 |
| TS. Nguyễn Ngọc Quý – Chủ nhiệm Bộ môn Quản trị Kinh doanh Khách sạn và Lữ hành, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội |
Theo TS. Nguyễn Ngọc Quý – Chủ nhiệm Bộ môn Quản trị Kinh doanh Khách sạn và Lữ hành, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN), giảng viên ngày nay không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn đóng vai trò như những “người kiến tạo trải nghiệm học tập”, giúp sinh viên phát triển tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề và khả năng thích ứng với môi trường nghề nghiệp luôn biến động.
Đổi mới sáng tạo trong bài giảng: từ truyền đạt kiến thức sang kiến tạo trải nghiệm học tập
Theo TS. Nguyễn Ngọc Quý, đổi mới sáng tạo trong giáo dục đại học trước hết cần được hiểu đúng. Nếu trước đây hoạt động giảng dạy chủ yếu tập trung vào việc truyền đạt kiến thức theo giáo trình, thì trong bối cảnh hiện nay, giảng viên cần chuyển sang vai trò thiết kế môi trường học tập, trong đó sinh viên trở thành trung tâm của quá trình khám phá tri thức.
Trong lĩnh vực quản trị kinh doanh và dịch vụ, kiến thức không chỉ nằm ở lý thuyết mà còn gắn chặt với thực tiễn vận hành của doanh nghiệp và trải nghiệm của khách hàng. Vì vậy, phương pháp giảng dạy cũng cần được đổi mới theo hướng gắn với các tình huống thực tế, giúp sinh viên hiểu rõ hơn cách thức vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
 |
Theo TS. Nguyễn Ngọc Quý, đổi mới sáng tạo trong bài giảng có thể bắt đầu từ những thay đổi cụ thể như cách tổ chức lớp học, cách xây dựng bài tập hay phương pháp đánh giá kết quả học tập. Thay vì chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức, nhiều môn học hiện nay hướng tới đánh giá khả năng phân tích, tư duy phản biện và đề xuất giải pháp của sinh viên.
Một trong những phương pháp được bà áp dụng là đưa các tình huống thực tế từ doanh nghiệp vào bài giảng để sinh viên phân tích và thảo luận. Qua đó, sinh viên không chỉ tiếp cận kiến thức mà còn được rèn luyện khả năng tư duy chiến lược và giải quyết vấn đề.
Bên cạnh đó, giảng viên cũng có thể đóng vai trò người dẫn dắt để sinh viên cùng thảo luận, phản biện và xây dựng các giải pháp khác nhau cho cùng một vấn đề. Theo TS. Nguyễn Ngọc Quý, chính quá trình trao đổi này giúp sinh viên hình thành tư duy sáng tạo và khả năng nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau.
“Đổi mới sáng tạo trong giảng dạy không nhất thiết phải bắt đầu từ những thay đổi quá lớn. Nhiều khi chỉ cần thay đổi cách đặt câu hỏi, cách tổ chức thảo luận hoặc cách giao bài tập cũng có thể tạo ra sự khác biệt trong trải nghiệm học tập của sinh viên,” bà chia sẻ.
Kết nối lớp học với doanh nghiệp và thực tiễn ngành dịch vụ
Một trong những yếu tố quan trọng trong đổi mới giảng dạy, theo TS. Nguyễn Ngọc Quý, là tăng cường kết nối giữa lớp học và thực tiễn nghề nghiệp.
Trong lĩnh vực du lịch, khách sạn và dịch vụ, môi trường kinh doanh thay đổi nhanh chóng với sự xuất hiện của nhiều mô hình dịch vụ mới, công nghệ mới và xu hướng tiêu dùng mới. Vì vậy, sinh viên cần được tiếp cận với thực tế ngành nghề ngay từ quá trình học tập.
Tại Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN, nhiều hoạt động kết nối giữa giảng đường và doanh nghiệp đã được triển khai nhằm tạo cơ hội cho sinh viên tiếp cận với thực tiễn. Các buổi chia sẻ của chuyên gia doanh nghiệp, các chuyến tham quan thực tế tại doanh nghiệp hay các dự án học tập gắn với doanh nghiệp đều giúp sinh viên hiểu rõ hơn về môi trường nghề nghiệp.
Theo TS. Nguyễn Ngọc Quý, những hoạt động này không chỉ giúp sinh viên mở rộng góc nhìn mà còn tạo động lực học tập, bởi các em có thể nhìn thấy rõ hơn ý nghĩa của những kiến thức đang được học trên lớp.
 |
 |
Bên cạnh đó, việc khuyến khích sinh viên tham gia các cuộc thi học thuật hoặc các dự án sáng tạo cũng là cách để thúc đẩy năng lực đổi mới của người học. Trong quá trình chuẩn bị cho các cuộc thi, sinh viên thường phải nghiên cứu sâu hơn về vấn đề, tìm kiếm giải pháp mới và làm việc theo nhóm để phát triển ý tưởng. “Chính quá trình thử nghiệm và trải nghiệm này giúp sinh viên rèn luyện năng lực đổi mới sáng tạo một cách tự nhiên”, TS. Nguyễn Ngọc Quý cho biết.
Ngoài ra, sự kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp cũng tạo điều kiện để giảng viên cập nhật những xu hướng mới của ngành nghề, từ đó điều chỉnh nội dung giảng dạy cho phù hợp với thực tiễn.
Trao quyền cho sinh viên để nuôi dưỡng tư duy sáng tạo
Theo TS. Nguyễn Ngọc Quý, yếu tố quan trọng nhất để khuyến khích đổi mới sáng tạo trong học tập chính là xây dựng môi trường học tập mở, nơi sinh viên được trao quyền thử nghiệm ý tưởng và học hỏi từ những sai lầm.
Trong nhiều lớp học, bà áp dụng các phương pháp giảng dạy đa dạng như sử dụng bài giảng điện tử, tích hợp trò chơi vào bài học hoặc tổ chức các hoạt động thảo luận nhóm. Những phương pháp này giúp tăng tính tương tác trong lớp học và khuyến khích sinh viên chủ động tham gia vào quá trình học tập.
 |
Đặc biệt, sinh viên luôn được khuyến khích trình bày ý tưởng và quan điểm của mình trước lớp. Theo TS. Nguyễn Ngọc Quý, việc tạo ra không gian để sinh viên chia sẻ ý tưởng là yếu tố quan trọng để hình thành tư duy sáng tạo. “Trong nhiều trường hợp, một ý tưởng ban đầu có thể chưa hoàn thiện, nhưng thông qua trao đổi và phản biện trong lớp học, sinh viên có thể tiếp tục phát triển ý tưởng đó theo những hướng mới”, bà cho biết.
Một nguyên tắc quan trọng trong môi trường học tập sáng tạo là cho phép sinh viên được thử nghiệm và được sai. Khi sinh viên không còn quá lo ngại về việc mắc sai lầm, các em sẽ mạnh dạn hơn trong việc đề xuất ý tưởng và thử nghiệm các giải pháp mới.
 |
Theo TS. Nguyễn Ngọc Quý, đổi mới sáng tạo trong giáo dục đại học không chỉ nhằm mục tiêu giúp sinh viên đạt kết quả học tập tốt hơn mà còn giúp các em phát triển những năng lực quan trọng cho tương lai như tư duy sáng tạo, khả năng thích ứng và tinh thần học tập suốt đời. “Giáo dục đại học không chỉ cung cấp kiến thức mà còn giúp người học hình thành năng lực tự học, tự đổi mới và thích ứng với những thay đổi của xã hội”, bà nhấn mạnh.
Trong bối cảnh kinh tế và công nghệ thay đổi nhanh chóng, vai trò của giảng viên trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo ngày càng trở nên quan trọng. Khi giảng viên trở thành những người thiết kế trải nghiệm học tập và khuyến khích sinh viên khám phá tri thức, lớp học đại học sẽ trở thành môi trường nuôi dưỡng những ý tưởng mới và những thế hệ nhân lực sáng tạo cho tương lai.
