 |
| Hội nghị khoa học quốc tế AICAS do Viện Công nghệ Thông tin, ĐHQGHN chủ trì tổ chức, Hội nghị quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia và đại diện doanh nghiệp công nghệ đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ |
Diễn đàn quốc tế về sự hội tụ giữa AI, mạch và hệ thống
AICAS là hội nghị khoa học quốc tế hàng đầu của Hiệp hội Mạch và Hệ thống thuộc Hiệp hội Kỹ sư Điện và Điện tử (IEEE CAS Society), tập trung vào sự giao thoa giữa AI, mạch điện, kiến trúc tính toán và các hệ thống thông minh.
AICAS 2026 diễn ra từ ngày 16 đến 18/9/2026, trong bối cảnh AI và công nghệ bán dẫn đang phát triển nhanh chóng, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với thiết kế vi mạch, kiến trúc tính toán, hệ thống nhúng và các nền tảng cứng. Hội nghị thu hút 330 công trình khoa học từ cộng đồng nghiên cứu quốc tế. Qua quá trình phản biện, 131 công trình của các tác giả đến từ 35 quốc gia và vùng lãnh thổ được lựa chọn trình bày, với tỷ lệ chấp nhận 39,7%. Các công trình được lựa chọn sẽ được đăng tải trong kỷ yếu IEEE và chỉ mục trong các cơ sở dữ liệu khoa học quốc tế WoS/Scopus.
Tham dự Hội nghị có các nhà khoa học, chuyên gia đến từ nhiều trường đại học và viện nghiên cứu như Đại học Thanh Hoa, Đại học Bắc Kinh, Đại học Tokyo, Đại học Quốc gia Singapore, Đại học Công nghệ Nanyang, ETH Zurich, Đại học Quốc gia Seoul, Đại học Dương Minh Giao Thông, Đại học Sungkyunkwan, Đại học Kỹ thuật Dresden, Đại học Sorbonne… cùng đại diện các tập đoàn và trung tâm nghiên cứu công nghệ như Huawei, NVIDIA, Cadence, STMicroelectronics, T-Head, KAIST, CEA-Leti...
Một trong những điểm nhấn của AICAS 2026 là 4 báo cáo mời của các chuyên gia trong lĩnh vực AI, vi mạch và bán dẫn, gồm GS. Kea-Tiong (Samuel) Tang, Phó Chủ tịch IEEE CAS, Đại học Quốc gia Thanh Hoa, Đài Loan (Trung Quốc); GS. Tulika Mitra, Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Singapore; TS. Ziyad Hanna, Phó Chủ tịch Tập đoàn kiêm Tổng Giám đốc R&D của Cadence Design Systems; và ông Lê Hồng Việt, Tổng Giám đốc FPT Smart Cloud.
 |
 |
Sau phiên khai mạc là 26 phiên chuyên đề, 2 phiên bồi dưỡng, 2 hội thảo chuyên đề, … và cuộc thi IEEE AICAS Grand Challenge. Các phiên tập trung vào các hướng nghiên cứu đang được quan tâm như kiến trúc và mạch cho tính toán AI, AI biên, điện toán trong bộ nhớ, đồng thiết kế phần cứng - phần mềm, thiết kế vi mạch hỗ trợ bởi AI, điện toán mô phỏng thần kinh, thị giác máy tính và phần cứng tiết kiệm năng lượng.
Các phiên chuyên môn đồng thời đề cập đến những ứng dụng mới nổi của AI trong robot, Internet vạn vật, y tế, xe tự hành, thiết bị bay không người lái và các hệ thống thông minh, qua đó tiếp cận bài toán AI từ thuật toán, phần cứng, kiến trúc tính toán đến triển khai trong môi trường thực tế.
 |
| TS. Ziyad Hanna, Phó Chủ tịch Tập đoàn kiêm Tổng Giám đốc R&D của Cadence Design Systems |
Tại phiên keynote, với hơn 35 năm kinh nghiệm trong thiết kế điện tử, tự động hóa và AI, TS. Ziyad Hanna, Phó Chủ tịch Tập đoàn kiêm Tổng Giám đốc R&D của Cadence Design Systems, trình bày về ứng dụng AI trong thiết kế chip. Ông Hanna cho biết quá trình thiết kế và kiểm chứng chip đòi hỏi sự phối hợp của nhiều công đoạn, từ kiến trúc, vi kiến trúc, thiết kế RTL, kiểm chứng đến thiết kế vật lý và kiểm tra trước sản xuất.
Trong bối cảnh độ phức tạp của chip và hệ thống điện tử ngày càng tăng, AI đang mở ra những phương thức tiếp cận mới, không chỉ hỗ trợ tối ưu từng công đoạn mà còn hướng tới “thiết kế tự chủ” (autonomous design), trong đó nhiều khâu của quá trình tạo lập, tối ưu hóa và kiểm chứng có thể được tự động hóa. Theo ông, quá trình chuyển dịch này cần thêm thời gian, song sự phát triển nhanh chóng của AI đang mở ra cơ hội nâng cao hiệu quả và rút ngắn chu trình thiết kế chip.
 |
| GS. Kea-Tiong (Samuel) Tang, Phó Chủ tịch IEEE Circuits and Systems Society, Đại học Quốc gia Thanh Hoa |
Cũng tại Hội nghị, GS. Kea-Tiong (Samuel) Tang, Phó Chủ tịch IEEE Circuits and Systems Society, Đại học Quốc gia Thanh Hoa, Đài Loan (Trung Quốc), trình bày keynote với chủ đề “Học hỏi từ sinh học - Kỹ thuật điện toán thần kinh cho hệ thống thị giác thông minh”, tập trung vào bài toán nhận diện và tránh chướng ngại vật.
Theo GS. Tang, việc triển khai AI trên các thiết bị biên vẫn gặp những hạn chế về năng lượng, công suất và khả năng tính toán. Điện toán thần kinh (neuromorphic computing), lấy cảm hứng từ cách thức hoạt động của hệ thần kinh sinh học, là một hướng tiếp cận nhằm xây dựng các hệ thống AI nhỏ gọn và tiết kiệm năng lượng.
Từ việc nghiên cứu khả năng xử lý thông tin của các loài côn trùng, nhóm nghiên cứu phát triển các mô hình mạng nơ-ron nhỏ gọn có thể triển khai trực tiếp trên chip, qua đó giảm số phép tính, mức tiêu thụ năng lượng và độ trễ. Nghiên cứu kết hợp mô hình lấy cảm hứng từ sinh học, kiến trúc điện toán thần kinh và cảm biến thần kinh.
 |
Đáng chú ý, việc đưa quá trình tính toán vào gần hoặc ngay tại bộ nhớ giúp hạn chế di chuyển dữ liệu giữa bộ xử lý và bộ nhớ; trong khi xử lý tín hiệu ngay tại cảm biến, tương tự cơ chế xử lý ban đầu của võng mạc, giúp giảm lượng dữ liệu phải truyền về bộ xử lý. Cách tiếp cận này hướng tới các hệ thống thị giác thông minh nhỏ gọn, tiết kiệm năng lượng và có độ trễ thấp, phù hợp với robot, thiết bị bay không người lái và các hệ thống tự hành.
Kết nối cộng đồng nghiên cứu quốc tế, thúc đẩy công nghệ chiến lược
Phát biểu tại Hội nghị, Phó Giám đốc ĐHQGHN Phạm Bảo Sơn nhấn mạnh giá trị của AICAS ở khả năng quy tụ cộng đồng nghiên cứu quốc tế đa dạng, với đông đảo các tác giả đến từ 35 quốc gia và vùng lãnh thổ.
 |
| Phó Giám đốc ĐHQGHN Phạm Bảo Sơn nhấn mạnh giá trị của AICAS ở khả năng quy tụ cộng đồng nghiên cứu quốc tế đa dạng |
Theo Phó Giám đốc ĐHQGHN, sự khác biệt về kinh nghiệm và cách tiếp cận tạo nên giá trị của một diễn đàn khoa học quốc tế, nơi các nhà nghiên cứu có thể trao đổi những ý tưởng mới và cùng tìm kiếm hướng giải quyết cho các vấn đề đang đặt ra.
Ông cho rằng, khi AI ngày càng được triển khai rộng rãi, các yếu tố như năng lượng, bộ nhớ, thời gian phản hồi và chi phí có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đưa công nghệ vào thực tế. Vì vậy, những nghiên cứu về kiến trúc tính toán AI, điện toán trong bộ nhớ, đồng thiết kế phần cứng - phần mềm, điện toán thần kinh và AI biên không chỉ có ý nghĩa về mặt khoa học mà còn gắn với những yêu cầu thực tiễn của quá trình triển khai AI.
Một điểm đáng chú ý của AICAS, theo Phó Giám đốc Phạm Bảo Sơn, là khả năng kết nối các hướng nghiên cứu khác nhau. Nhu cầu từ ứng dụng có thể đặt ra những yêu cầu mới đối với thiết kế mạch; những tiến bộ về thiết bị có thể mở ra cách tiếp cận mới trong kiến trúc hệ thống; trong khi kinh nghiệm từ doanh nghiệp góp phần định hình các bài toán nghiên cứu phù hợp với thực tiễn.
Đối với ĐHQGHN, việc đăng cai AICAS 2026 là cơ hội để kết nối các nhà nghiên cứu, giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh khi ĐHQGHN kỷ niệm 120 năm truyền thống và những nền tảng lịch sử. Trong định hướng phát triển của đại học, AI và công nghiệp bán dẫn là những lĩnh vực công nghệ chiến lược, cần được đầu tư về nghiên cứu và nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc tổ chức AICAS vì vậy góp phần tạo thêm không gian để kết nối cộng đồng khoa học quốc tế, đồng thời mở rộng các cơ hội hợp tác trong AI, vi mạch và bán dẫn.
Chia sẻ về quá trình hình thành AICAS, GS. Myung Hoon Sunwoo, Cựu Chủ tịch IEEE CASS, Chủ tịch Ban Chỉ đạo IEEE AICAS, cho biết ý tưởng xây dựng Hội nghị xuất phát từ quá trình ông nghiên cứu về thị giác máy tính và xử lý ảnh. Nhận thấy AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi, ông đề xuất xây dựng một diễn đàn kết nối các nhà nghiên cứu AI đồng Hội nghị. Ông cho biết cộng đồng Circuits and Systems hiện có 9 hội nghị tiêu biểu, trong đó AICAS là một hội nghị quan trọng trong cộng đồng Mạch và Hệ thống.
Kỳ AICAS đầu tiên được tổ chức tại Đài Loan với khoảng 250 đại biểu. Sau đó, Hội nghị lần lượt diễn ra tại Genoa (Italy), Washington D.C. (Mỹ), Incheon (Hàn Quốc), Hamburg (Đức), Abu Dhabi (UAE) và Việt Nam, từng bước mở rộng mạng lưới học thuật quốc tế.
 |
| GS. Myung Hoon Sunwoo, Cựu Chủ tịch IEEE CASS, Chủ tịch Ban Chỉ đạo IEEE AICAS |
Theo GS. Myung Hoon Sunwoo, sự đồng hành của các nhà khoa học và chuyên gia qua nhiều kỳ AICAS là một trong những yếu tố góp phần duy trì và phát triển cộng đồng Hội nghị. Ông cho biết cộng đồng Circuits and Systems hiện có 9 hội nghị tiêu biểu, trong đó AICAS là một hội nghị quan trọng bên cạnh BioCAS, AudioCAS, EarthCAS, ICCAS và WiCAS.
Năm 2028 sẽ đánh dấu kỳ AICAS thứ 10 và Hàn Quốc đã được Ban Chỉ đạo lựa chọn là địa điểm đăng cai. Đối với AICAS 2029, hai địa điểm được đề xuất ở vòng cuối là Dubai và Athens (Hy Lạp).
 |
Theo ông Yongfu Li, Phó Chủ tịch IEEE Circuits and Systems Society, việc tổ chức AICAS 2026 tại Hà Nội và Hạ Long tạo điều kiện kết hợp các hoạt động học thuật, công nghệ với trải nghiệm văn hóa và thiên nhiên Việt Nam. Bên cạnh chương trình chính tại Hạ Long, Ban Tổ chức đã triển khai các chương trình đào tạo chuyên sâu tại ĐHQGHN về AI, bộ tăng tốc phần cứng và công nghệ giao diện tốc độ cao.
Cuộc thi IEEE AICAS Grand Challenge cũng là một hoạt động đáng chú ý, hướng tới kết nối nghiên cứu với các bài toán thực tế. Cùng với đó, các hoạt động giao lưu, kết nối tại Hạ Long góp phần tạo thêm cơ hội để các nhà khoa học, doanh nghiệp và nghiên cứu trẻ trao đổi, mở rộng mạng lưới hợp tác.
Phát huy thế mạnh nghiên cứu AI, vi mạch và bán dẫn của ĐHQGHN
Theo Viện trưởng Viện Công nghệ Thông tin, ĐHQGHN Trần Xuân Tú, là đơn vị chủ trì tổ chức AICAS 2026, Viện Công nghệ Thông tin đã chuẩn bị và nộp hồ sơ đăng cai Hội nghị từ đầu năm 2024. Việc tổ chức một hội nghị quốc tế chuyên sâu về AI, mạch tích hợp và hệ thống thông minh góp phần mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế, đồng thời tạo không gian kết nối giữa các nhóm nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức khoa học - công nghệ.
 |
| Viện trưởng Viện Công nghệ Thông tin, ĐHQGHN Trần Xuân Tú |
Thành lập năm 2001, Viện Công nghệ Thông tin, ĐHQGHN là đơn vị nghiên cứu thành viên của ĐHQGHN, thực hiện nghiên cứu khoa học, triển khai ứng dụng, tư vấn và chuyển giao công nghệ; đào tạo chuyên gia chất lượng cao ở bậc tiến sĩ và tham gia đào tạo đại học, sau đại học trong lĩnh vực công nghệ thông tin.
Hiện Viện có 7 trung tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ, gồm: Trung tâm Trí tuệ nhân tạo ứng dụng; Trung tâm An toàn và An ninh Thông tin; Trung tâm Thiết kế Vi mạch và Ứng dụng; Trung tâm Bán dẫn và Vật liệu tiên tiến; Trung tâm Công nghệ Lượng tử các lĩnh vực như khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, xử lý ảnh và video, an toàn thông tin, Internet vạn vật, hệ thống nhúng, thiết kế vi mạch và FPGA, cùng nhiều hướng công nghệ mới; Trung tâm Trí tuệ Nhân tạo trong Phát triển bền vững; Trung tâm UAV và Robotics.
Các nhóm nghiên cứu của Viện triển khai nhiều đề tài, dự án khoa học và công nghệ trong các lĩnh vực như khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, xử lý ảnh và video, an toàn thông tin, Internet vạn vật, hệ thống nhúng, thiết kế vi mạch và FPGA, cùng nhiều hướng công nghệ mới.
Viện cũng duy trì mạng lưới hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp khoa học - công nghệ trong nước và quốc tế, qua đó triển khai các nhiệm vụ hợp tác nghiên cứu và đồng công bố nhiều công trình với các học giả quốc tế.
 |
 |
 |
Thông qua AICAS 2026, ĐHQGHN kỳ vọng tiếp tục mở rộng kết nối giữa các nhà khoa học, giảng viên, nghiên cứu sinh, sinh viên với cộng đồng nghiên cứu quốc tế; đồng thời thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực AI, vi mạch và bán dẫn.
 |
AICAS 2026 được tài trợ bởi T-HEAD, Huawei và Cadence, với sự hỗ trợ kỹ thuật của IEEE Circuits and Systems Society (IEEE CAS), IEEE Solid-State Circuits Society (IEEE SSCS) và Hiệp hội IEICE Nhật Bản.
 |
 |
' /></svg>)