Chủ tịch Viện Triết học Hoàng gia Anh GS. Jonathan Wolff thuyết trình tại ĐHQGHN

Sự kiện vinh dự có sự tham dự của đồng chí Nguyễn Hoà Bình, Uỷ viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ; các đồng chí lãnh đạo Văn phòng Chính phủ, lãnh đạo Bộ GD&ĐT, Bộ Nội vụ, Bộ KH&CN.

Về phía ĐHQGHN có Giám đốc Lê Quân; Phó Giám đốc thường trực Nguyễn Hiệu, Phó Giám đốc Đào Thanh Trường; cùng các thầy/cô lãnh đạo, nguyên lãnh đạo ĐHQGHN, các đơn vị thành viên và trực thuộc.

Trong suốt quá trình phát triển, ĐHQGHN đã vững vàng khẳng định vị thế là trung tâm đào tạo và nghiên cứu hàng đầu tại Việt Nam, đồng thời không ngừng nâng cao uy tín và tầm ảnh hưởng trên trường quốc tế. Nhiều nguyên thủ quốc gia, lãnh đạo các tổ chức quốc tế, các nhà khoa học hàng đầu, các trường đại học uy tín trên thế giới đã lựa chọn ĐHQGHN là nơi để gặp gỡ, trao đổi học thuật, chia sẻ tầm nhìn phát triển và thiết lập những quan hệ hợp tác chiến lược. Sự hiện diện của các học giả và chính khách hàng đầu tại ĐHQGHN không chỉ mang đến cơ hội giao lưu tri thức, hợp tác đào tạo và nghiên cứu mà còn là minh chứng rõ nét cho uy tín, vai trò và tầm ảnh hưởng của ĐHQGHN.

Phát biểu tại tọa đàm, Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn GS. Hoàng Anh Tuấn bày tỏ vui mừng khi được chào đón các đồng chí lãnh đạo, các nhà khoa học, các vị khách quý về với khuôn viên của Trường - nơi đang đào tạo và nghiên cứu chuyên sâu về Triết học, Chính trị học và các lĩnh vực liên ngành. Buổi tọa đàm ngày hôm này là một diễn đàn ý nghĩa nhằm khẳng định giá trị bền vững của tư tưởng Marxist trước những biến động của thời đại, đồng thời mở ra cánh cửa tri thức cho những ai quan tâm đến triết học chính trị. 

GS. Hoàng Anh Tuấn tin rằng, thông qua những trao đổi tại tọa đàm, người tham dự không chỉ thấy được sự tiếp nối mạch nguồn tư tưởng Marxist, mà còn tìm thấy những gợi ý thiết thực để vận dụng sáng tạo vào thực tiễn Việt Nam – một đất nước đang kiên định con đường xã hội chủ nghĩa với bản sắc riêng.

Chủ nghĩa Marx là một hệ thống lý luận sống động, đã được kiểm chứng qua hành trình gần 2 thế kỷ. Trong bối cảnh thế giới đương đại, nơi đan xen cả cơ hội và thách thức – từ những bước tiến trong kinh tế, công nghệ đến các vấn đề cấp bách như môi trường và bất bình đẳng xã hội – tư tưởng của các nhà kinh điển của chủ nghĩa Marx-Lenin vẫn mang lại những gợi mở sâu sắc.

GS. Jonathan Wolff, tác giả cuốn sách “Nhập môn Triết học Chính trị", là Viện sĩ Viện Hàn lâm Anh quốc, Giáo sư ngành Giá trị và Chính sách công tại trường Chính sách công Blavatnik, Đại học Oxford và hiện là Chủ tịch Viện Triết học Hoàng gia Anh. Ông là một triết gia chính trị, tác giả của nhiều cuốn sách và bài báo về triết học đạo đức và triết học chính trị.

Trong bài nói chuyện, GS. Jonathan Wolff đã trình bày cách củng cố và xây dựng chủ nghĩa xã hội trước những thách thức của thế kỷ 21, đặc biệt là ở những nước đang phát triển. Dựa trên các tác phẩm của mình như “Tại sao cần đọc Marx trong thời đại ngày nay”, “Nhập môn Triết học Chính trị”, “Những thành phố bình đẳng” và “Quyền con người về chăm sóc và bảo vệ sức khỏe”, GS. Wolff đã đi sâu phân tích về những sự đối nghịch trong quá trình phát triển như giữa tăng trưởng kinh tế cao với bảo đảm công bằng xã hội, giữa phát triển kinh tế thị trường với đảm bảo chất lượng các dịch vụ công và mạng lưới an sinh xã hội, và vai trò của Nhà nước trong bảo đảm và thực thi công lý.

Liệu Nhà nước có nên cung cấp dịch vụ y tế và giáo dục miễn phí? Liệu sự bình đẳng có thể đạt được và liệu chúng ta có nên hướng tới điều đó? GS. Wolff cho rằng, mặc dù bình đẳng tuyệt đối có thể không thực tế, nhưng thúc đẩy phẩm giá con người là mục tiêu tiên quyết. Ông nhấn mạnh rằng, bình đẳng thực sự phải vượt lên trên các chỉ số về kinh tế hay thu nhập và giúp định hình cách con người sống, tương tác và được coi trọng trong xã hội.

Tầm nhìn này đòi hỏi những chính sách công chủ động, có nền tảng đạo đức vững chắc, nhằm trao quyền cho từng cá nhân và cộng đồng. Những luận điểm trong bài thuyết trình sẽ đóng góp lý luận và thực tiễn trong việc xây dựng chủ nghĩa xã hội của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Trong phần trao đổi cởi mở, GS. Wolff cùng các chuyên gia, nhà khoa học từ ĐHQGHN và các dịch giả của cuốn sách “Nhập môn Triết học Chính trị" gồm TS. Nguyễn Tuệ Anh (ĐH Greenwich, Anh Quốc) vàn anh Nguyễn Hoàng Phúc (Đại sứ Tổ chức Sở hữu trí tuệ khu vực châu Á - Thái Bình Dương) đã cùng phân tích, tranh luận và làm sáng tỏ sức sống của chủ nghĩa Marx thông qua các góc nhìn đa chiều. Đặc biệt, các đại biểu đã cùng khám phá cuốn sách "Nhập môn Triết học Chính trị" của GS. Jonathan Wolff – một công trình quan trọng giúp độc giả tiếp cận những khái niệm nền tảng của triết học chính trị, từ cổ điển đến hiện đại, trong đó có sự đóng góp to lớn của chủ nghĩa Marx.

GS. Wolff chia sẻ: “Câu hỏi cốt lõi của triết học chính trị là làm thế nào để chúng ta có thể sống cùng nhau?” Nếu đạo đức dạy cách “Tôi nên cư xử thế nào với người khác?”, thì triết học chính trị đặt câu hỏi sâu hơn “Chúng ta - với tất cả khác biệt và mâu thuẫn - nên cùng tồn tại ra sao?”

GS. Wolff cho rằng ai trong chúng ta cũng nên quan tâm đến triết học chính trị, vì ít nhất hai lý do. Thứ nhất, bạn có thể không được sống theo cách mình muốn – vì những giới hạn trong tự do ngôn luận, hội họp, hay lựa chọn nghề nghiệp. Khi đó, bạn cần hiểu: lý do vì sao như vậy? Thứ hai, chúng ta không thể làm ngơ chính trị. Dù bạn quan tâm hay không, các quyết định chính trị vẫn ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày. Bạn chỉ có thể chọn: tham gia hay không– nhưng không thể đứng ngoài. Triết học chính trị không cho bạn một đáp án, nhưng giúp bạn nhìn rõ các câu hỏi và tìm thấy tiếng nói của chính mình.

Cuốn Nhập môn Triết học Chính trị của GS. Jonathan Wolff không phải là một bản tóm lược lịch sử tư tưởng, mà là lời mời bước vào những cuộc tranh luận không hồi kết về cách con người cùng chung sống. Thay vì kể về từng triết gia theo dòng thời gian, ông sắp xếp các vấn đề thành chuỗi câu hỏi lớn – từ đó, để Hobbes, Locke, Rousseau, Mill, Marx, Rawls và nhiều nhà tư tưởng khác cùng đối thoại, thậm chí mâu thuẫn với nhau ngay trong một trang sách. Cuốn sách không chỉ là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh, mà còn là cẩm nang cho những ai muốn hiểu sâu hơn về các trường phái tư tưởng chính trị, từ đó có cái nhìn đa chiều về thế giới đương đại.