 |
Chương trình được Giám đốc ĐHQGHN phê duyệt tại Quyết định số 3536/QĐ-ĐHQGHN ngày 15/7/2026, trên cơ sở tích hợp, kế thừa và phát triển các chương trình, chính sách thu hút nhà khoa học xuất sắc, phát triển nhóm nghiên cứu mạnh chuẩn quốc tế và giáo sư thỉnh giảng đã được triển khai trước đó.
Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận gắn nhà khoa học với nhóm nghiên cứu, nhiệm vụ khoa học và công nghệ, hạ tầng nghiên cứu và sản phẩm đầu ra. Qua đó, ĐHQGHN hướng tới hình thành những hạt nhân khoa học có khả năng dẫn dắt các hướng nghiên cứu chiến lược và tạo sức lan tỏa trong toàn hệ thống.
Nhân lực khoa học xuất sắc - trụ cột của đại học tinh hoa
Chương trình là một cấu phần quan trọng trong Đề án xây dựng đại học tinh hoa tại ĐHQGHN giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn 2045. Đề án được xây dựng trên ba trụ cột: phát triển đội ngũ nhà khoa học xuất sắc; đầu tư hạ tầng khoa học đỉnh cao; đổi mới mô hình đào tạo gắn với nghiên cứu. Trong đó, đội ngũ nhà khoa học xuất sắc được xác định là trụ cột đầu tiên, vừa trực tiếp tạo ra các kết quả nghiên cứu có giá trị, vừa dẫn dắt nhóm nghiên cứu, đào tạo đội ngũ kế cận và mở rộng hợp tác quốc tế.
 |
| GS.TS Trần Thị Thanh Tú - Trưởng Ban Khoa học và Đổi mới sáng tạo, giới thiệu sự cần thiết, mục tiêu và định hướng chiến lược Chương trình "Thu hút và Phát triển Nhà khoa học xuất sắc tại Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2026" |
Nền tảng cho bước phát triển này đã được hình thành trong những năm qua. Tính đến năm 2025, ĐHQGHN có 50 nhóm nghiên cứu mạnh, gấp 3,3 lần so với năm 2021; số công bố quốc tế đạt 2.408 bài/năm, tăng trưởng bình quân khoảng 15,9%/năm; ĐHQGHN đứng thứ 158 trên bảng xếp hạng QS Asia.
Giai đoạn 2026-2030, ĐHQGHN đặt mục tiêu thu hút, tuyển dụng tối thiểu 100 nhà khoa học xuất sắc làm việc cơ hữu và mời, bổ nhiệm tối thiểu 500 lượt giáo sư, chuyên gia, học giả quốc tế tham gia thỉnh giảng. Qua đó, ĐHQGHN hướng tới xây dựng lực lượng khoa học có khả năng dẫn dắt các lĩnh vực ưu tiên, phát triển những nhóm nghiên cứu có sức cạnh tranh quốc tế và nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học.
Hai nhóm đối tượng, ba kênh thu hút
Chương trình triển khai hai nhóm chính sách song hành. Nhóm thứ nhất là các nhà khoa học xuất sắc được thu hút, tuyển dụng làm việc cơ hữu, trực tiếp chủ trì nhiệm vụ khoa học trọng điểm, xây dựng và dẫn dắt nhóm nghiên cứu mạnh. Nhóm thứ hai gồm giáo sư, chuyên gia đầu ngành, trí thức Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế tham gia theo hình thức linh hoạt, gắn với từng nhiệm vụ nghiên cứu, chương trình đào tạo hoặc lĩnh vực chuyên môn.
 |
Nguồn lực được ưu tiên cho các lĩnh vực có nhu cầu đột phá về nhân lực và hợp tác quốc tế như chip - bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, khoa học sức khỏe, thiết bị bay không người lái và robot, công nghệ lượng tử, toán ứng dụng, sinh học tổng hợp, giáo dục số, an ninh phi truyền thống, nông nghiệp công nghệ cao và năng lượng xanh.
Nhà khoa học có thể tham gia Chương trình qua ba kênh: trực tiếp ứng tuyển; tham gia các nhiệm vụ khoa học và công nghệ có cam kết sản phẩm đầu ra; hoặc được các đơn vị thuộc ĐHQGHN chủ động mời theo nhu cầu phát triển. Các nhiệm vụ được theo dõi, đánh giá thống nhất thông qua Văn phòng Chương trình tại Ban Khoa học và Đổi mới sáng tạo, ĐHQGHN. Nhà khoa học, chuyên gia quan tâm có thể gửi hồ sơ và đề xuất tới visitingprof@vnu.edu.vn.
Đãi ngộ cạnh tranh, đầu tư gắn với sản phẩm khoa học
Chương trình xây dựng cơ chế đãi ngộ cạnh tranh, linh hoạt và tương xứng với năng lực, đóng góp của nhà khoa học; đồng thời chuyển từ hỗ trợ theo đầu vào sang đầu tư gắn với nhiệm vụ và sản phẩm khoa học, công nghệ.
Đối với nhà khoa học làm việc cơ hữu, ĐHQGHN triển khai các chính sách hỗ trợ về thu nhập, nguồn lực nghiên cứu và kinh phí khởi đầu để xây dựng nhóm nghiên cứu, phát triển hướng nghiên cứu mới và thực hiện các nhiệm vụ trọng điểm. Nhà khoa học được ưu tiên tiếp cận hạ tầng nghiên cứu dùng chung, xem xét bố trí trợ lý nghiên cứu, nghiên cứu sau tiến sĩ và điều chỉnh định mức giảng dạy phù hợp.
Với giáo sư, chuyên gia thỉnh giảng, cơ chế hỗ trợ được thiết kế theo từng nhiệm vụ, hướng tới những sản phẩm cụ thể như dự án quốc tế, hướng dẫn nghiên cứu sinh, phát triển chương trình đào tạo, công bố khoa học chất lượng cao, chuyển giao tri thức và mở rộng mạng lưới nghiên cứu.
Cách tiếp cận này thể hiện sự chuyển dịch từ “thu hút nhà khoa học” sang “đầu tư để nhà khoa học tạo ra giá trị”, tạo điều kiện để các nhà khoa học phát triển ý tưởng mới, dẫn dắt nhóm nghiên cứu và tạo ra những sản phẩm có giá trị lâu dài.
Từ những nhà khoa học tiên phong đến mạng lưới học thuật quốc tế
Những nhà khoa học đầu tiên đồng hành cùng Chương trình cho thấy định hướng thu hút nhân lực gắn với các lĩnh vực nghiên cứu chiến lược và mạng lưới hợp tác quốc tế của ĐHQGHN.
 |
GS.TS Nguyễn Kim Khoa, đồng Viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng Trí tuệ nhân tạo trong phát triển bền vững của ĐHQGHN, đồng thời là giáo sư tại Trường Công nghệ cao ÉTS thuộc Đại học Quebec, Canada, là một trong những nhà khoa học đang đồng hành cùng Chương trình. Trong khi đó, GS.TS Raymond Lee, Phó Trưởng khoa phụ trách Hợp tác toàn cầu tại Khoa Công nghệ, Đại học Portsmouth, Vương quốc Anh, đang trong quá trình được ĐHQGHN thu hút, với kỳ vọng thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực khoa học sức khỏe.
Ngay trong năm 2026, ĐHQGHN đặt chỉ tiêu thu hút 20 nhà khoa học xuất sắc làm việc cơ hữu và 100 lượt giáo sư, chuyên gia thỉnh giảng quốc tế cho 17 đơn vị đào tạo và nghiên cứu. Đây là bước khởi đầu để hình thành mạng lưới học thuật trong đó các nhà khoa học xuất sắc trở thành hạt nhân kết nối nhóm nghiên cứu, phòng thí nghiệm, nghiên cứu sinh, dự án và các đối tác quốc tế.
Giá trị của Chương trình vì vậy không chỉ được đo bằng số lượng nhà khoa học được thu hút, mà quan trọng hơn là những nhóm nghiên cứu mạnh, công bố khoa học chất lượng cao, công nghệ và sản phẩm mới, nguồn nhân lực trình độ cao và các mạng lưới hợp tác quốc tế được hình thành. Qua đó, ĐHQGHN từng bước nâng cao năng lực nghiên cứu, chất lượng đào tạo và hiện thực hóa mục tiêu xây dựng đại học tinh hoa có năng lực cạnh tranh trong khu vực và trên thế giới.
