Là cựu sinh viên Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội (nay là Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN), PGS.TS Nguyễn Quang Huy đã luôn mơ ước một ngày được đứng trên chính giảng đường năm nào với vai trò người dẫn dắt, truyền đạt kiến thức cho các thế hệ sau. Nhận thấy sự tác động mạnh mẽ của khoa học và công nghệ trong mọi mặt của đời sống, ông đã ý thức được mục tiêu của bản thân là cần vận dụng kiến thức được học để phát triển sự nghiệp khoa học của mình, đồng thời đóng góp cho việc bồi dưỡng và ươm tạo các thế hệ tương lai. Sau khi học tập và nghiên cứu tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đại học Tổng hợp Osaka, Đại học Tổng hợp Kyoto (Nhật Bản), đầu năm 2003, sau khi nhận được lời mời làm việc tại ĐHQGHN, PGS. Huy đã ngay lập tức nhận lời và công tác tại Khoa Sinh học, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN cho đến nay.
Trong suốt hơn 20 năm công tác, PGS.TS Nguyễn Quang Huy đã dẫn dắt nhiều thế hệ học sinh, sinh viên trong học tập và nghiên cứu khoa học, đặc biệt là tham gia dẫn dắt đoàn Việt Nam tham dự Olympic Sinh học quốc tế hàng năm và đạt được nhiều thành tích xuất sắc, góp phần nâng cao vị thế giáo dục Việt Nam trên bản đồ thế giới.
Vinh dự là một trong những nhà giáo nhận Giải thưởng “Nhà giáo ĐHQGHN năm 2023”, đồng thời nhận Giải thưởng IMG - Vì sự nghiệp giáo dục, PGS.TS Nguyễn Quang Huy chia sẻ: “Trong công việc giảng dạy, tôi luôn ý thức rằng phải cải tiến, gia tăng năng suất công việc của mình bằng cách học hỏi từ chính đồng nghiệp hay chính học trò của tôi để tìm ra cách làm tốt nhất, hiệu quả nhất. Là giảng viên, theo tôi, trước hết cần học cách Biết, học cách Làm, học để Kết nối và Phát triển bản thân. Đối với học trò hay đồng nghiệp, bạn bè, tôi luôn cố gắng đảm bảo sự công bằng và tôn trọng trong tất cả các mối quan hệ”. Việc dạy học với ông không chỉ là truyền thụ kiến thức mà còn là quá trình ông chiêm nghiệm, đúc kết những bài học từ đồng nghiệp cũng như từ học trò của mình, từ đó phát triển, thay đổi tư duy và phương pháp đào tạo cho phù hợp.
Trong thời đại 4.0, mỗi giảng viên cần đổi mới phương pháp giảng dạy, linh hoạt kết hợp phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học hiện đại, dễ thích nghi, đồng thời ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số để đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao tính chủ động, sáng tạo học tập của sinh viên. PGS.TS Nguyễn Quang Huy cũng thường xuyên cập nhật kiến thức và kinh nghiệm, cũng như kỹ năng đào tạo; đồng thời vận dụng linh hoạt các phương pháp giảng dạy sao cho phù hợp với từng đối tượng người học theo từng học phần ở mỗi bậc học. “Với kinh nghiệm học tập và làm việc tại Nhật Bản cũng như có cơ hội đi nhiều nước khác nhau nên tôi đã cố gắng đưa kiến thức bài giảng lý thuyết kết hợp với kỹ năng thực hành, kết hợp với kinh nghiệm thực tiễn xã hội giúp cho người học cảm thấy những bài giảng lý thuyết khô khan trở nên dễ hiểu và ngược lại các kỹ năng thực tế được nhớ lâu hơn khi liên hệ với các kiểm chứng lý thuyết” - PGS.TS Nguyễn Quang Huy cho biết. Chủ động sáng tạo trong xây dựng nguồn học liệu phong phú và thường xuyên cập nhật các phương pháp giảng dạy mới cũng là cách mà PGS.TS Nguyễn Quang Huy tạo hứng thú và truyền thụ các kiến thức mới cho học trò của mình. Từ những kết quả nghiên cứu do cá nhân hoặc nhóm nghiên cứu biên soạn, hoặc từ các báo cáo khoa học quốc tế, ông đã đưa vào bài giảng một cách khéo léo, giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách toàn diện và sớm nhất. “Trong quá trình triển khai giảng dạy trên lớp và thực hành, tôi đã luôn tích cực đổi mới sáng tạo, tìm tòi các đoạn video ngắn bằng tiếng Anh, giúp sinh viên vừa tiếp thu kiến thức chuyên môn, vừa trau dồi tiếng Anh chuyên ngành”, ông chia sẻ. Từng là thành viên, sau đó là trưởng đoàn Việt Nam tham dự Olympic Sinh học quốc tế hàng năm, PGS.TS Nguyễn Quang Huy cũng có cơ hội tiếp cận với nhiều phương pháp giảng dạy mới, đặc biệt là cách thức kiểm tra, đánh giá hiện đại, tiên tiến trên thế giới. “Tôi đã chủ động xây dựng các bài kiểm tra, đánh giá vừa giúp phân loại, vừa tạo hứng thú cho người học, đồng thời phối hợp, chia sẻ các hình thức kiểm tra, đánh giá với các giảng viên đến từ các trường đại học trong cả nước như Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, Trường ĐH Sư phạm TP. Hồ Chí Minh, Trường ĐH Cần Thơ, Trường ĐH Y Dược TP. Hồ Chí Minh, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên - ĐHQG TP. Hồ Chí Minh… để từ đó lan tỏa tới người học ở nhiều tỉnh, thành phố khác nhau’’ - PGS. Huy cho hay.
Triết lý “Học đi đôi với hành” luôn là kim chỉ nam cho lĩnh vực giáo dục và đào tạo, đặc biệt trong bối cảnh những chuyển biến phức tạp tác động lên nền kinh tế - xã hội. Phương pháp học “thực chiến” đã và đang giúp củng cố nền tảng kiến thức, bổ trợ tư duy và kỹ năng cần thiết cho sinh viên và học viên sau đại học. Theo PGS.TS Nguyễn Quang Huy, việc học tập hiện nay không chỉ đòi hỏi kiến thức sách vở mà còn cần các trải nghiệm thực tiễn. “Cá nhân tôi cho rằng cần có sự tham gia sâu hơn nữa của chính các nhà tuyển dụng trong việc xây dựng các chương trình đào tạo, cần có các chính sách giúp sinh viên sớm được tiếp cận và trải nghiệm trong nghiên cứu, đặc biệt là các nghiên cứu ứng dụng, các nghiên cứu chuyên sâu hay hoạt động trải nghiệm trong các đơn vị tuyển dụng. Các bạn sinh viên cũng cần tự trau dồi, nâng cao trình độ ngoại ngữ, công nghệ thông tin để tiếp cận dễ dàng hơn với các kiến thức, kỹ năng chuyên môn cũng như nâng cao khả năng tìm kiếm thông tin” - PGS.TS Nguyễn Quang Huy đưa ra lời khuyên.
