Trong xu thế đó, mô hình hợp tác giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp được xem là một trong những giải pháp hiệu quả nhằm thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn, đồng thời tạo điều kiện để các kết quả nghiên cứu và đào tạo được chuyển hóa thành các giá trị ứng dụng phục vụ cộng đồng. Đối với lĩnh vực thiết kế nội thất, sự tham gia của doanh nghiệp không chỉ góp phần cập nhật công nghệ, vật liệu và xu hướng thiết kế mới mà còn tạo ra môi trường học tập trải nghiệm, nơi sinh viên có cơ hội tiếp cận trực tiếp với các yêu cầu thực tiễn của nghề nghiệp.
Với định hướng đó, Bộ môn Nội thất, Trường Khoa học liên ngành và nghệ thuật - Đại học Quốc gia Hà Nội đã xây dựng mối quan hệ hợp tác chiến lược với Blum Việt Nam – Thương hiệu Bếp & Nội thất hàng đầu từ nước Áo. Sự hợp tác được triển khai trên nền tảng ba trụ cột: đào tạo, nghiên cứu ứng dụng và kết nối doanh nghiệp, hướng tới mục tiêu hình thành hệ sinh thái học tập - nghiên cứu - sáng tạo gắn với thực tiễn, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thiết kế trong bối cảnh mới.
Đào tạo gắn với thực tiễn nghề nghiệp
Một trong những xu hướng quan trọng của giáo dục thiết kế hiện đại là chuyển từ phương pháp đào tạo thiên về truyền đạt kiến thức sang mô hình phát triển năng lực thông qua trải nghiệm, nghiên cứu và giải quyết vấn đề thực tiễn. Trong lĩnh vực thiết kế nội thất điều này đặc biệt quan trọng bởi sản phẩm cuối cùng của thiết kế không chỉ là không gian vật chất mà còn là trải nghiệm sống, hành vi sử dụng và chất lượng cuộc sống của con người.
Trên tinh thần đó, Bộ môn Nội thất và Blum Việt Nam đã phối hợp triển khai nhiều hoạt động học thuật nhằm đưa phương pháp thiết kế lấy con người làm trung tâm vào quá trình đào tạo. Đây là phương pháp tiếp cận đang được áp dụng rộng rãi trong các lĩnh vực thiết kế, đổi mới sáng tạo và phát triển sản phẩm trên thế giới, nhấn mạnh vai trò của việc thấu hiểu nhu cầu, hành vi và bối cảnh sử dụng của con người trước khi đề xuất giải pháp thiết kế.
Dấu ấn nổi bật của quá trình hợp tác là cuộc thi thiết kế “KÉN”, được tổ chức như một phòng thí nghiệm sáng tạo dành cho sinh viên. Thay vì tiếp cận theo các loại hình công trình truyền thống, cuộc thi đặt ra những bài toán xã hội cụ thể, yêu cầu sinh viên nghiên cứu các nhóm người dùng đặc thù như bác sĩ bệnh viện dã chiến, giáo viên vùng cao cắm bản, học sinh dân tộc nội trú, người cao tuổi, người nhà bệnh nhân hay người dân thuộc diện giải phóng mặt bằng.
 |
Quá trình thực hiện dự án đòi hỏi sinh viên phải tiến hành khảo sát thực tế, nghiên cứu hành vi người dùng, xây dựng chân dung người sử dụng, phân tích hành trình trải nghiệm và xác định các vấn đề cốt lõi cần giải quyết. Thông qua đó, sinh viên không chỉ học cách thiết kế không gian mà còn được rèn luyện năng lực nghiên cứu xã hội, tư duy phản biện và khả năng chuyển hóa dữ liệu nghiên cứu thành giải pháp thiết kế.
Bên cạnh cuộc thi, các workshop chuyên đề do Blum Việt Nam phối hợp tổ chức đã tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận các xu hướng mới trong lĩnh vực nội thất như thiết kế không gian sống thông minh, giải pháp lưu trữ hiệu quả, công nghệ chuyển động, thiết kế trải nghiệm người dùng và các xu hướng được giới thiệu tại các triển lãm quốc tế như EuroCucina. Đây là cơ hội để người học cập nhật tri thức ngành nghề, đồng thời hiểu rõ hơn mối quan hệ giữa thiết kế, công nghệ và chất lượng sống.
 |
| Dự án nhà ở cho bác sĩ bệnh viện dã chiến – SV Nguyễn Tiến Đông lớp 23NT – Giải nhất cuộc thi “Kén” |
Một trong những điểm đặc biệt trong mô hình hợp tác giữa Bộ môn Nội thất bền vững và Blum Việt Nam là việc mở rộng từ hoạt động đào tạo sang nghiên cứu ứng dụng. Điều này phù hợp với định hướng phát triển của các trường đại học nghiên cứu, trong đó tri thức không chỉ được tạo ra trong môi trường học thuật mà còn cần được kiểm chứng và ứng dụng vào thực tiễn.
 |
| Sinh viên học tập lắp ráp phụ kiện tại showroom Blum Hà Nội số 1 phố Phùng Chí Kiên |
Các kết quả khảo sát cho thấy thách thức lớn nhất của không gian ở đô thị hiện nay không chỉ nằm ở diện tích nhỏ mà còn ở nhu cầu ngày càng đa dạng của người sử dụng. Một không gian sống hiện đại phải đồng thời đáp ứng các chức năng ở, làm việc, học tập, nghỉ ngơi, giải trí và kết nối gia đình. Điều này đòi hỏi những giải pháp thiết kế linh hoạt, đa chức năng và có khả năng chuyển đổi theo các kịch bản sử dụng khác nhau.
Trong nghiên cứu, các giải pháp công nghệ và phụ kiện của Blum được tích hợp như một thành phần kỹ thuật quan trọng nhằm tối ưu hóa khả năng lưu trữ, nâng cao hiệu quả sử dụng không gian và cải thiện trải nghiệm người dùng. Từ các hệ tủ lưu trữ thông minh, giải pháp tổ chức bếp, phụ kiện chuyển động đến các cơ chế đóng mở tiết kiệm diện tích, các sản phẩm được xem xét như những công cụ hỗ trợ hiện thực hóa các ý tưởng thiết kế.
Thông qua sự kết hợp giữa nghiên cứu học thuật và công nghệ ứng dụng, dự án không chỉ tạo ra các mô hình thiết kế có tính khả thi mà còn đóng góp những dữ liệu thực chứng phục vụ cho hoạt động đào tạo, nghiên cứu và phát triển sản phẩm trong tương lai.
Kết nối doanh nghiệp và phát triển năng lực nghề nghiệp
Chia sẻ về định hướng phát triển của chương trình đào tạo, TS. Bùi Thị Thanh Hoa, Trưởng Bộ môn Nội thất bền vững, Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng trước những biến đổi mạnh mẽ của xã hội, sự phát triển của công nghệ và yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững, đào tạo thiết kế nội thất cần được tiếp cận theo hướng liên ngành, lấy con người làm trung tâm và gắn chặt với thực tiễn nghề nghiệp.
Một nhà thiết kế nội thất trong bối cảnh hiện nay không chỉ cần có năng lực sáng tạo về hình thức hay tổ chức không gian, mà còn phải có khả năng nghiên cứu xã hội, thấu hiểu nhu cầu người sử dụng, ứng dụng công nghệ mới và đưa ra các giải pháp thiết kế có trách nhiệm đối với cộng đồng và môi trường. Điều này đòi hỏi chương trình đào tạo phải chuyển từ mô hình truyền thụ kiến thức sang mô hình phát triển năng lực, trong đó sinh viên được học thông qua nghiên cứu, trải nghiệm thực tiễn và giải quyết các vấn đề của xã hội bằng tư duy thiết kế.
"Chúng tôi xác định đào tạo Nội thất bền vững không đơn thuần là đào tạo những nhà thiết kế tạo ra các không gian đẹp, mà hướng tới đào tạo những nhà thiết kế có khả năng kiến tạo những môi trường sống nhân văn, thông minh và bền vững. Sinh viên cần được trang bị tư duy nghiên cứu, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng làm việc liên ngành để có thể thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của nghề nghiệp cũng như những yêu cầu mới của xã hội." – TS. Bùi Thị Thanh Hoa chia sẻ.
Theo bà, triết lý Human-Centered Design (Thiết kế lấy con người làm trung tâm) sẽ tiếp tục là nền tảng xuyên suốt của chương trình đào tạo. Mỗi đồ án thiết kế cần bắt đầu từ quá trình khảo sát thực địa, nghiên cứu hành vi người dùng, phân tích nhân trắc học và đánh giá bối cảnh xã hội, từ đó hình thành các giải pháp thiết kế dựa trên minh chứng (Evidence-Based Design), thay vì chỉ tập trung vào yếu tố thẩm mỹ.
Bên cạnh đó, chương trình đào tạo sẽ tiếp tục đẩy mạnh tích hợp các định hướng của Design for Sustainability (Thiết kế vì sự phát triển bền vững), chú trọng sử dụng vật liệu thân thiện môi trường, tối ưu hóa vòng đời sản phẩm, giảm phát thải và phát triển các mô hình không gian có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu cũng như sự thay đổi của lối sống đô thị. Đồng thời, việc ứng dụng các công nghệ số như BIM, AI, VR/AR, mô phỏng số và các giải pháp Smart Living sẽ được tăng cường nhằm giúp sinh viên tiếp cận những xu hướng thiết kế tiên tiến của thế giới.
Đặc biệt, TS. Bùi Thị Thanh Hoa nhấn mạnh rằng hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp là một trong những trụ cột quan trọng của chiến lược phát triển ngành Nội thất bền vững. Thông qua sự đồng hành của các doanh nghiệp như Blum Việt Nam, sinh viên không chỉ được tiếp cận với công nghệ, vật liệu và giải pháp nội thất hiện đại mà còn được tham gia vào các dự án nghiên cứu ứng dụng, workshop chuyên môn, cuộc thi thiết kế và hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp. Đây là môi trường giúp người học rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn, đồng thời hình thành năng lực sáng tạo, tư duy phản biện và khả năng giải quyết các bài toán thực tế.
"Chúng tôi mong muốn xây dựng một hệ sinh thái đào tạo, trong đó nhà trường, doanh nghiệp, chuyên gia và người học cùng tham gia sáng tạo, nghiên cứu và phát triển các giải pháp thiết kế có giá trị cho cộng đồng. Đó cũng là định hướng mà Bộ môn Nội thất đang kiên trì theo đuổi nhằm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có năng lực hội nhập quốc tế và đóng góp vào sự phát triển của ngành công nghiệp sáng tạo cũng như mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam."
 |
Sự hợp tác giữa Bộ môn Nội thất, Trường Khoa học liên ngành và nghệ thuật với Blum Việt Nam cho thấy tiềm năng của mô hình liên kết đại học - doanh nghiệp trong lĩnh vực thiết kế. Trên nền tảng ba trụ cột đào tạo - nghiên cứu ứng dụng - kết nối doanh nghiệp, mô hình này đã góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy nghiên cứu có khả năng ứng dụng và tạo dựng môi trường phát triển năng lực nghề nghiệp cho sinh viên.
Trong bối cảnh ngành thiết kế đang đứng trước những yêu cầu mới về đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững và chuyển đổi số, việc tiếp tục mở rộng các chương trình hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp sẽ không chỉ tạo ra giá trị cho người học mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp sáng tạo và nâng cao chất lượng không gian sống trong xã hội đương đại.
