VNU Logo

Xã hội học và Công tác xã hội trong kỷ nguyên số: Thúc đẩy đổi mới nghiên cứu, đào tạo và phát triển bền vững

Ngày 23/10/2026, tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU-USSH), Hội thảo khoa học quốc gia “Xã hội học và Công tác xã hội trong kỷ nguyên số và phát triển bền vững” đã diễn ra với sự tham gia của đông đảo nhà khoa học, giảng viên, học viên, nghiên cứu sinh và đại diện các cơ sở đào tạo, cơ sở thực hành, tổ chức xã hội nghề nghiệp trên cả nước.

Hội thảo nằm trong khuôn khổ Diễn đàn Nhân văn Mùa thu Hà Nội 2026, đồng thời là hoạt động học thuật ý nghĩa chào mừng kỷ niệm 35 năm xây dựng và phát triển của Khoa Xã hội học và Công tác xã hội.

PGS.TS Bùi Thành Nam, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng Thường trực Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, phát biểu chào mừng Hội thảo

Xã hội học và Công tác xã hội trước những biến đổi của xã hội trong kỷ nguyên số

Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc cách thức con người học tập, lao động, kết nối và tiếp cận dịch vụ; đồng thời đặt ra những vấn đề mới về bất bình đẳng, quyền riêng tư, khả năng tiếp cận công nghệ và nguy cơ không ai bị bỏ lại phía sau. Trong bối cảnh đó, Xã hội học có vai trò nhận diện, phân tích và lý giải những biến đổi xã hội trên cơ sở bằng chứng; Công tác xã hội góp phần chuyển hóa tri thức thành các phương thức hỗ trợ thiết thực, thúc đẩy công bằng xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống, nhất là đối với các nhóm dễ bị tổn thương.

TS. Đặng Kim Khánh Ly - Trưởng Khoa Xã hội học và Công tác xã hội, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, trình bày báo cáo đề dẫn Hội thảo

Vì vậy, yêu cầu đặt ra với hai lĩnh vực không chỉ là ứng dụng công nghệ số vào nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp, mà còn phải giữ vững tư duy phản biện, trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp và đảm bảo sự phát triển bền vững. Công nghệ cần được sử dụng để mở rộng cơ hội, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường khả năng đáp ứng nhu cầu của người dân; đồng thời, các tác động loại trừ và rủi ro mới phải được nhận diện, đánh giá và giải quyết kịp thời.

Hội thảo “Xã hội học và Công tác xã hội trong kỷ nguyên số và phát triển bền vững” là dịp để các nhà khoa học, nhà quản lý, người làm thực tiễn và các cơ sở đào tạo cùng trao đổi kết quả nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm, đối thoại về những vấn đề đang đặt ra và đề xuất giải pháp có giá trị khoa học, khả năng ứng dụng. Các tham luận và thảo luận tại Hội thảo đã đưa ra những kiến nghị cụ thể cho đổi mới chương trình đào tạo, phát triển nghiên cứu liên ngành, tăng cường kết nối giữa nhà trường với cơ quan hoạch định chính sách và các tổ chức thực hành, cũng như mở rộng hợp tác trong nước và quốc tế.

Hội thảo đã nhận được sự quan tâm và tham dự của đông đảo các nhà khoa học, giảng viên, học viên, nghiên cứu sinh của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn cũng như từ các cơ sở đào tạo, cơ sở thực hành, tổ chức xã hội nghề nghiệp trên cả nước. Ban tổ chức Hội thảo đã nhận được hơn 80 bài viết, trong đó tuyển chọn 32 bài viết để xuất bản kỷ yếu, tập trung vào bốn nhóm chủ đề: Đào tạo Xã hội học và Công tác xã hội trong kỷ nguyên số; Biến đổi xã hội, bất bình đẳng và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số; Công tác xã hội và An sinh xã hội trong bối cảnh chuyển đổi số; Bảo vệ và hỗ trợ các nhóm dễ bị tổn thương trong môi trường số.

Thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu và thực hành Công tác xã hội

Tại Hội thảo, 8 tham luận được trình bày trong hai phiên làm việc, tập trung vào những vấn đề của Xã hội học và Công tác xã hội trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.

Phiên thứ nhất tập trung vào những biến đổi xã hội trong kỷ nguyên số, với các tham luận về tái thiết hệ hình xã hội học trong kỷ nguyên AI và không gian lai (GS.TS Nguyễn Quý Thanh), phát triển Công tác xã hội trong bối cảnh số (TS. Nguyễn Hải Hữu), lệch chuẩn vị thành niên và vai trò của nhân viên công tác xã hội (PGS.TS Nguyễn Thị Như Trang), kỹ năng sử dụng công nghệ và thực hành văn hóa số ở Việt Nam (PGS.TS Trần Thị Minh Thi).

Phiên thứ hai đi sâu vào ứng dụng AI trong nghiên cứu, đào tạo và thực hành Công tác xã hội, gồm các nội dung: xây dựng hồ sơ xã hội sử dụng AI (TS. Trương Nguyễn Xuân Quỳnh), thực trạng sử dụng trí tuệ nhân tạo của sinh viên ngành Xã hội học và Công tác xã hội (TS. Nguyễn Thị Kim Nhung), rủi ro đạo đức và bảo mật thông tin thân chủ khi sử dụng AI tạo sinh (ThS. Nguyễn Lam Phương), mô hình chatbot AI và học tập kết hợp trong đào tạo Công tác xã hội tại Trung Quốc cùng những hàm ý đối với Việt Nam (ThS. Đàm Khánh Ninh).

Các tham luận góp phần làm rõ những cơ hội, thách thức và yêu cầu đổi mới trong nghiên cứu, đào tạo và thực hành Xã hội học, Công tác xã hội, hướng tới ứng dụng công nghệ có trách nhiệm và phát triển bền vững.

Hội thảo thu hút sự tham dự của nhiều nhà khoa học uy tín

Ban tổ chức kỳ vọng, những trao đổi tại Hội thảo không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ kết quả nghiên cứu, mà còn gợi mở câu hỏi mới, thúc đẩy hợp tác liên ngành, tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo với cơ quan quản lý, tổ chức xã hội và cơ sở thực hành. Hơn nữa, tri thức được tạo ra cần góp phần giải quyết những vấn đề cụ thể của đời sống, cải thiện chất lượng chính sách và nâng cao khả năng tiếp cận cơ hội, dịch vụ của người dân, nhất là những nhóm dễ bị tổn thương.

Được hình thành từ năm 1991, Khoa Xã hội học và Công tác xã hội đã từng bước khẳng định vị thế trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng. Việc đổi tên từ Khoa Xã hội học thành Khoa Xã hội học và Công tác xã hội năm 2025 không chỉ ghi nhận sự phát triển của lĩnh vực Công tác xã hội, mà còn thể hiện định hướng phát triển liên ngành, gắn tri thức khoa học xã hội với những nhu cầu cụ thể của con người và cộng đồng.

Đội ngũ giảng viên của Khoa đã và đang chủ trì hoặc tham gia nhiều đề tài nghiên cứu khoa học quy mô, nhiều cấp. Đặc biệt, trong thời gian gần đây số bài báo, chương sách hoặc sách chuyên khảo được xuất bản trên các tạp chí có uy tín quốc tế của Khoa đã gia tăng mạnh mẽ, góp phần nâng cao uy tín quốc tế của lĩnh vực đào tạo Xã hội học ở vị trí 301–375 thế giới theo xếp hạng của QS vào năm 2025.

Thùy Dung, Hà Phương - USSH Media