Hai Đại học Quốc gia phát huy sức mạnh hệ thống, kiến tạo đột phá xây dựng đại học tinh hoa

Giám đốc ĐHQGHN Hoàng Minh Sơn và Phó Giám đốc ĐHQG-HCM Nguyễn Thị Thanh Mai đồng chủ trì Hội nghị.

Tham dự Hội nghị có PGS.TS Vũ Hải Quân - Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng thường trực Bộ KH&CN; lãnh đạo Đại học Huế, Đại học Cần Thơ.

Về phía hai ĐHQG có Ban Giám đốc cùng lãnh đạo Văn phòng, các ban chức năng, đơn vị thành viên, trực thuộc hai ĐHQG.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Giám đốc ĐHQG-HCM Nguyễn Thị Thanh Mai nhấn mạnh, trong năm qua, hai ĐHQG tích cực phối hợp, triển khai các hoạt động hợp tác theo kết luận tại Hội nghị Giao ban hai ĐHQG năm 2024 trên cơ sở phát huy tiềm năng, thế mạnh của hai đơn vị cùng giải quyết các vấn đề thực tiễn, phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế. Các hoạt động hợp tác được triển khai có chiều sâu, đặc biệt trong một số lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu khoa học và kiểm định chất lượng, giúp tăng cường mối liên kết giữa các khoa, bộ môn, nhóm nghiên cứu của các đơn vị thuộc hai ĐHQG, góp phần tạo nền tảng cho các dự án liên ngành và phát triển mạng lưới khoa học cơ bản.

Phó Giám đốc ĐHQG-HCM Nguyễn Thị Thanh Mai khẳng định, hai ĐHQG không chỉ là các trung tâm đào tạo và nghiên cứu trọng điểm, mà còn là nơi khởi nguồn đổi mới sáng tạo quốc gia. Việc tiên phong triển khai các Nghị quyết của Trung ương thể hiện rõ trách nhiệm quốc gia của hai ĐHQG trong việc thực hiện sứ mệnh mà Đảng và Nhà nước giao phó – kiến tạo tri thức, phát triển khoa học công nghệ và thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Khẳng định vai trò tiên phong của hệ thống ĐHQG

Theo báo cáo tại Hội nghị, hai ĐHQG đã phối hợp chặt chẽ trong việc tham mưu, góp ý để Chính phủ ban hành Nghị định số 201/2025/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Đại học quốc gia – văn bản pháp lý quan trọng khẳng định vị thế và cơ chế đặc thù của hai ĐHQG trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.

Trên các bảng xếp hạng đại học quốc tế uy tín, ĐHQGHN và ĐHQG-HCM tiếp tục giữ vững vị thế là hai cơ sở đào tạo hàng đầu Việt Nam.

Theo bảng xếp hạng QS World University Rankings 2026, ĐHQGHN nằm trong nhóm 761-770 các đại học tốt nhất thế giới và xếp vị trí 158 châu Á

Theo bảng xếp hạng QS World University Rankings 2026, ĐHQGHN nằm trong nhóm 761-770 các đại học tốt nhất thế giới và xếp vị trí 158 châu Á. Các chỉ số về Uy tín học thuật và Uy tín với nhà tuyển dụng luôn được đánh giá cao, minh chứng cho chất lượng đào tạo và nghiên cứu. Về Phát triển bền vững, ĐHQGHN được xếp hạng 325 thế giới, đặc biệt chỉ số về Quản trị tốt được xếp hạng 204. Đây là minh chứng cho cam kết của ĐHQGHN về một sự phát triển có trách nhiệm, minh bạch và hiệu quả, đóng góp vào các mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia, thể hiện vai trò và trách nhiệm xã hội đối với cộng đồng.

Đối với ĐHQG-HCM, trên bảng xếp hạng QS World University Rankings 2026, ĐHQG-HCM thuộc top 801-850 và thuộc nhóm 53,4% đại học xuất sắc nhất thế giới. ĐHQG-HCM tiếp tục khẳng định vị thế trong khu vực khi đạt hạng 175 trong bảng xếp hạng QS Asia 2026, thuộc top 11,4% các đại học xuất sắc nhất châu Á.

Những thành tựu này không chỉ là minh chứng cho chất lượng đào tạo và nghiên cứu của từng đại học, mà còn khẳng định vai trò tiên phong của hệ thống ĐHQG trong việc nâng cao vị thế giáo dục Việt Nam trên trường quốc tế.

Chủ động, sáng tạo triển khai các nghị quyết lớn của Trung ương

Trong thời gian qua, hai ĐHQG đã thống nhất, đẩy mạnh công tác phối hợp chặt chẽ để thực hiện các nhiệm vụ lớn của đất nước về tăng cường nghiên cứu, cung cấp luận cứ khoa học nhằm góp phần xây dựng các định hướng, chủ trương, chính sách, chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trong tiến trình đổi mới.

Phát huy vị thế là hai trung tâm giáo dục, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước, ĐHQGHN và ĐHQG-HCM tiếp tục thể hiện vai trò tiên phong, chủ động, sáng tạo trong triển khai các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển giáo dục đại học, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, đặc biệt là trong thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW về phát huy đội ngũ trí thức, Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá giáo dục và đào tạo.

Bên cạnh đó, hai ĐHQG cũng tiên phong tái cấu trúc tổ chức, tinh gọn bộ máy theo tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW; ban hành các chương trình thu hút, giữ chân và phát triển đội ngũ nhà khoa học xuất sắc trong nước và quốc tế, hướng tới mô hình đại học tinh hoa - sáng tạo - tự chủ - hội nhập.

ĐHQGHN, ĐHQG-HCM và Đại học Bách khoa Hà Nội ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 03/4/2025

Một dấu ấn nổi bật là việc ĐHQGHN, ĐHQG-HCM và Đại học Bách khoa Hà Nội ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, hướng đến hình thành ba trung tâm xuất sắc quốc gia về nghiên cứu, đào tạo và đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, năng lượng, công nghệ sinh học, vật liệu mới, công nghệ lượng tử, an ninh mạng và chuyển đổi số.

Tại Hội nghị, Thứ trưởng thường trực Bộ KH&CN Vũ Hải Quân đánh giá cao vai trò tiên phong của hai ĐHQG trong việc tham gia xây dựng, tư vấn và đóng góp vào các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Ông nhấn mạnh, hai ĐHQG cần tiếp tục thúc đẩy văn hóa chất lượng, gia tăng vị thế trên các bảng xếp hạng đại học thế giới gắn với việc triển khai hiệu quả Đề án phát triển nghiên cứu cơ bản; đồng thời đẩy mạnh hơn nữa năng lực nghiên cứu nền tảng.

Thứ trưởng thường trực Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cũng đề nghị hai ĐHQG tập trung phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược thông qua hợp tác chặt chẽ với doanh nghiệp và xây dựng các phòng thí nghiệm trọng điểm. Ông khẳng định hai ĐHQG phải trở thành những trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu của cả nước.

Trong bối cảnh vận hội mới và sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước, Thứ trưởng thường trực Bộ KH&CN Vũ Hải Quân nhấn mạnh yêu cầu tăng cường hơn nữa sự phối hợp sâu rộng, chặt chẽ giữa hai ĐHQG để phát huy tối đa tiềm lực và đóng góp hiệu quả cho sự phát triển quốc gia.

Giám đốc ĐHQGHN Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, hợp tác giữa hai ĐHQG không chỉ là nhu cầu nội tại mà còn là trách nhiệm quốc gia. Ông cho rằng hai ĐHQG cần xây dựng những cơ chế và chính sách cụ thể nhằm tăng cường hợp tác theo hướng thực chất, hiệu quả, từ đó phát huy tối đa tiềm lực của mỗi bên. Theo Giám đốc ĐHQGHN Hoàng Minh Sơn, vị thế của hai ĐHQG được khẳng định thông qua những đóng góp thiết thực cho sự phát triển của đất nước, đặc biệt là trong việc chủ động đề xuất và tham mưu các chính sách chiến lược. Hai ĐHQG cần phối hợp chặt chẽ trong nghiên cứu các công nghệ chiến lược và giải quyết những bài toán lớn của quốc gia.

Đẩy mạnh nghiên cứu đỉnh cao góp phần giải quyết bài toán phát triển quốc gia

Hai ĐHQG tiếp tục mở rộng hợp tác đa lĩnh vực từ khoa học cơ bản, công nghệ, đến khoa học xã hội và nhân văn. Trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, các nhà khoa học thuộc hai ĐHQG đã đồng chủ trì và triển khai nhiều đề tài nghiên cứu chung có giá trị ứng dụng cao, giá trị thực tiễn lớn góp phần giải quyết hiệu quả các bài toán phát triển của đất nước.

Nhóm nghiên cứu ĐHQGHN và ĐHQG-HCM công bố công trình về Mạng trở nhớ trên tạp chí Advanced Functional Materials

Nhiều kết quả nổi bật được ghi nhận, tiêu biểu như nhóm nghiên cứu ĐHQGHN và ĐHQG-HCM công bố công trình về Mạng trở nhớ trên tạp chí Advanced Functional Materials – một trong những tạp chí uy tín hàng đầu thế giới. Đây là minh chứng sinh động cho sức mạnh hợp tác và năng lực nghiên cứu tầm quốc tế của các nhà khoa học Việt Nam. Bên cạnh đó, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN cùng với Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM tích cực phối hợp triển khai, tổ chức các hội thảo khoa học cấp quốc gia, quốc tế và hội nghị góp phần tăng cường, thúc đẩy hợp tác toàn diện.

Sự hợp tác chặt chẽ giữa hai ĐHQG trong việc triển khai thực hiện dự án trọng điểm về môi trường ven biển đã khẳng định vai trò tiên phong của các trường đại học trong việc cung cấp cơ sở khoa học quan trọng, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Điển hình là hợp tác giữa các nhà khoa học của Trường ĐH Bách khoa ĐHQG-HCM và Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN triển khai Dự án Đánh giá tổng hợp, xác định khả năng chống chịu, sức tải môi trường và hệ sinh thái các vùng ven biển ven bờ phục vụ phát triển kinh tế bền vững, chủ động ứng phó sự cố môi trường và thiên tai.

Để hai ĐHQG phát huy hiệu quả các nguồn lực, tiếp tục tạo bứt phá trong nghiên cứu, đổi mới sáng tạo thực hiện trách nhiệm quốc gia, các đại biểu đã tham gia trao đổi thảo luận.

PGS.TS Trương Ngọc Kiểm, Giám đốc Công viên Công nghệ cao và Đổi mới sáng tạo ĐHQGHN, đề xuất các trụ cột hợp tác trong khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó nhấn mạnh việc triển khai thực chất, hiệu quả Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 71-NQ/TW trên cơ sở mô hình “3 nhà”. Ông cho rằng, các đơn vị của hai bên cần phối hợp triển khai nghiên cứu các sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định 1131/QĐ-TTg; phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, các trung tâm nghiên cứu xuất sắc; đồng thời xây dựng hệ thống phòng thí nghiệm chung, phòng thí nghiệm chia sẻ gắn với các nhóm nghiên cứu đẳng cấp quốc tế và các sản phẩm công nghệ chiến lược.

GS.TS Phan Bách Thắng nhấn mạnh rằng cần tăng cường đầu tư và bồi đắp môi trường phát triển cho các nhóm nghiên cứu xuất sắc

GS.TS Phan Bách Thắng, Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học Sức khỏe, ĐHQG-HCM, nhấn mạnh rằng cần tăng cường đầu tư và bồi đắp môi trường phát triển cho các nhóm nghiên cứu xuất sắc, đồng thời xây dựng những chương trình nghiên cứu chung để tạo ra các sản phẩm khoa học đỉnh cao, có giá trị và tầm ảnh hưởng lớn.

Cùng quan điểm trên, GS.TS Trần Xuân Tú, Viện trưởng Viện Công nghệ Thông tin, ĐHQGHN nhấn mạnh, hai ĐHQG cần xác định rõ các thế mạnh bổ trợ, phối hợp tập trung nguồn lực và xây dựng cơ chế chung để phát huy hiệu quả tiềm lực của toàn hệ thống. Theo ông, hai đại học nên chia sẻ các định hướng nghiên cứu, đồng thời cùng tổ chức các hội nghị, hội thảo chuyên môn nhằm cộng hưởng sức mạnh học thuật và tạo ra những sản phẩm khoa học đỉnh cao.

Hợp tác toàn diện, kiến tạo nội lực phát triển bền vững

Trong thời gian qua, hai ĐHQG duy trì chặt chẽ các hoạt động trao đổi học thuật, kiểm định chất lượng, trao đổi giảng viên, sinh viên, tổ chức các hội thảo khoa học và kết nối mạng lưới quốc tế. Bên cạnh đó, hai ĐHQG thường xuyên trao đổi định hướng và kế hoạch hợp tác trong và ngoài nước; hỗ trợ kết nối tham gia các mạng lưới quốc tế; chia sẻ thông tin, kinh nghiệm hợp tác nhằm tăng cường các mảng hoạt động chuyên môn. Cùng với đó, các đơn vị thành viên, trực thuộc hai ĐHQG tích cực hợp tác trong công tác chuyên môn như: kiểm định chất lượng, quản lý đô thị đại học, trao đổi sinh viên, công tác quản lý ký túc xá, kết nối tổ chức các hoạt động thể chất, thể thao.

Hoạt động hợp tác đào tạo, khảo thí, đảm bảo chất lượng được hai ĐHQG chú trọng triển khai và đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Công tác kiểm định chất lượng giáo dục giữa các đơn vị thuộc hai ĐHQG được phối hợp, triển khai hiệu quả, thể hiện rõ sự tin cậy giữa hai ĐHQG, góp phần nâng cao chất lượng hợp tác.

Hoạt động trao đổi giảng viên và sinh viên giữa các trường đại học thành viên của hai ĐHQG được duy trì tích cực, góp phần tăng cường liên kết học thuật và nghiên cứu khoa học. Cụ thể, hoạt động trao đổi giảng viên đã được hai Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn và Trường ĐH Khoa học Tự nhiên chú trọng triển khai trong công tác phối hợp giảng dạy, nghiên cứu, báo cáo chuyên đề và tham gia các hội đồng đánh giá luận án. Bước đầu, hai bên đã triển khai một số chương trình trao đổi sinh viên và công nhận tín chỉ giữa các trường đại học thành viên của hai ĐHQG.

Trong công tác sinh viên, các đơn vị của hai ĐHQG thường xuyên trao đổi, học tập mô hình quản lý, chăm sóc sinh viên; đồng thời phối hợp tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao. Công tác đoàn và phong trào thanh niên giữa hai ĐHQG đã được triển khai toàn diện và có chiều sâu, thể hiện qua việc phối hợp tổ chức các hoạt động, cuộc thi có quy mô lớn cấp quốc gia và quốc tế nhằm mục tiêu phát triển toàn diện kỹ năng ngoại ngữ và hội nhập cho sinh viên. Các hoạt động Đoàn Thanh niên - Hội sinh viên, các dự án quốc tế và công trình khoa học chung tiếp tục thể hiện tinh thần gắn bó, tương hỗ giữa hai đại học quốc gia

Hai ĐHQG cũng đồng thời là đơn vị nòng cốt triển khai Dự án Phát triển các Đại học Quốc gia Việt Nam do Ngân hàng Thế giới tài trợ, góp phần nâng cấp hạ tầng nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ hiện đại theo chuẩn quốc tế, hướng tới mục tiêu phát triển đồng bộ, bền vững và xây dựng đại học thông minh, hình thành hệ sinh thái đại học hiện đại, xanh và sáng tạo tại Hòa Lạc và Thủ Đức.

Đồng phát triển chiến lược, xây dựng đại học tinh hoa

Cả hai ĐHQG được Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ phát triển trở thành đại học tinh hoa. Tại hội nghị, các đại biểu đã chỉ ra những giải pháp đột phá của giáo dục đại học Việt Nam nói chung, hai ĐHQG nói riêng trong các lĩnh vực: nghiên cứu, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao, tinh hoa; hợp tác và chuyển giao tri thức, công nghệ với thế giới. Từ đó thể hiện vai trò và sứ mệnh của hai ĐHQG, xứng đáng với kỳ vọng của Đảng, Nhà nước. Bên cạnh đó, các đại biểu đã trao đổi, thảo luận về quy chế hoạt động của ĐHQGHN theo nghị định mới, nhằm tăng cường vai trò, vị thế và phát huy hiệu quả các thế mạnh nội tại, qua đó tạo ra những đột phá trong phát triển.

GS.TSKH Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo ĐHQGHN nhấn mạnh, trong bối cảnh vận hội mới, Đảng và Nhà nước gửi gắm kỳ vọng lớn vào hai ĐHQG trong việc phát huy sứ mệnh và vị thế để giải quyết các bài toán phát triển quốc gia, trên cơ sở khai thác thế mạnh đặc thù của mỗi đại học. Đồng thời, hai ĐHQG cần tiếp tục mở rộng hợp tác với các đại học hàng đầu thế giới và tập trung nguồn lực nhằm xây dựng mô hình đại học đạt chuẩn đẳng cấp quốc tế.

Đánh giá về hiệu quả hợp tác giữa hai đơn vị trong thời gian qua, Giám đốc ĐHQGHN Hoàng Minh Sơn cho biết, các đơn vị của hai ĐHQG đều thể hiện tinh thần chủ động và tương hỗ cao, phù hợp với định hướng hợp tác giữa hai ĐHQG. Các kết quả đạt được đã khẳng định vai trò nòng cốt của hai ĐHQG trong đổi mới, sáng tạo, phục vụ cộng đồng và thúc đẩy tiến bộ xã hội; tiếp tục là đơn vị dẫn dắt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục đại học, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

Tại hội nghị, lãnh đạo hai ĐHQG thống nhất ưu tiên đổi mới phương thức hợp tác, chuyển từ chia sẻ kinh nghiệm sang đồng phát triển chiến lược, đáp ứng yêu cầu mới của phát triển giáo dục đại học trong thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Giám đốc ĐHQGHN Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, giai đoạn mới đòi hỏi mô hình hợp tác giữa hai ĐHQG phải mang tính kiến tạo, không chỉ kết nối nguồn lực mà còn cùng hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, chương trình đào tạo chung và chiến lược hội nhập quốc tế chung.

Sau hội nghị giao ban này, lãnh đạo hai ĐHQG đều khẳng định quyết tâm phát huy tốt hơn nữa vai trò, sứ mệnh và trách nhiệm của hai ĐHQG, đặc biệt là thực hiện sứ mệnh đã được Đảng và Nhà nước tin tưởng giao phó.

Lãnh đạo hai ĐHQG nhấn mạnh, mối quan hệ hợp tác giữa ĐHQGHN và ĐHQG-HCM là tiêu biểu của tinh thần đoàn kết, sáng tạo và trách nhiệm quốc gia, góp phần khẳng định vai trò đầu tàu của hai đại học trong nâng tầm vị thế giáo dục Việt Nam trên bản đồ tri thức toàn cầu. Trong bối cảnh vị thế và quyền tự chủ được mở rộng, sự gắn kết chiến lược giữa hai ĐHQG sẽ tạo động lực để hệ thống ĐHQG bứt phá, hướng tới mục tiêu chung trở thành các đại học tinh hoa. Hai ĐHQG cần phát huy sức mạnh hệ thống, tiếp tục đồng hành, phát huy vai trò tiên phong và trách nhiệm quốc gia trong phát triển giáo dục đại học tinh hoa của Việt Nam.