Chương trình là hoạt động trong khuôn khổ Diễn đàn An ninh phi truyền thống Việt Nam, thu hút sự tham gia của các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và đại diện nhiều doanh nghiệp năng lượng nhằm nhận diện các nguy cơ, thách thức, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực bảo đảm an ninh năng lượng trong giai đoạn phát triển mới.
 |
| GS.TS Hoàng Đình Phi, Hiệu trưởng Trường Quản trị và Kinh doanh, ĐHQGHN phát biểu đề dẫn toạ đàm |
Phát biểu đề dẫn tọa đàm, GS.TS Hoàng Đình Phi, Hiệu trưởng Trường Quản trị và Kinh doanh, ĐHQGHN nhấn mạnh, an ninh năng lượng không còn là câu chuyện riêng của ngành năng lượng mà đã trở thành một cấu phần quan trọng của an ninh quốc gia. Trong bối cảnh các rủi ro phi truyền thống ngày càng gia tăng, từ biến đổi khí hậu, xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng đến các nguy cơ an ninh mạng và chuyển dịch năng lượng, an ninh năng lượng có mối quan hệ chặt chẽ với an ninh con người, an ninh kinh tế và an ninh quốc gia.
Theo GS.TS Hoàng Đình Phi, kỳ vọng lớn nhất của tọa đàm là làm rõ các nguy cơ trước mắt và lâu dài đối với an ninh năng lượng Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp và chiến lược quản trị rủi ro phục vụ công tác hoạch định chính sách cũng như hoạt động của các cơ quan quản lý, tập đoàn, tổng công ty và doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng. Đây cũng là diễn đàn để trao đổi, nhận diện những điểm yếu, thách thức và rủi ro, góp phần nâng cao năng lực quản trị chiến lược, bảo đảm phát triển bền vững và thực hiện các mục tiêu tăng trưởng của đất nước.
Cần một cách tiếp cận mới về an ninh năng lượng
Phát biểu khai mạc tọa đàm, TS. Nguyễn Thanh Hưởng, Trưởng ban Quản trị rủi ro và giám sát tuân thủ, Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) khẳng định an ninh năng lượng là nền tảng của phát triển bền vững và cần được tích hợp trong toàn bộ quá trình phát triển theo nguyên tắc "phát triển đến đâu, bảo đảm an ninh đến đó".
 |
| TS. Nguyễn Thanh Hưởng, Trưởng ban Quản trị rủi ro và giám sát tuân thủ, Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam |
Theo ông, bối cảnh địa chính trị thế giới, biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và quá trình chuyển dịch năng lượng đang làm xuất hiện nhiều dạng rủi ro mới, đòi hỏi tư duy quản trị phải chuyển từ ứng phó sang chủ động phòng ngừa. Petrovietnam xác định tiếp tục tăng cường quản trị rủi ro, bảo đảm an ninh mạng, đẩy mạnh khoa học - công nghệ, xây dựng hệ thống năng lượng xanh, an toàn, tự chủ và có khả năng chống chịu cao, đồng thời nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Các đại biểu tham dự đều thống nhất nhận định rằng trong bối cảnh thế giới đang chịu tác động của biến đổi khí hậu, xung đột địa chính trị, gián đoạn chuỗi cung ứng, chuyển dịch năng lượng và các rủi ro an ninh phi truyền thống, an ninh năng lượng ngày càng khẳng định vai trò là một trong những trụ cột của an ninh quốc gia và phát triển bền vững.
Tọa đàm tập trung phân tích vai trò của an ninh năng lượng trong cấu trúc an ninh quốc gia hiện đại; đánh giá tác động của các rủi ro phi truyền thống đối với hệ thống năng lượng; đồng thời đề xuất các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng gắn với an ninh kinh tế, an ninh mạng, bảo vệ hạ tầng trọng yếu, chuyển dịch năng lượng xanh và nâng cao sức chống chịu của hệ thống năng lượng quốc gia.
Nâng cao sức chống chịu của toàn hệ thống năng lượng
Tại tọa đàm, đại diện các đơn vị thành viên của Petrovietnam đã chia sẻ nhiều góc nhìn thực tiễn về công tác bảo đảm an ninh năng lượng.
 |
| Ông Mai Tuấn Đạt, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) phát biểu tại Tọa đàm |
Ông Mai Tuấn Đạt, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) cho rằng an ninh năng lượng hiện đại không chỉ dừng ở việc bảo đảm nguồn cung mà còn là năng lực chế biến và khả năng chống chịu của toàn hệ thống năng lượng quốc gia. Trước các rủi ro từ địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng, biến đổi khí hậu, an ninh mạng và chuyển dịch năng lượng, BSR đã chủ động đa dạng hóa nguồn dầu thô, tăng cường quản trị rủi ro, bảo vệ hạ tầng số và nâng cao khả năng vận hành an toàn, liên tục của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất. Đồng thời, doanh nghiệp kiến nghị xây dựng mô hình quản trị an ninh năng lượng dựa trên sức chống chịu quốc gia, tăng cường cơ chế phối hợp, hệ thống cảnh báo sớm và hỗ trợ đầu tư công nghệ xanh.
 |
| Ông Trần Việt Thắng, Phó Ban Chiến lược quản trị rủi ro, Tổng công ty Thăm dò và Khai thác dầu khí (PVEP) |
Theo ông Trần Việt Thắng, Phó Ban Chiến lược quản trị rủi ro, Tổng công ty Thăm dò và Khai thác dầu khí (PVEP), hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí đang phải đối mặt đồng thời với nhiều rủi ro phi truyền thống như biến động địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng, biến động giá năng lượng, biến đổi khí hậu và an ninh mạng. PVEP đang xây dựng các kịch bản ứng phó, hệ thống cảnh báo sớm, củng cố nền tảng tài chính, nguồn nhân lực và năng lực quản trị nhằm nâng cao sức chống chịu, bảo đảm khai thác dầu khí an toàn, hiệu quả và bền vững.
 |
| Ông Đỗ Mạnh Bình, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) |
Ở góc độ doanh nghiệp phân phối xăng dầu, ông Đỗ Mạnh Bình, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) cho rằng an ninh năng lượng không chỉ là bảo đảm đủ nguồn cung mà còn phải duy trì dòng chảy năng lượng liên tục, an toàn và linh hoạt. Trước các rủi ro từ địa chính trị, thiên tai, đứt gãy chuỗi cung ứng, an ninh mạng và chuyển dịch năng lượng, PVOIL đang tập trung đa dạng hóa nguồn cung, nâng cao năng lực tồn trữ và logistics, đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với an ninh mạng, xây dựng các kịch bản ứng phó khẩn cấp và chuẩn bị hạ tầng cho các loại năng lượng mới.
Ông Đặng Quang Hùng, đại diện Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo), nhấn mạnh mối quan hệ chặt chẽ giữa an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh kinh tế. Theo ông, ba trụ cột này có tác động qua lại, vì vậy cần tăng cường phối hợp giữa Nhà nước, Petrovietnam và doanh nghiệp trong dự báo, quản trị rủi ro, bảo đảm nguồn khí ổn định, thúc đẩy chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. PVFCCo cam kết duy trì nguồn cung phân bón, hóa chất ổn định, góp phần bảo đảm an ninh lương thực và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế.
TS. Nguyễn Hùng Dũng, Phó Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam cho biết Petrovietnam đã chủ động triển khai nhiều giải pháp quản trị rủi ro nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Các đơn vị trong Tập đoàn như BSR, PVEP, PVOIL, PV GAS, PV Power và PVFCCo đều đang đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung, chuyển đổi số, mở rộng hợp tác quốc tế và xây dựng các chiến lược quản trị rủi ro dài hạn. Đồng thời, Petrovietnam tiếp tục nghiên cứu phát triển năng lượng xanh, năng lượng sạch và hệ thống lưu trữ năng lượng nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định và nâng cao sức chống chịu của hệ thống năng lượng quốc gia.
Ở góc độ quản lý vận hành hệ thống điện, ông Nguyễn Minh Quang, Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (Bộ Công Thương) cho biết nhu cầu điện của Việt Nam dự kiến tăng khoảng 10% mỗi năm, đặt ra yêu cầu phát triển nguồn điện tương xứng để bảo đảm an ninh năng lượng. Theo ông, việc triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đang đối mặt với nhiều thách thức về nguồn lực, tài chính, chuỗi cung ứng nhiên liệu cũng như tác động của thiên tai. Bên cạnh đó, sự phụ thuộc vào LNG, than và tính không ổn định của các nguồn năng lượng tái tạo cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác vận hành hệ thống điện quốc gia.
Hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực quản trị rủi ro
Phát biểu tổng kết tọa đàm, GS. Nguyễn Xuân Yêm, Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống, ĐHQGHN cho biết, chương trình là diễn đàn thường kỳ thuộc kênh "Túi khôn" - sáng kiến của Tổng Bí thư Tô Lâm, nhằm kết nối các nhà quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp để trao đổi, đề xuất các giải pháp đối với những vấn đề quan trọng của đất nước.
 |
| Trung tướng, GS.TS Nguyễn Xuân Yêm, Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống, phát biểu bế mạc tọa đàm |
Theo GS. Nguyễn Xuân Yêm, Nghị quyết số 55-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong bối cảnh mới, khái niệm an ninh năng lượng cần được tiếp cận theo tư duy rộng hơn, không chỉ dừng ở việc bảo đảm nguồn cung mà còn phải gắn với yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia trước các rủi ro an ninh phi truyền thống như an ninh mạng, đứt gãy chuỗi cung ứng, biến đổi khí hậu và các biến động địa chính trị.
 |
| Các chuyên gia, nhà khoa học tham dự toạ đàm |
Tổng hợp các ý kiến tại tọa đàm, GS. Nguyễn Xuân Yêm cho biết các đại biểu thống nhất cần quán triệt tinh thần "phát triển đến đâu, bảo đảm an ninh đến đó", đồng thời nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế và hệ thống năng lượng quốc gia. Nhiều nhóm giải pháp được đề xuất như thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; đa dạng hóa nguồn năng lượng và thị trường cung cấp; bảo đảm nguồn cung ổn định; phát triển năng lượng tái tạo và tăng trưởng xanh; xây dựng thị trường năng lượng cạnh tranh, minh bạch; tăng cường quản trị rủi ro và nâng cao năng lực ứng phó trước các nguy cơ từ thiên tai, khủng hoảng năng lượng, xung đột địa chính trị và tấn công mạng.
Bên cạnh đó, Viện An ninh phi truyền thống kiến nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và hệ thống pháp luật; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực về an ninh phi truyền thống; thúc đẩy nghiên cứu khoa học, xây dựng các kịch bản ứng phó đối với từng lĩnh vực, từng doanh nghiệp và phát huy hiệu quả công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức xã hội.
Kết luận tọa đàm, GS. Nguyễn Xuân Yêm khẳng định, an ninh năng lượng trong giai đoạn hiện nay không chỉ là bảo đảm đủ năng lượng phục vụ phát triển mà còn phải hướng tới một hệ thống năng lượng ổn định, an toàn, sạch, bền vững và có khả năng chống chịu cao trước các biến động. Đây là nền tảng quan trọng góp phần bảo đảm an ninh quốc gia, nâng cao năng lực tự chủ và tạo động lực cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
