 |
Triển lãm “120 năm Đại học Quốc gia Hà Nội: Truyền thống giáo dục tinh hoa và khai phóng” do Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật tổ chức đã mở ra như một cánh cửa thời gian, đưa công chúng đi từ dấu mốc khai sinh của Đại học Đông Dương năm 1906 đến một ĐHQGHN hôm nay đang vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên tri thức toàn cầu.
 |
Trong không gian di sản của Hội trường Ngụy Như Kon Tum, những bức tường hơn một thế kỷ tuổi dường như không còn tĩnh lặng. Chúng trở thành những “nhân chứng sống”, nơi lịch sử được tái hiện bằng công nghệ video mapping hiện đại, bằng nghệ thuật ánh sáng, bằng những chuyển động của thời trang đương đại và bằng nhịp rung của cảm xúc con người.
Tham dự lễ khai mạc có nhiều đại biểu Trung ương, thành phố Hà Nội, đại diện các cơ quan ngoại giao, nghệ sĩ, chuyên gia, đối tác quốc tế cùng đông đảo cán bộ, giảng viên và sinh viên ĐHQGHN. Nhưng vượt lên trên tính chất của một sự kiện học thuật hay văn hóa, triển lãm giống như một cuộc hội ngộ của các thế hệ tri thức – nơi quá khứ và tương lai cùng hiện diện trong một khoảnh khắc.
 |
| Phó Giám đốc ĐHQGHN PGS.TS Phạm Bảo Sơn |
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Giám đốc ĐHQGHN PGS.TS Phạm Bảo Sơn chia sẻ, triển lãm không đơn thuần là nhìn lại lịch sử bằng những văn bản lưu trữ, mà là cơ hội để công chúng đối thoại trực tiếp với di sản bằng trải nghiệm nghệ thuật.
Nền giáo dục đại học hiện đại của Việt Nam bắt đầu hình thành - từ Đại học Đông Dương đến Đại học Quốc gia Hà Nội hôm nay - đều được kế thừa không chỉ là một thiết chế giáo dục, mà còn là tinh thần khai phóng, khát vọng phụng sự đất nước bằng tri thức và niềm tin vào sức mạnh của con người.
 |
Và có lẽ, điều khiến triển lãm trở nên đặc biệt không nằm ở quy mô hay công nghệ, mà ở cách lịch sử được “thở” trong hiện tại.
Người xem không đứng trước những hiện vật khô cứng. Họ bước vào một hành trình cảm xúc.
Ở phân khu “Khơi nguồn”, công chúng như chạm vào hơi thở của một thời kỳ khai mở tri thức đầu thế kỷ XX. Những tư liệu về Đại học Đông Dương, những chân dung học giả tiên phong, những bản vẽ kiến trúc cũ… hiện lên như những nét phác đầu tiên cho “Khát vọng Đại học” của dân tộc.
 |
Sang đến phân khu “Bản lĩnh”, ánh sáng dịu đi, nhường chỗ cho những gam màu của ký ức chiến tranh và tinh thần học thuật không bao giờ tắt. Đó là thời kỳ của Đại học Tổng hợp Hà Nội – nơi tri thức được giữ lửa giữa gian khó, nơi nhiều nhà khoa học lớn đã trưởng thành để góp phần làm nên diện mạo khoa học Việt Nam hiện đại.
Và ở “Bứt phá”, một ĐHQGHN trẻ trung, hội nhập và giàu khát vọng hiện ra giữa không gian số hóa, nghệ thuật tương tác và các biểu tượng của đại đô thị Hòa Lạc tương lai. Quá khứ không dừng lại phía sau mà tiếp tục trở thành nền móng cho một hành trình mới.
 |
| PGS.TS Nguyễn Văn Hiệu – Hiệu trưởng Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật |
PGS.TS Nguyễn Văn Hiệu – Hiệu trưởng Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật nhấn mạnh rằng triển lãm không chỉ kể câu chuyện của lịch sử, mà còn gợi mở về tương lai giáo dục trong một hệ sinh thái đại học đa ngành, nơi nghệ thuật, công nghệ và tri thức liên ngành cùng song hành.
Trong thế giới hôm nay, nghệ thuật không còn đứng riêng như một lĩnh vực biệt lập. Nó kết nối với công nghệ số, với đời sống xã hội và với những vấn đề của con người đương đại. Vì thế, giáo dục nghệ thuật cũng không chỉ đào tạo nghệ sĩ theo nghĩa truyền thống, mà hướng đến bồi dưỡng những con người sáng tạo có tư duy mở và năng lực kết nối đa ngành.
Tinh thần ấy hiện diện rõ nét trong từng chi tiết của triển lãm.
 |
 |
Đó là khi những tà áo dài mang phong cách Indochine đương đại bước đi dưới mái vòm Pháp cổ. Là khi những vệt ánh sáng video mapping phủ lên tường vàng cũ kỹ, khiến kiến trúc trăm năm như chuyển động theo nhịp thời gian. Là khi nghệ thuật số, tranh lụa, sơn mài, âm thanh và trình diễn đa phương tiện cùng đối thoại trong một không gian đại học.
 |
 |
 |
Triển lãm không chỉ “trưng bày” lịch sử. Triển lãm khiến lịch sử trở nên sống động, hữu hình và gần gũi với người trẻ.
Đỗ Thị Mai Lan, sinh viên năm ba ngành Quản lý giải trí và sự kiện, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật xúc động chia sẻ rằng, lần đầu tiên em không chỉ “hiểu” về lịch sử ĐHQGHN, mà thực sự “cảm” được vẻ đẹp của dòng chảy 120 năm ấy.
 |
Giữa không gian cổ kính của 19 Lê Thánh Tông, cô sinh viên trẻ cảm thấy mình như bước vào một chuyến du hành xuyên thời gian. Từng tác phẩm nghệ thuật đương đại như đang trò chuyện với những bức tường di sản. Từng vệt sáng, từng khối sắp đặt đã biến lịch sử thành một không gian văn hóa sáng tạo sống động, đánh thức mọi giác quan.
Còn với Nguyễn Minh Tâm, sinh viên ngành Quản trị Thương hiệu cho rằng, triển lãm giống như một “bài học sống” về cách kể câu chuyện của một thương hiệu di sản bằng ngôn ngữ hiện đại. Em nhận ra rằng, ĐHQGHN không chỉ hiện lên với vẻ uy nghiêm của truyền thống, mà còn đầy sức sống, đổi mới và khả năng chạm đến cảm xúc cộng đồng bằng nghệ thuật.
 |
 |
 |
Điều đáng quý nhất là triển lãm đã vượt ra ngoài khuôn khổ của một sự kiện dành riêng cho giới học thuật.
Nhiều người dân Hà Nội khi đến tham quan đã bất ngờ khi một trường đại học có thể tái hiện lịch sử bằng ngôn ngữ nghệ thuật giàu cảm xúc đến như vậy. Không gian ấy khiến công chúng hiểu hơn về hành trình giáo dục đại học Việt Nam suốt hơn một thế kỷ – từ những lớp học đầu tiên đến khát vọng xây dựng một đại học nghiên cứu ngang tầm thế giới.
Trong suốt tuần lễ từ 16 đến 22/5/2026, chuỗi hoạt động triển lãm, tọa đàm, bài giảng đại chúng và trình diễn nghệ thuật sẽ tiếp tục diễn ra tại 19 Lê Thánh Tông. Nhưng có lẽ, giá trị lớn nhất mà sự kiện để lại không nằm ở số lượng tác phẩm hay quy mô tổ chức.
Đó là khi một không gian đại học trở thành không gian văn hóa mở cho cộng đồng.
|
Đó là khi di sản không chỉ được lưu giữ trong ký ức, mà được tiếp tục “kích hoạt” để truyền cảm hứng cho hiện tại và tương lai.
Và ĐHQGHN vẫn tiếp tục hành trình của mình – hành trình của một trung tâm tri thức tinh hoa, khai phóng và không ngừng vươn tới những chân trời mới của thời đại.
>>> Tin bài liên quan:
Triển lãm “120 năm Đại học Quốc gia Hà Nội truyền thống giáo dục tinh hoa và khai phóng”
120 năm hun đúc tinh hoa học thuật và khát vọng phụng sự quốc gia
