Tham dự tọa đàm có Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Giám đốc ĐHQGHN Bùi Thế Duy; Phó Giám đốc thường trực ĐHQGHN Nguyễn Hiệu; đại diện lãnh đạo các đơn vị, các nhà khoa học, chuyên gia, kiến trúc sư và nhà quản lý trong nước và quốc tế.
Đặc biệt, tọa đàm có sự tham gia của các chuyên gia đến từ những cơ sở đào tạo, nghiên cứu hàng đầu Trung Quốc trong lĩnh vực kiến trúc, quy hoạch và phát triển đô thị như Đại học Thanh Hoa, Đại học Đồng Tế, Đại học Công nghiệp Cáp Nhĩ Tân và Đại học Đông Nam, cùng các viện nghiên cứu, tổ chức tư vấn quy hoạch của Việt Nam.
Sự kiện được tổ chức trong bối cảnh ĐHQGHN đang đẩy mạnh phát triển cơ sở Hòa Lạc, từng bước chuyển đổi từ mô hình khu đại học tập trung sang đô thị đại học, nơi tích hợp hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và đời sống cộng đồng.
 |
| Giám đốc ĐHQGHN Bùi Thế Duy dự tọa đàm |
Phát triển đô thị đại học Hòa Lạc cần tầm nhìn dài hạn và mô hình quản trị phù hợp
Phát biểu tại tọa đàm, Phó Giám đốc thường trực ĐHQGHN Nguyễn Hiệu nhấn mạnh, đô thị đại học hiện đại không chỉ là nơi tập trung các cơ sở đào tạo, nghiên cứu mà còn là hệ sinh thái tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, sự thành công của mô hình này phụ thuộc vào ba yếu tố then chốt: tầm nhìn quy hoạch dài hạn, mô hình quản trị hiệu quả và sự kết nối chặt chẽ giữa đại học với chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng.
Theo Phó Giám đốc Nguyễn Hiệu, ĐHQGHN đang đứng trước cơ hội kiến tạo không gian phát triển mới tại Hòa Lạc, hướng tới hình thành đô thị đại học xanh, thông minh, hiện đại, gắn kết với Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và không gian phát triển phía Tây Thủ đô. Tuy nhiên, quá trình này đặt ra nhiều yêu cầu đặc thù khi vừa phải xây dựng, hoàn thiện hạ tầng, vừa tổ chức hoạt động đào tạo, nghiên cứu và đáp ứng nhu cầu sinh hoạt ngày càng lớn. Vì vậy, quy hoạch cần có tầm nhìn dài hạn, khả năng thích ứng linh hoạt, đồng thời đi đôi với đổi mới mô hình quản trị và cơ chế huy động nguồn lực.
 |
| Phó Giám đốc thường trực ĐHQGHN Nguyễn Hiệu phát biểu tại tọa đàm |
Đặc biệt, ông lưu ý sự cần thiết phải làm rõ nội hàm, cơ sở pháp lý và cơ chế vận hành đô thị đại học trong điều kiện Việt Nam, khi không gian đại học cần tích hợp nhiều chức năng ngoài đào tạo và nghiên cứu. Chia sẻ kinh nghiệm từ các đại học lớn của Trung Quốc, ông nhấn mạnh vai trò của việc kết nối đại học với doanh nghiệp, chính quyền và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đồng thời, ông mong muốn các chuyên gia tập trung đề xuất những giải pháp thiết thực, có khả năng vận dụng vào điều kiện Hòa Lạc, góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoàn thiện chiến lược phát triển Khu đô thị ĐHQGHN trong thời gian tới.
Hiệu trưởng Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, ĐHQGHN Nguyễn Văn Hiệu cho rằng quá trình phát triển đô thị đại học trên thế giới cho thấy sự chuyển đổi căn bản trong vai trò của đại học, từ không gian đào tạo và nghiên cứu sang trung tâm kết nối tri thức, công nghệ, doanh nghiệp và cộng đồng.
 |
| Hiệu trưởng Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, ĐHQGHN Nguyễn Văn Hiệu chia sẻ tại tọa đàm |
Theo ông, Hòa Lạc cần được nhìn nhận không chỉ là nơi chuyển dịch các cơ sở đào tạo từ nội đô, mà còn là không gian tái cấu trúc mô hình đại học theo hướng nghiên cứu, liên ngành và đổi mới sáng tạo. Việc phát triển khu đô thị đại học phải được đặt trong tổng thể phát triển không gian phía Tây Hà Nội, đồng thời giải quyết hài hòa các yêu cầu về hạ tầng, giao thông, nhà ở, dịch vụ, môi trường sinh thái và chất lượng sống.
Ông cũng nêu ra những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu về mô hình quy hoạch tích hợp, cơ chế quản trị đa chủ thể, khả năng huy động các nguồn lực xã hội và phương thức kết nối giữa đại học với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, đô thị đại học Hòa Lạc cần có bản sắc riêng, kết hợp hài hòa giữa công nghệ, văn hóa, nghệ thuật, cảnh quan và các giá trị nhân văn.
Kinh nghiệm quốc tế và những gợi mở cho quy hoạch, quản trị đô thị đại học tại Hòa Lạc
Một trong những nội dung trọng tâm của tọa đàm là phân tích kinh nghiệm phát triển đô thị đại học tại các quốc gia, đặc biệt là Trung Quốc, nơi đã hình thành nhiều mô hình gắn kết giữa đại học, đô thị, khu công nghệ cao và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Các tham luận tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ: lý thuyết quy hoạch đô thị đại học, tổ chức không gian học thuật, quản trị phối hợp giữa nhà trường và chính quyền địa phương, phát triển hạ tầng xanh, thông minh, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong quản trị đô thị.
 |
| ThS.KTS Đỗ Trí Phương - Viện Kiến trúc Quốc gia trình bày tham luận về tổng quan quy hoạch và định hướng điều chỉnh quy hoạch ĐHQGHN tại Hòa Lạc theo mô hình Technopolis |
Trong tham luận về tổng quan quy hoạch và định hướng điều chỉnh quy hoạch ĐHQGHN tại Hòa Lạc theo mô hình Technopolis (đô thị khoa học - công nghệ), ThS.KTS Đỗ Trí Phương - Viện Kiến trúc Quốc gia đã phân tích những hạn chế của mô hình phân chia không gian theo ranh giới hành chính riêng biệt giữa các trường, tình trạng thiếu không gian dùng chung linh hoạt và yêu cầu tích hợp hạ tầng kỹ thuật với hạ tầng số. Từ đó, diễn giả đề xuất ba định hướng điều chỉnh chủ yếu: tái cấu trúc không gian và tăng cường hạ tầng dùng chung; phát triển hạ tầng thông minh gắn với giao thông xanh; chuyển đổi sang tổ chức không gian đa chức năng, tạo điều kiện cho hoạt động nghiên cứu, đào tạo và hợp tác với doanh nghiệp công nghệ.
 |
| GS.TS Triệu Chí Khánh trình bày tham luận “Lựa chọn linh hoạt trong bố cục tổng thể đô thị đại học - So sánh hai loại hình thực tiễn tại Thâm Quyến và gợi mở cho đô thị đại học Hòa Lạc, Việt Nam” |
Chia sẻ kinh nghiệm từ các mô hình đô thị đại học tại Thâm Quyến, GS.TS Triệu Chí Khánh, Đại học Công nghiệp Cáp Nhĩ Tân (Trung Quốc), nhấn mạnh tính linh hoạt trong quy hoạch trước những biến động về công nghệ, khí hậu và phương thức giáo dục đại học. Thông qua so sánh mô hình đô thị Đại học Thâm Quyến và Đại học Khoa học Công nghệ Nam Phương, ông cho rằng không tồn tại một mô hình quy hoạch duy nhất phù hợp với mọi đại học. Đối với Hòa Lạc, quy hoạch cần duy trì một bộ khung hạ tầng và giao thông ổn định, đồng thời dành dư địa cho những nhu cầu phát triển mới. Sự kết hợp giữa nền tảng dùng chung, các đơn vị có chức năng hoàn chỉnh và mạng lưới kết nối sáng tạo được xem là hướng tiếp cận đáng nghiên cứu.
 |
GS.TS Trần Thần trình bày tham luận“Quản trị phối hợp giữa Nhà trường -Thành phố - Doanh nghiệp: Lô-gic hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong hợp tác giữa trường đại học và địa phương tại Thượng Hải” |
Ở góc độ quản trị hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, GS.TS Trần Thần, Phó Viện trưởng Học viện Kiến trúc và Quy hoạch đô thị, Đại học Đồng Tế (Trung Quốc), chia sẻ kinh nghiệm từ các mô hình phát triển tại Thượng Hải như Khu Công nghệ cao Tử Trúc, Thành phố Khoa học Trương Giang và Vành đai Kinh tế Tri thức quanh Đại học Đồng Tế.
Theo đó, quy hoạch đô thị đại học cần xuất phát từ yêu cầu hình thành và vận hành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thay vì chỉ tập trung bố trí các công trình và phân khu chức năng. Việc tổ chức không gian phải tạo thuận lợi cho dòng chảy tri thức giữa đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, các tổ chức trung gian và cộng đồng, đồng thời hỗ trợ quá trình chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm, công nghệ và giá trị kinh tế. Từ những kinh nghiệm này, diễn giả gợi mở việc phát triển các phòng thí nghiệm dùng chung, trung tâm kiểm chứng công nghệ, không gian ươm tạo doanh nghiệp và những khu vực giao lưu học thuật mở, tạo điều kiện thúc đẩy hợp tác liên ngành và đổi mới sáng tạo.
 |
| TS.KTS Trần Thanh Bình trình bày tham luận “Khu đại học tập trung - xu hướng, mô hình và kinh nghiệm” |
Bổ sung góc nhìn từ thực tiễn Việt Nam, TS.KTS Trần Thanh Bình, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thiết kế trường học, Bộ Giáo dục và Đào tạo, phân tích những đặc trưng của mô hình khu đại học tập trung và đô thị đại học. Ông nhấn mạnh yêu cầu tổ chức hài hòa giữa không gian riêng của từng cơ sở đào tạo với hệ thống hạ tầng, công trình và dịch vụ dùng chung, bảo đảm tính liên thông, hiệu quả đầu tư và khả năng hình thành cộng đồng học thuật.
Trong khi đó, tham luận của các chuyên gia Đại học Đông Nam (Trung Quốc) mang đến cách tiếp cận kết hợp ba yếu tố: sự cộng sinh giữa đại học và đô thị, phát triển công trình các-bon thấp thích ứng với khí hậu và kế thừa các giá trị văn hóa trong tổ chức không gian. Những kinh nghiệm này gợi mở hướng phát triển đô thị đại học không chỉ hiện đại về công nghệ, hạ tầng mà còn có bản sắc kiến trúc, môi trường sống và tính cộng đồng.
 |
| Tham luận của các chuyên gia Đại học Đông Nam về “Cộng sinh Đại học - Đô thị, Mô hình các-bon thấp và Kế thừa văn hóa: Khám phá phương pháp thực tiễn quy hoạch đô thị đại học Trung Quốc” |
Bên cạnh việc trao đổi các mô hình lý thuyết và kinh nghiệm thực tiễn, chương trình còn dành thời gian cho thảo luận bàn tròn giữa các chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý về khả năng vận dụng các mô hình đô thị đại học vào điều kiện Hòa Lạc. Các nội dung trao đổi tập trung vào cơ chế quản trị, tổ chức không gian học tập - nghiên cứu - sinh hoạt, phát triển hạ tầng xanh và thông minh, cũng như mối quan hệ giữa ĐHQGHN với chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng trong quá trình phát triển đô thị đại học.
Thông qua các tham luận và trao đổi học thuật, tọa đàm hướng tới việc bổ sung luận cứ khoa học, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất những giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn của ĐHQGHN tại Hòa Lạc. Đây cũng là dịp tăng cường kết nối giữa các nhà khoa học Việt Nam và Trung Quốc, mở ra cơ hội hợp tác nghiên cứu, tư vấn chính sách trong lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc và quản trị đô thị đại học, phục vụ định hướng phát triển Hòa Lạc trở thành đô thị đại học xanh, thông minh, hiện đại và bền vững.
 |
 |
 |
 |
 |
