VNU Logo

ĐHQGHN và Đại học Bắc Kinh mở rộng không gian hợp tác chiến lược

Trong bối cảnh các đại học châu Á đang cạnh tranh bằng năng lực công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và sức mạnh nghiên cứu liên ngành, cuộc gặp giữa lãnh đạo ĐHQGHN và ĐH Bắc Kinh (Trung Quốc) ngày 15/5/2026 không chỉ mang ý nghĩa của một hoạt động hợp tác song phương, mà còn cho thấy xu hướng hình thành những liên kết đại học chiến lược mới trong khu vực. Từ đào tạo tiến sĩ, phát triển hạ tầng AI – điện toán đến biên soạn giáo trình và kết nối học thuật Đông Á, hai đại học đang cùng mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài khuôn khổ trao đổi truyền thống để hướng tới xây dựng hệ sinh thái tri thức và đổi mới sáng tạo chung trong kỷ nguyên số.

Bí thư đảng uỷ, Chủ tịch hội đồng ĐH Bắc Kinh Hà Quang Thái và đoàn công tác thăm, làm việc và sẽ dự Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống ĐHQGHN 

Mối quan hệ học thuật có chiều sâu và ý nghĩa chiến lược

Quan hệ hợp tác giữa ĐHQGHN và ĐH Bắc Kinh được đánh giá là một trong những mối quan hệ học thuật tiêu biểu và giàu chiều sâu trong khu vực Đông Á. Hai đại học đều là thành viên sáng lập Diễn đàn lãnh đạo 4 đại học chủ chốt Đông Á (BESETOHA), cơ chế hợp tác từng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy đối thoại học thuật, giao lưu văn hóa và kết nối tri thức giữa các đại học hàng đầu khu vực.

Phát biểu tại buổi làm việc, Ủy viên Dự khuyết BCH TW Đảng, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Bùi Thế Duy nhấn mạnh, việc đoàn công tác ĐH Bắc Kinh do Bí thư Đảng ủy Hà Quang Thái dẫn đầu đến dự Lễ kỷ niệm 120 năm ngày truyền thống ĐHQGHN được xem là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt. Sự hiện diện của một trong những đại học hàng đầu châu Á tại sự kiện mang tính lịch sử của ĐHQGHN không chỉ thể hiện sự coi trọng đối với quan hệ hợp tác song phương mà còn phản ánh mong muốn đồng hành lâu dài giữa hai cơ sở giáo dục có vai trò quan trọng trong hệ thống giáo dục đại học của mỗi quốc gia.

Ông cho rằng, trong bối cảnh giáo dục đại học toàn cầu bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ dưới tác động của AI và công nghệ số, hợp tác giữa các đại học cần vượt ra khỏi khuôn khổ trao đổi truyền thống để hướng tới cùng xây dựng năng lực nghiên cứu, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và các nền tảng tri thức mới.

Bí thư đảng uỷ, Chủ tịch hội đồng ĐH Bắc Kinh Hà Quang Thái đánh giá cao vị thế và uy tín học thuật của ĐHQGHN trong khu vực

Bí thư đảng uỷ, Chủ tịch hội đồng ĐH Bắc Kinh Hà Quang Thái đánh giá cao vị thế và uy tín học thuật của ĐHQGHN trong khu vực. Ông cho biết, ĐH Bắc Kinh hiện đã thiết lập quan hệ hợp tác và giao lưu học thuật với hơn 400 cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu tại hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới; trong đó, ĐHQGHN là một trong những đối tác quan trọng trong mạng lưới hợp tác và giao lưu quốc tế của ĐH Bắc Kinh. Đồng thời, ông khẳng định, ĐH Bắc Kinh mong muốn tiếp tục mở rộng hợp tác với ĐHQGHN trong những lĩnh vực có tính chiến lược của tương lai như AI, khoa học dữ liệu, công nghệ số và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Hợp tác mở rộng từ nghiên cứu đến hạ tầng AI và nhân văn số

Tại buổi làm việc, lãnh đạo hai đại học cũng nhắc lại dấu mốc quan trọng khi thỏa thuận trao đổi học thuật đầu tiên giữa ĐHQGHN và ĐH Bắc Kinh được ký kết từ năm 1992, đặt nền móng cho quá trình hợp tác lâu dài trên nhiều lĩnh vực. Tiếp đó, ngày 13/10/2024, dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam và Trung Quốc, ĐHQGHN và Đại học Bắc Kinh đã trao đổi Bản ghi nhớ hợp tác toàn diện giữa hai đại học. Ngay sau khi ký kết, hai đại học đã nhanh chóng triển khai nhiều hoạt động hợp tác cụ thể trên các lĩnh vực khoa học - công nghệ, đào tạo sau đại học, giáo dục số và khoa học xã hội nhân văn.

Trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, các nhóm nghiên cứu của hai bên đã thúc đẩy kết nối trong các hướng nghiên cứu tiên tiến như vật liệu mới, vật lý, khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử và khoa học dữ liệu.

Đặc biệt, ĐHQGHN hiện là đại học duy nhất của Việt Nam tham gia Liên minh quốc tế về phát triển trí tuệ kỹ thuật số trong giáo dục (DI-IDEA) do ĐH Bắc Kinh khởi xướng. Đây được xem là nền tảng quan trọng để các đại học chia sẻ kinh nghiệm về giáo dục số, AI trong đào tạo và xây dựng hệ sinh thái học tập thông minh.

Cũng tại buổi làm việc, ĐHQGHN và Đại học Bắc Kinh đã trao đổi nhiều định hướng hợp tác trong giai đoạn tới, tập trung vào các lĩnh vực có tính liên ngành và chiến lược như AI, khoa học dữ liệu, công nghệ số, hạ tầng điện toán phục vụ nghiên cứu, khoa học xã hội và nhân văn số.

Hai bên thống nhất thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu chung, tăng cường trao đổi học giả, nhà khoa học trẻ và mở rộng kết nối giữa các phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu của hai đại học nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy công bố quốc tế.

Bên cạnh các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn, ĐHQGHN và ĐH Bắc Kinh cũng quan tâm thúc đẩy hợp tác trong khoa học xã hội và nhân văn, đặc biệt là các hướng nghiên cứu liên ngành gắn với chuyển đổi số, nhân văn số, nghiên cứu văn hóa - ngôn ngữ Đông Á và xây dựng các nền tảng dữ liệu học thuật dùng chung.

Nội dung hợp tác về hạ tầng AI và điện toán phục vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học cũng nhận được nhiều sự quan tâm. Trên cơ sở thế mạnh và kinh nghiệm của Đại học Bắc Kinh trong phát triển các nền tảng công nghệ và hệ thống tính toán hiệu năng cao, hai bên hướng tới tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo nhân lực và hợp tác triển khai các giải pháp công nghệ nhằm nâng cao năng lực hạ tầng số, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong thời gian tới.

Thúc đẩy đào tạo tiến sĩ và mở rộng kết nối học thuật Đông Á

Trên cơ sở mong muốn tăng cường quan hệ hợp tác hữu nghị, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và trao đổi học thuật giữa hai đại học, ĐHQGHN và ĐH Bắc Kinh đã thống nhất ký kết Biên bản ghi nhớ về đào tạo tiến sĩ liên kết, hướng tới xây dựng các mô hình đào tạo quốc tế linh hoạt, hiện đại và gắn với nghiên cứu thực chất.

Ủy viên Dự khuyết BCH TW Đảng, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc ĐHQGHN Bùi Thế Duy và Bí thư đảng uỷ, Chủ tịch hội đồng ĐH Bắc Kinh Hà Quang Thái trao Thoả thuận giữa hai đại học về hợp tác đào tạo tiến sĩ 

ĐHQGHN đề xuất ĐH Bắc Kinh thúc đẩy các chương trình đào tạo tiến sĩ trong các lĩnh vực AI, công nghệ tiên tiến và khoa học dữ liệu; đồng thời mong muốn phía bạn hỗ trợ nghiên cứu sinh Việt Nam tham gia nghiên cứu tại các phòng thí nghiệm và trung tâm công nghệ của Trung Quốc thông qua các cơ chế học bổng và hỗ trợ tài chính.

Theo thỏa thuận, ĐHQGHN và ĐH Bắc Kinh sẽ thúc đẩy nhiều hình thức hợp tác đào tạo tiến sĩ phù hợp với điều kiện và thế mạnh của từng đơn vị; đồng thời nghiên cứu cơ chế công nhận tín chỉ, hỗ trợ trao đổi nghiên cứu sinh và hợp tác cấp bằng theo quy định của mỗi bên.

Hai đại học cũng thống nhất tăng cường phối hợp tổ chức các bài giảng học thuật, hội thảo khoa học, chương trình trao đổi học giả trẻ và thúc đẩy xây dựng các nhóm nghiên cứu chung, công bố khoa học đồng tác giả trong các lĩnh vực thế mạnh.

Ngoài ra, hai bên sẽ phối hợp tìm kiếm các nguồn lực hỗ trợ từ cơ quan chính phủ, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp nhằm phát triển các chương trình đào tạo tiến sĩ liên kết trong thời gian tới.

Giám đốc ĐHQGHN Bùi Thế Duy đề xuất hai bên sớm cụ thể hóa thỏa thuận bằng các chương trình và lộ trình triển khai rõ ràng; đồng thời phát huy vai trò đồng hành của doanh nghiệp, đặc biệt là Tập đoàn Sunwah, trong việc cấp học bổng, hỗ trợ nghiên cứu và trao đổi nghiên cứu sinh. Trong bối cảnh cạnh tranh nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng mạnh mẽ, việc xây dựng các chương trình đào tạo tiến sĩ quốc tế gắn với các nhóm nghiên cứu mạnh sẽ góp phần nâng cao năng lực khoa học và vị thế học thuật của cả hai đại học trong khu vực.

Lãnh đạo hai bên cũng thống nhất rằng hợp tác đại học trong giai đoạn mới cần gắn chặt hơn với doanh nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và hình thành các startup/spin-off từ các giải pháp công nghệ chung.

Trường ĐH Ngoại ngữ, ĐHQGHN và ĐH Bắc Kinh trao thỏa thuận hợp tác biên soạn xuất bản giáo trình 

Cũng trong dịp này, Trường ĐH Ngoại ngữ, ĐHQGHN và ĐH Bắc Kinh đã trao văn bản ghi nhớ hợp tác biên soạn và xuất bản bộ giáo trình tiếng Trung Quốc dành cho người học Việt Nam.

Theo đó, hai bên sẽ phối hợp xây dựng bộ giáo trình tiếng Trung có tính hệ thống, phù hợp với đặc điểm văn hóa, nhu cầu học tập và thói quen sử dụng ngôn ngữ của người Việt Nam, từ trình độ sơ cấp đến nâng cao. Bộ giáo trình được định hướng kết hợp giữa đào tạo ngôn ngữ với giới thiệu văn hóa Trung Quốc và Việt Nam, đồng thời tích hợp các học liệu số như video, bài giảng trực tuyến và bài tập điện tử nhằm đáp ứng xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục ngoại ngữ.

Đáng chú ý, ĐH Bắc Kinh là một trong những cơ sở giáo dục đầu tiên tại Trung Quốc đào tạo chuyên ngành tiếng Việt và hiện vẫn duy trì đội ngũ giảng viên, chuyên gia nghiên cứu chuyên sâu về Việt Nam học và ngôn ngữ Việt Nam. Hai bên kỳ vọng việc phối hợp biên soạn giáo trình sẽ góp phần tăng cường giao lưu ngôn ngữ, văn hóa và hiểu biết học thuật giữa sinh viên hai nước.

Trong khuôn khổ hợp tác, ĐH Bắc Kinh sẽ hỗ trợ chuyên gia học thuật, tài liệu giảng dạy và công tác biên tập – xuất bản; trong khi Trường ĐH Ngoại ngữ sẽ tham gia xây dựng nội dung bản địa hóa, thẩm định học thuật và triển khai giảng dạy thí điểm tại Việt Nam.

Tại buổi làm việc, hai bên cũng trao đổi về việc xúc tiến khởi động lại Diễn đàn BESETOHA vào năm 2027. Theo định hướng mới, diễn đàn không chỉ là nơi gặp gỡ giữa lãnh đạo các đại học hàng đầu Đông Á mà còn hướng tới xây dựng không gian đối thoại chiến lược về giáo dục đại học, AI, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững trong khu vực.

ĐHQGHN đề xuất ĐH Bắc Kinh tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu trong việc thúc đẩy khởi động lại diễn đàn, đồng thời mở rộng các hoạt động hội thảo học thuật, giao lưu học giả và hợp tác nghiên cứu liên ngành, góp phần tăng cường kết nối tri thức và hợp tác học thuật giữa các đại học hàng đầu châu Á trong kỷ nguyên số.

Buổi làm việc giữa ĐHQGHN và ĐH Bắc Kinh lần này không chỉ phản ánh sự phát triển của quan hệ hợp tác song phương giữa hai đại học hàng đầu khu vực, mà còn cho thấy xu hướng mới của giáo dục đại học châu Á - nơi các đại học đang chuyển từ mô hình hợp tác học thuật truyền thống sang cùng xây dựng hạ tầng công nghệ, hệ sinh thái AI và mạng lưới tri thức xuyên biên giới nhằm tạo ra năng lực cạnh tranh mới trong kỷ nguyên số.

Bí thư Đảng ủy Hà Quang Thải trao tặng ĐHQGHN mô hình cảnh quan tiêu biểu của ĐH Bắc Kinh (có hồ và tháp biểu tượng) - món quà vốn thường chỉ dành cho các nguyên thủ quốc gia - thể hiện tình cảm đặc biệt và sự trân trọng đối với ĐHQGHN 


Sinh Vũ, Ảnh: Quốc Toản - VNU Media