Tại ĐHQGHN, trách nhiệm xã hội được khơi dậy trong thế hệ trẻ không chỉ qua khẩu hiệu hay phong trào, mà bằng những hành động cụ thể, có định hướng. Trong buổi trò chuyện cùng đồng chí Hứa Thanh Hoa, Bí thư Đoàn Thanh niên ĐHQGHN, chúng tôi cảm nhận rõ nét một tinh thần đổi mới trong cách tổ chức Đoàn: từ truyền cảm hứng đến kiến tạo nhận thức sâu sắc cho người trẻ về vai trò của bản thân với gia đình, xã hội và cộng đồng.
 |
Không ai lớn lên một mình – Trách nhiệm bắt đầu từ những điều gần gũi nhất
Khi được hỏi về trách nhiệm xã hội trong thời đại mới, đồng chí Hứa Thanh Hoa mở đầu bằng một quan điểm đầy nhân văn: “Không ai sống và lớn lên một mình. Trách nhiệm xã hội không chỉ là điều gì đó lớn lao với đất nước, mà còn là cách bạn đối xử với cha mẹ, ứng xử với bạn bè, hành xử trong lớp học hay trên mạng xã hội.”
Với cách nhìn toàn diện ấy, Đoàn ĐHQGHN đã và đang xây dựng các chương trình giúp đoàn viên hiểu rõ hơn về trách nhiệm của bản thân không chỉ ở tầm vĩ mô, mà còn ở những khía cạnh rất đời thường:trách nhiệm với gia đình, với bạn học, với cộng đồng xung quanh.
 |
Từ lý thuyết đến hành động, Đoàn Thanh niên ĐHQGHN đã triển khai nhiều chương trình tình nguyện, thiện nguyện có chiều sâu, góp phần “chạm” vào nhận thức và thôi thúc tinh thần trách nhiệm xã hội trong mỗi đoàn viên. Có thể kể đến như “Hành trình địa chỉ đỏ” giúp sinh viên kết nối với giá trị lịch sử - văn hóa dân tộc; chiến dịch tình nguyện hè hàng năm với các hoạt động xây dựng nông thôn mới, bồi dưỡng kỹ năng số cho người dân; chương trình “Mùa Đông ấm” các tỉnh vùng cao còn nhiều khó khăn lan tỏa tinh thần tương thân tương ái; hay các dự án giáo dục cho học sinh dân tộc thiểu số. Đặc biệt, ngày hội hiến máu “Sắc hồng hy vọng” hằng năm đã trở thành hoạt động mang tính biểu tượng cho tinh thần sẻ chia của tuổi trẻ ĐHQGHN. Những trải nghiệm thực tế này chính là “lớp học lớn” để đoàn viên hiểu rõ hơn vai trò, trách nhiệm của bản thân với gia đình, cộng đồng và đất nước.
“Trách nhiệm xã hội hôm nay của thanh niên không chỉ là những chuyến đi tình nguyện”
Theo đồng chí Hứa Thanh Hoa, trách nhiệm xã hội của thanh niên ngày nay không chỉ là những chuyến đi tình nguyện xung kích tại vùng cao, thăm hỏi những gia đình khó khăn hay phát cháo tại bệnh viện... Các hoạt động tình nguyện hiện nay phải rộng hơn, sâu hơn – là cách chúng ta nhìn nhận các vấn đề xã hội với trách nhiệm của một công dân toàn cầu. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và biến đổi khí hậu đang tác động mạnh mẽ đến mọi mặt của đời sống, thì vai trò của thanh niên càng trở nên rõ nét và cấp thiết hơn bao giờ hết. Từ việc bảo vệ môi trường, xây dựng lối sống lành mạnh đến việc đấu tranh với thông tin sai lệch trên mạng xã hội – tất cả đều là những biểu hiện cụ thể của trách nhiệm xã hội mà giới trẻ cần chủ động thể hiện.
Trong thời gian qua, nắm bắt những thay đổi của đời sống xã hội và khoa học công nghệ, Đoàn ĐHQGHN đã có nhiều chuyển hướng trong việc tổ chức các hoạt động thể hiện xã hội của thanh niên. Đoàn ĐHQGHN đã triển khai đa dạng các hoạt động tuyên truyền, nâng cao trách nhiệm của đoàn viên thanh niên với các vấn đề môi trường, hướng tới mục tiêu Net-zezo vào năm 2050, như cuộc thi thiết kế poster về bảo vệ môi trường, phân loại rác, cuộc thi sân khấu hóa về bảo vệ môi trường, các hoạt động đổi rác/ đổi giấy lấy cây, các chương trình lớp tôi tình nguyện gắn với hưởng ứng lối sống xanh… hay gần đây nhất Đoàn ĐHQGHN phát động chương trình “Góp cho mùa hè xanh” với mỗi bài đăng trên các trang mạng xã hội của đoàn viên thực hiện lối sống xanh, di chuyển xanh, năng lượng xanh sẽ đóng góp 2050đ vào quỹ tình nguyện của Đoàn ĐHQGHN. Các hoạt động đơn giản, dễ tham gia, mang tính cộng đồng và trách nhiệm xã hội cao đều được đông đảo sinh viên quan tâm, hưởng ứng.
 |
Trước xu thế chuyển đổi số và ảnh hưởng ngày càng sâu sắc của mạng xã hội, Đoàn ĐHQGHN cũng đặc biệt quan tâm đến việc rèn luyện tinh thần trách nhiệm trong môi trường trực tuyến. Các chương trình như “Sinh viên Việt Nam những câu chuyện đẹp”, “Nói không với tin giả”, hay “Mỗi ngày một tin tốt, mỗi tuần một câu chuyện đẹp” không chỉ định hướng kỹ năng mà còn khơi gợi tinh thần công dân số có trách nhiệmcủa thanh niên. Đoàn ĐHQGHN cũng đã triển khai các tạo đàm nâng cao kiến thức, kỹ năng khi sử dụng AI cho sinh viên. Từ năm 2023, Đoàn ĐHQGHN cũng đã chỉ đạo Đoàn Trường ĐH Công nghệ, ĐHQGHN xây dựng đội hình tình nguyện hướng dẫn sử dụng smartphone an toàn cho người cao tuổi, chỉ đạo các Đoàn trường triển khai chương trình dạy tin học và sử dụng internet an toàn cho học sinh tại các địa bàn tình nguyện. Trong thời gian tới, Đoàn ĐHQGHN sẽ tiếp tục triển khai các hoạt động ở quy mô rộng hơn để góp phần xây dựng và hình thành lớp công dân số.
Khát vọng góp phần xây dựng một thế hệ thanh niên chủ động, toàn diện, trách nhiệm xã hội cao
Với khát vọng xây dựng một thế hệ thanh niên chủ động, toàn diện và có trách nhiệm xã hội cao, đồng chí Hứa Thanh Hoa cho biết, Đoàn Thanh niên ĐHQGHN đang từng bước đổi mới phương thức hoạt động, chuyển từ phong trào bề nổi sang những chương trình có chiều sâu, dài hạn và mang tính định hướng rõ rệt. Trong đó, trọng tâm là giáo dục đoàn viên theo hướng phát triển toàn diện cả về trí tuệ, bản lĩnh chính trị, kỹ năng mềm và đạo đức công dân. Các chương trình của Đoàn sẽ môi trường rèn luyện, đồng thời giúp sinh viên hình thành tư duy phản biện, ý thức tự học, tự lập và biết quan tâm đến các vấn đề xã hội.
 |
Trong bối cảnh xã hội ngày càng phức tạp và nhiều thách thức, Đoàn Thanh niên ĐHQGHN xác định rõ mục tiêu trọng tâm là khơi dậy và phát huy mạnh mẽ tinh thần trách nhiệm xã hội của từng đoàn viên, thanh niên đối với cộng đồng. Không chỉ dừng lại ở những hoạt động tập thể, tổ chức Đoàn mong muốn mỗi bạn trẻ hiểu rằng trách nhiệm xã hội không phải là điều xa vời mà bắt đầu từ chính những lựa chọn, hành động nhỏ trong đời sống hằng ngày: từ việc ứng xử văn minh, bảo vệ môi trường, giúp đỡ người yếu thế, đến lan tỏa giá trị tích cực trên không gian mạng. Thông qua các chương trình, phong trào lớn của đoàn hay các dự án cá nhân gắn với phát triển bền vững, Đoàn hướng tới việc xây dựng hình ảnh người sinh viên ĐHQGHN không chỉ học tốt mà còn sống có trách nhiệm, biết sẻ chia và dấn thân vì lợi ích chung. Mỗi hành động đẹp, mỗi sự thay đổi tích cực dù nhỏ của từng cá nhân cũng góp phần làm nên sự chuyển mình lớn của cả cộng đồng.
 |
