Nhóm nghiên cứu của ĐHQGHN đoạt giải Cuộc thi "Phụ nữ và tương lai nền kinh tế xanh"

TS. Nguyễn Ngọc Trực - Giám đốc TT Khoa học Công nghệ và Hỗ trợ đào tạo, Khoa các Khoa học liên ngành nhận giải thưởng cho Dự án cát nhân tạo sản xuất từ xỉ lò cao nhà máy luyện gang

Sự kiện do Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Ứng phó với biến đổi khí hậu (VCIC) - Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.

Tham dự có Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam; Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng; Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam Ousmane Dione; Tham tán Kinh tế hợp tác và Phát triển - Đại sứ quán Úc tại Việt Nam Justin Baguley; Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hà; các tổ chức quốc tế và cộng đồng các doanh nghiệp, doanh nghiệp khởi nghiệp ở Việt Nam.

ĐHQGHN có một đại diện đã xuất sắc lọt vào danh sách 16 dự án có đề xuất/ ý tưởng xuất. Dự án liên quan đến hoàn thiện quy trình công nghệ và thương mại hóa sản phẩm cát nhân tạo sản xuất từ xỉ lò cao nhà máy luyện gang nhằm phát triển bền vững nguồn tài nguyên trong bối cảnh đô thị hóa nhanh ở Việt Nam, được thực hiện bởi nhóm nghiên cứu do TS. Nguyễn Ngọc Trực, Giám đốc Trung tâm Khoa học Công nghệ và Hỗ trợ đào tạo, Khoa các Khoa học liên ngành chủ trì. Dự án này đoạt giải Tiềm năng, đây là hạng mục dành cho các cá nhân, đơn vị có tiềm năng thị trường, hiệu quả kinh tế tốt.

Theo TS. Nguyễn Ngọc Trực, hiện nay, ngành xây dựng nước ta đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nguồn cung cát tự nhiên. Mỗi năm nhu cầu cát xây dựng cần khoảng 120 triệu m³, lượng cát khai thác được là 28,985 triệu m³/năm, chỉ đáp ứng được 24,2% (Vụ VLXD Tổng hợp, Bộ XD, 2017). Từ 2017, Campuchia cấm xuất khẩu cát, dẫn đến thiếu hụt nguồn cung cát tự nhiên cho các tỉnh Nam Bộ. Trong khi đó, Việt Nam đang dư thừa xỉ lò cao tại các nhà máy gang thép, là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường phế thải công nghiệp. Cả nước có trên 300 doanh nghiệp nhỏ và vừa sản xuất gang thép (chiếm 30% sản lượng) chưa đầu tư hệ thống xử lý chất thải nên hầu hết đều gây ô nhiễm môi trường (Hiệp hội Thép VN, 2018). Trước thực trạng đó, việc nghiên cứu ứng dụng và thương mại hóa xỉ lò cao làm vật liệu thay thế cát tự nhiên là yêu cầu rất cấp thiết.

Nhóm nghiên cứu đã xác định được 3 điểm yếu của xỉ lò cao là cường độ thấp, tính nở và hạt góc cạnh. Từ đó, nhóm đưa ra 3 sáng kiến công nghệ: (1) thay thế một phần (tăng cường độ, hạn chế nở, giảm góc cạnh hạt),(2) quy trình dưỡng ẩm (giảm pH, giảm tính nở), (3) sử dụng phụ gia (giảm nước trộn, tăng kết dính). Trước thực trạng nạn khai thác cát lậu ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, việc tạo ra cát nhân tạo từ xỉ lò cao không chỉ góp phần đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng mà còn góp phần to lớn vào cuộc chiến chống BĐKH. Việc nghiên cứu ứng dụng xỉ lò cao làm vật liệu thay thế cát tự nhiên còn mở ra ngành nghề mới, tạo công ăn việc làm, đặc biệt cho lao động nữ nông thôn.