ngoài việc giúp các em nắm chắc kiến thức, có nền tảng chuyên sâu về kĩ năng thực hành, việc làm nghiên cứu cũng giúp các em có được tư duy phản biện và nhiều kiến thức xã hội khác. Dưới góc độ giảng viên, ông muốn gửi gắm lời khuyên, lời nhắn nhủ tới các sinh viên nên chủ động tham gia vào các dự án nghiên cứu, chủ động học hỏi từ nhiều nhà khoa học giàu kinh nghiệm nhằm mở rộng kiến thức của mình. Mong rằng trong tương lai, mô hình học tập gắn liền lý thuyết với thực tiễn sẽ ngày càng được nhân rộng trên cả nước, góp phần thúc đẩy đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, bám sát yêu cầu doanh nghiệp, tập đoàn, đẩy mạnh sản xuất, nhất là những ngành học mang tính ứng dụng cao.
