Ngành học “độc” với thu nhập hấp dẫn nhờ hưởng lợi từ AI và dữ liệu lớn
Nếu nghe tên lần đầu, nhiều người sẽ khó hình dung Khoa học Thông tin Địa không gian là gì. Tuy nhiên, đây lại là lĩnh vực đứng phía sau hàng loạt công nghệ quen thuộc như: Google Maps, bản đồ số, GPS, theo dõi giao thông, logistics hay quản lý đô thị thông minh.
Theo giới thiệu của Khoa Địa lý, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ngành học này tập trung vào việc thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu liên quan đến vị trí địa lý bằng các công nghệ hiện đại như: GIS, GPS, viễn thám, ảnh vệ tinh, drone và trí tuệ nhân tạo.
 |
| Khoa học Thông tin Địa không gian là ngành giúp “số hóa thế giới thực” thông qua dữ liệu không gian |
Điểm đặc biệt là ngành này có tính liên ngành rất mạnh. Sinh viên không chỉ học công nghệ thông tin mà còn tiếp cận dữ liệu lớn, AI, khoa học Trái Đất và mô hình hóa không gian.
Trong chương trình đào tạo có nhiều môn mang màu sắc công nghệ như Hệ thống thông tin địa lý (GIS), GPS/GNSS, xử lý ảnh số, phân tích dữ liệu không gian lớn, lập trình ứng dụng địa không gian hay AI trong xử lý dữ liệu địa lý.
Ngoài giờ học trong phòng máy, sinh viên còn tham gia khảo sát thực địa, đo đạc, xử lý ảnh vệ tinh và làm việc với dữ liệu từ drone.
Trong bối cảnh AI phát triển mạnh, dữ liệu vị trí đang trở thành “mỏ vàng” của nhiều lĩnh vực. Từ xe tự lái, giao hàng thông minh, quy hoạch đô thị cho tới quản lý thiên tai, tất cả đều cần hệ thống dữ liệu không gian chính xác để vận hành.
Đây cũng là lý do ngành Khoa học Thông tin Địa không gian đang được đánh giá là một trong những lĩnh vực hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng chuyển đổi số.
 |
| Cơ hội việc làm rộng mở trong thời đại AI |
Nhu cầu tuyển dụng nhân lực hiện khá lớn nhưng nguồn cung lại chưa nhiều. Sinh viên tốt nghiệp có thể làm việc tại các cơ quan tài nguyên môi trường, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ, công ty bản đồ số, logistics hoặc các dự án thành phố thông minh.
Một số vị trí phổ biến gồm chuyên viên GIS, kỹ sư dữ liệu địa không gian, chuyên gia viễn thám, kỹ sư GPS/GNSS hay chuyên viên phân tích dữ liệu không gian.
Mức thu nhập của ngành này được đánh giá ở mức khá tốt so với mặt bằng chung, đặc biệt trong bối cảnh các lĩnh vực liên quan đến AI và công nghệ dữ liệu đang phát triển mạnh.
Sinh viên mới ra trường thường có thể tham gia các vị trí như GIS, xử lý dữ liệu địa lý hoặc bản đồ số, với mức đãi ngộ phù hợp với mặt bằng chung của khối ngành kỹ thuật và công nghệ.
Khi có thêm kỹ năng về lập trình, phân tích dữ liệu hoặc ứng dụng AI trong xử lý thông tin không gian, mức thu nhập sẽ tăng theo năng lực và kinh nghiệm. Sau vài năm làm việc, nhiều vị trí có thể đạt mức đãi ngộ tốt, đặc biệt trong các doanh nghiệp công nghệ, dự án chuyển đổi số hoặc hệ thống đô thị thông minh.
Trong khi đó, các mảng liên quan đến vệ tinh, drone, dữ liệu lớn và AI hiện vẫn đang trong tình trạng thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, khiến cơ hội việc làm và mức đãi ngộ trong ngành có xu hướng cạnh tranh và rộng mở hơn so với nhiều lĩnh vực truyền thống.
Chỉ duy nhất 1 trường đào tạo chính quy nhưng rất ít người biết tới
Dù sở hữu nhiều tiềm năng nghề nghiệp, Khoa học Thông tin Địa không gian hiện vẫn là ngành khá “lạ” với phần lớn học sinh và phụ huynh nước ta.
 |
Một trong những lý do là ngành học này còn rất mới tại Việt Nam. Hiện nay, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên - ĐHQGHN được xem là đơn vị duy nhất đào tạo chính thức chương trình cử nhân Khoa học Thông tin Địa không gian với mã ngành riêng.
Ngành được giảng dạy tại Khoa Địa lý của trường và những năm gần đây bắt đầu thu hút sự quan tâm nhờ xu hướng AI, dữ liệu lớn và đô thị thông minh.
Theo thông tin tuyển sinh công bố trước đó, ngành này có mức điểm chuẩn thuộc nhóm khá cao trong khối khoa học tự nhiên. Ngoài phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT, trường còn tuyển sinh bằng đánh giá năng lực, xét tuyển thẳng và chứng chỉ quốc tế.
Dù vậy, số lượng học sinh thực sự hiểu về ngành vẫn chưa nhiều. Không ít người khi nghe tên ngành thường liên tưởng tới địa lý truyền thống hoặc công việc đo đạc đơn thuần, trong khi thực tế đây lại là lĩnh vực mang màu sắc công nghệ rất rõ nét.
Ngoài Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, một số trường khác hiện đào tạo các ngành gần như GIS, trắc địa bản đồ hoặc công nghệ địa không gian, gồm Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, Trường Đại học Mỏ - Địa chất hay Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM.
