1. Họ và tên: Đoàn Thuý Quỳnh 2. Giới tính: Nữ
3. Ngày sinh: 29/07/1978 4. Nơi sinh: Nam Định
5. Quyết định công nhận nghiên cứu sinh: Số 3551/QĐ-XHNV ngày 29/12/2017
6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo: Điều chỉnh tên đề tài luận án
- Điều chỉnh tên đề tài lần 1:
Điều chỉnh tên đề tài: “Nghiên cứu đối chiếu ca từ trong các ca khúc nhạc nhẹ tiếng Anh – tiếng Việt từ năm 1980-2010 (chủ yếu về tình yêu)” thành “Nghiên cứu đối chiếu ca từ trong các bài hát tiếng Anh giai đoạn 1980-2000 với bản dịch tiếng Việt (chủ đề tình yêu)”, Quyết định Số 1042/QĐ-XHNV, ngày 22 tháng 6 năm 2020
- Điều chỉnh tên đề tài lần 2:
Điều chỉnh tên đề tài: “Nghiên cứu đối chiếu ca từ trong các bài hát tiếng Anh giai đoạn 1980-2000 với bản dịch tiếng Việt (chủ đề tình yêu)” thành “Nghiên cứu dịch thuật ca từ trong bài hát tiếng Anh (chủ đề tình yêu) giai đoạn 1980-2000 sang tiếng Việt.”, Quyết định Số 1450/QĐ-XHNV, ngày 20 tháng 8 năm 2020
7. Tên đề tài luận án: Nghiên cứu dịch thuật ca từ trong bài hát tiếng Anh (chủ đề tình yêu) giai đoạn 1980-2000 sang tiếng Việt
8. Chuyên ngành: Ngôn ngữ học so sánh - đối chiếu 9. Mã số: 62 22 02 41
10. Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Thuỳ; PGS.TS. Nguyễn Hữu Đạt
11. Tóm tắt các kết quả của luận án:
Luận án đã làm rõ việc dịch thuật ca từ trong bài hát tiếng Anh sang tiếng Việt như sau:
Về đặc điểm ngữ nghĩa, luận án đã chỉ ra từ xưng hô trong bản gốc được dịch sang tiếng Việt chủ yếu bằng chiến lược dịch ngữ nghĩa (67,16%). Từ xưng hô ở bản dịch tiếng Việt chủ yếu là nhóm từ xưng hô lâm thời, từ xưng hô chuyên dụng ngôi gộp, danh từ/danh ngữ, và sau cùng là nhóm từ xưng hô chuyên dụng, đồng thời luận án làm rõ đặc điểm ngữ nghĩa ngữ dụng của các nhóm từ xưng hô trong bản dịch tiếng Việt. Luận án còn làm rõ phần lớn các tiêu đề của bài hát được dịch sang tiếng Việt bằng chiến lược dịch ngữ dụng (60,98% trên tổng số các tiêu đề dịch giữ lại thông tin của tiêu đề gốc) và tác dụng của chiến lược dịch thuật này. Luận án cũng chỉ rõ các câu hát trong bản gốc chủ yếu được dịch sang tiếng Việt bằng chiến lược dịch ngữ dụng (91,53% trong tổng số các câu hát dịch giữ lại thông tin) và làm rõ tác dụng của chiến lược dịch ngữ dụng trong việc dịch ca từ đã hướng tới việc truyền thông điệp tới người nghe nhạc như thế nào. Sau đó, luận án vận dụng kết quả dịch thuật để phân loại bản dịch và có thể kết luận rằng các tác giả dịch bài hát tiếng Anh giai đoạn 1980-2000 sang tiếng Việt theo xu hướng chính là dịch sao phỏng.
Về đặc điểm cấu trúc ngôn ngữ, luận án đã làm rõ tỉ lệ và các khả năng các cấu trúc được giữ lại ở bản dịch. Về cấu trúc đảo, cấu trúc đảo được giữ lại ở bản dịch với tỉ lệ rất thấp (dưới 20%) gồm các kiểu: bản gốc có cấu trúc đảo tính từ, bản dịch giữ lại cấu trúc đảo tính từ, bản gốc có cấu trúc đảo danh từ, bản dịch giữ lại cấu trúc đảo danh từ hoặc bản gốc có cấu trúc đảo trạng từ, bản dịch giữ lại cấu trúc đảo tính từ… Việc giữ lại cấu trúc đảo với tỉ lệ thấp cho thấy trong việc dịch ca từ, việc giữ lại cấu trúc đảo rất khó thực hiện vì tính chất và đặc điểm của dịch bài hát. Về cấu trúc tu từ, có 30,92 % ca từ ở bản dịch giữ lại cấu trúc tu từ giống như bản gốc nhưng được thể hiện ở các dạng khác nhau (bản gốc có cấu trúc sử dụng biện pháp nhân hoá, bản dịch giữ lại cấu trúc có sử dụng biện pháp nhân hoá hoặc ẩn dụ, so sánh…). Những cấu trúc tu từ được giữ lại ở bản dịch làm tăng giá trị của bản dịch. Về cấu trúc hài âm, ca từ bản dịch đã giữ lại cấu trúc hài âm với tỉ lệ khá cao (54,98%), được thể hiện bằng nhiều cặp vần ở các dạng khác nhau (bản gốc có vần chính, bản dịch giữ lại vần chính hoặc vần thông….). Việc vần được giữ lại ở bản dịch với số lượng khá cao (54,98%) chứng tỏ dịch giả các bài hát rất chú ý tới việc chuyển tải vần ở bản dịch.
12. Khả năng ứng dụng trong thực tiễn:
Các kết quả nghiên cứu của luận án sẽ góp phần củng cố và bổ sung thêm một số vấn đề về lý thuyết và phương pháp dịch thuật ca từ, dịch thuật ngôn ngữ nghệ thuật. Ngoài ra, luận án sẽ góp phần thúc đẩy việc nghiên cứu lý thuyết dịch thuật những văn bản nghệ thuật (bài hát) nước ngoài.
Kết quả nghiên cứu của luận án là tài liệu tham khảo cho những người nghiên cứu về dịch thuật, dịch ca từ và dịch thơ từ tiếng nước ngoài. Ngoài ra, luận án còn là tài liệu tham khảo hữu ích cho việc dạy, học môn dịch thuật trong dạy và học Anh ngữ hiện đại.
13. Những hướng nghiên cứu tiếp theo:
- Nghiên cứu các biểu tượng trong ca từ
- Nghiên cứu con đường từ thơ chuyển sang ca từ
- Nghiên cứu chuỗi phong cách (stylistic scale) trong dịch thuật khi dịch ca từ các bài hát tiếng Anh sang tiếng Việt
14. Các công trình đã công bố có liên quan đến luận án:
Đoàn Thuý Quỳnh (2019), “Đặc điểm của dịch ca khúc và bản dịch ca khúc Anh-Việt”, Tạp chí Nghiên cứu Nước ngoài tập 35 (2), tr.80-87
Đoàn Thuý Quỳnh, “Tìm hiểu văn hoá Anh qua ca khúc 25 minutes”, Tạp chí Ngôn ngữ và Đời sống (4), tr.111-116
Đoàn Thuý Quỳnh (2019), “Tìm hiểu vần trong ca khúc My way”, Kỷ yếu hội thảo Quốc Gia, Đại học Ngoại ngữ ĐHQG HN, nxb Đại học Quốc gia HN, tr. 407- 414
Đoàn Thuý Quỳnh, Hoàng Minh Nguyệt (2019), “Đối chiếu vần trong ca khúc Over and over với bản dịch tiếng Việt”, Tạp chí Từ điển học & Bách khoa thư (1), tr.90-94, tr.100
Đoàn Thuý Quỳnh (2018), “Giá trị của vần trong ca khúc Tình nồng cháy”, Kỷ yếu Hội thảo quốc tế dành cho NCS và HVCH, Đại học Ngoại ngữ, ĐHQGHN, nxb Đại học Quốc gia HN, Hà Nội, tr. 556-564.
Doan Thuy Quynh (2019), “Tendency in Vietnamese-English song translation in the period 1980-2000”, International Graduate Research Symposium, ULIS VNU, Hanoi, Vietnam, pp. 687-693
Doan Thuy Quynh (2019), “The values of rhyme in English pop songs between 1980-2000”, Journal of Language and Life (11), pp.31-36
段翠琼（2018），用轻音乐教英语语法结构，文化比较研究杂志，13/2018号，中国，第51-52页。
(Đoàn Thuý Quỳnh (2018), “Dạy một số cấu trúc ngữ pháp tiếng Anh bằng ca khúc”, Tạp chí tiếng Anh nước ngoài, tập 10 (5), tr. 225-226)
段翠琼（2018），用歌曲学英语，外国英语杂志，5/2018 号，中国，第225-226页。
(Đoàn Thuý Quỳnh (2018), “Tác dụng của việc học tiếng Anh bằng ca khúc”, Tạp chí nghiên cứu so sánh văn hoá (13), tr.51-52)
