Dấu ấn một chặng đường phát triển

Trong nhiệm kỳ 2020-2025, mô hình đại học đa ngành, đa lĩnh vực và đổi mới sáng tạo của ĐHQGHN đã được cơ bản hoàn thiện. Trường Đại học Y Dược, Trường Đại học Luật được thành lập; Trường Quốc tế, Trường Quản trị và Kinh doanh, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật được nâng cấp. Bệnh viện Đại học Y Dược và Bệnh viện ĐHQGHN được đầu tư chiều sâu tại khu vực nội thành với quy mô 1.000 giường bệnh để hoàn thiện mô hình bệnh viện đại học theo thông lệ và chuẩn mực quốc tế. Mạng lưới khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của ĐHQGHN được cấu trúc với 15 chương trình nghiên cứu, 6 lĩnh vực công nghệ ưu tiên, 46 nhóm nghiên cứu mạnh và Công viên Công nghệ cao và Đổi mới sáng tạo gắn với phát triển các đơn vị nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao.

Trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ĐHQGHN tiếp tục khẳng định vị trí pháp lý, đẩy mạnh cơ chế tự chủ và tái cấu trúc bộ máy theo hướng tinh gọn từ 36 đơn vị còn 25 đầu mối. Tự chủ đại học được triển khai quyết liệt ở các đơn vị thành viên và đơn vị trực thuộc. Theo lộ trình, đến năm 2026, 100% đơn vị sẽ tự chủ toàn bộ chi thường xuyên.

Phương thức quản trị đại học hiện đại được triển khai triệt để. ĐHQGHN trao quyền tự chủ cao, gắn với trách nhiệm giải trình cho các đơn vị. ĐHQGHN tập trung quản trị chiến lược và chất lượng; tăng cường kiểm tra, giám sát, điều phối, liên kết các đơn vị và trực tiếp triển khai các nhiệm vụ lớn, có tính liên ngành, liên lĩnh vực và có tầm ảnh hưởng sâu rộng.

Chuyển đổi số và đổi mới quản trị tại ĐHQGHN có bước tiến rõ nét. Hạ tầng công nghệ thông tin, cơ sở dữ liệu, phần mềm quản lý được hiện đại hóa, kết nối đồng bộ giữa nội thành và Hòa Lạc, góp phần tinh gọn, số hóa thủ tục hành chính. Đến cuối năm 2024, 95% học liệu được số hóa; dữ liệu cán bộ, sinh viên số hóa đạt 100%; 20% môn học mỗi chương trình áp dụng giảng dạy trực tuyến, hoàn thành chỉ tiêu Đại hội VI.

Đảng ủy ĐHQGHN đã phát triển các ngành kỹ thuật công nghệ và các ngành đáp ứng nhu cầu nhân lực của Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, phù hợp với xu hướng thị trường lao động. Sau ba năm triển khai, ĐHQGHN đã thành công trong việc đổi mới cơ cấu ngành nghề đào tạo, với quy mô tuyển sinh đại học các ngành này đạt hơn 35%, và dự kiến đạt 60% vào năm 2030. Hầu hết các ngành công nghệ mũi nhọn đã được triển khai, Khẳng định vị thế ĐHQGHN là trung tâm đào tạo kỹ thuật công nghệ hàng đầu Việt Nam.

ĐHQGHN tiếp tục đứng đầu về chất lượng tuyển sinh đại học, với 63.283 sinh viên, vượt 26,5% so với chỉ tiêu. Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm sau một năm đạt 96%, vượt mục tiêu đề ra. Quy mô đào tạo sau đại học đạt 10,1%, gấp đôi mức trung bình cả nước, trong khi tỷ lệ đào tạo tiến sĩ đạt 1,9%, cao gấp gần 5 lần so với mức trung bình chung. Chất lượng đào tạo sau đại học được nâng cao qua chất lượng luận án và công bố quốc tế, với 90% nghiên cứu sinh trong các lĩnh vực tự nhiên và công nghệ có công bố quốc tế.

ĐHQGHN tiếp tục tập trung vào đào tạo tài năng và khoa học cơ bản với các chính sách đột phá như miễn giảm học phí và cấp học bổng cho sinh viên thuộc các lĩnh vực khoa học cơ bản, thí điểm đầu tư mạnh mẽ cho ngành toán và vật lý, cũng như mở rộng đào tạo tài năng trong các lĩnh vực kỹ thuật công nghệ. ĐHQGHN là đơn vị đầu tiên thí điểm chính sách học bổng cho nghiên cứu sinh và thực tập sau tiến sĩ, cùng với việc miễn học phí và cấp học bổng cho học viên sau đại học ở nhiều lĩnh vực.

Các chương trình đào tạo tại ĐHQGHN được điều chỉnh linh hoạt để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực như: Công nghệ Chip bán dẫn, Trí tuệ nhân tạo và công nghệ số, Công nghệ Sinh - Y và Nông nghiệp, Môi trường, Robot và tự động hoá, Năng lượng và vật liệu tiên tiến, Công nghệ lượng tử.

Chiến lược quốc tế hóa được coi là trụ cột quan trọng trong đào tạo, với việc tái cấu trúc toàn diện chương trình, phương pháp giảng dạy và mô hình tổ chức theo chuẩn quốc tế. Một điểm nhấn đáng chú ý là việc rút ngắn thời gian đào tạo cử nhân còn 3 năm và áp dụng hệ thống 3 học kỳ mỗi năm, giúp sinh viên có thể chủ động lộ trình học tập và gia nhập thị trường lao động sớm. Mô hình liên thông VNU 12+ cho phép học sinh ở các trường THPT của ĐHQGHN học trước tín chỉ đại học, rút ngắn thời gian học và phát triển năng lực nghiên cứu từ sớm.

ĐHQGHN cũng luôn dẫn đầu cả nước về số huy chương vàng trong các kỳ thi Olympic quốc tế và khu vực, khẳng định vị thế hàng đầu trong việc ươm tạo và đào tạo nhân tài. Đồng thời, trường tiếp tục là lá cờ đầu trong công tác kiểm định và bảo đảm chất lượng giáo dục đại học, với 91% chương trình đào tạo đại học đã được kiểm định chất lượng, trong đó 54,5% đạt tiêu chuẩn quốc tế.

ĐHQGHN xác định rõ các ưu tiên trong đầu tư, các chương trình KHCN trọng điểm; chú trọng phát triển KHCB bên cạnh đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao; chú trọng nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực xã hội nhân văn và tư vấn chính sách; dành nguồn lực đầu tư cho các nhà khoa học trẻ và hỗ trợ công bố quốc tế; chú trọng đầu tư phát triển các nhà khoa học đầu đàn, đầu ngành thông qua việc phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, trung tâm xuất sắc. Đến nay, ĐHQGHN đã phát triển được 46 nhóm nghiên cứu mạnh cấp ĐHQGHN; 09 phòng thí nghiệm trọng điểm. Giai đoạn 2020 - 2025, tổng số bài báo khoa học được công bố trên hệ thống ISI/SCOPUS ước đạt 9.751 bài, nhiều hơn 2,7 lần so với nhiệm kỳ trước, tỷ lệ công bố khoa học trong cơ sở dữ liệu Scopus thuộc nhóm Q1, Q2 trên tổng số công bố thuộc trên tổng Scopus đạt 62%, vượt 12% chỉ tiêu Đại hội VI; số đơn đăng ký giải pháp hữu ích, sáng chế được chấp nhận hợp lệ ước đạt 357 hồ sơ.

ĐHQGHN đã triển khai Chương trình thu hút và phát triển 500 nhà khoa học xuất sắc. Đội ngũ cán bộ khoa học tiếp tục gia tăng, trong tổng số 5.291 cán bộ, có 2.878 cán bộ khoa học, tăng 565 người so với cuối nhiệm kỳ trước. Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ trên tổng số giảng viên cơ hữu đạt 67,3%, tăng 3,4% so với năm đầu nhiệm kỳ, xấp xỉ đạt chỉ tiêu Đại hội VI. Tỷ lệ giảng viên có chức danh giáo sư, phó giáo sư trên tổng số giảng viên cơ hữu đạt 21%, tăng 1,2% so với năm đầu nhiệm kỳ. Có thể khẳng định, trong bối cảnh cạnh tranh nguồn nhân lực, ĐHQGHN đã xây dựng được đội ngũ kế cận đáp ứng cơ bản yêu cầu phát triển.

ĐHQGHN tiếp tục khẳng định và phát huy tốt vai trò và uy tín học thuật trong việc thực hiện các nhiệm vụ quốc gia: Tham gia tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, nhất là tham gia tổng kết các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị với nhiều công trình nghiên cứu cung cấp cơ sở và luận cứ khoa học tư vấn chính sách cho Đảng, Nhà nước; tham gia sâu vào việc tư vấn, phản biện quy hoạch quốc gia và các địa phương. Tăng cường nghiên cứu ứng dụng, với uy tín cao về học thuật và tiềm lực KHCN mạnh, ĐHQGHN tiếp tục được giao chủ trì triển khai nhiều nhiệm vụ khoa học lớn tầm quốc gia với hàng chục sản phẩm KHCN được đưa vào ứng dụng, triển khai trong thực tiễn.

Vị thế và uy tín quốc tế của ĐHQGHN được nâng tầm nhờ phương thức tiếp cận sáng tạo và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Ưu thế về mô hình tổ chức và với vai trò là đại học hàng đầu Việt Nam đã cho phép ĐHQGHN hợp tác với các đại học lớn, danh tiếng trên thế giới. Cùng với việc duy trì hàng trăm đối tác quốc tế truyền thống, trong 05 năm qua, ĐHQGHN đã mở rộng ký kết hợp tác với các đại học danh tiếng hàng đầu thế giới như: Đại học Thanh Hoa, Đại học Bắc Kinh, Đại học Quốc gia Seoul, Đại học Quốc gia Singapore, Đại học Công nghệ Nanyang, Đại học Tokyo, Đại học Paris-Saclay, Đại học RMIT, Đại học College Dublin...

Cùng với đó, ĐHQGHN là điểm đến của nhiều nguyên thủ quốc gia, chính khách và lãnh đạo các tổ chức, tập đoàn hàng đầu thế giới. ĐHQGHN cũng là địa chỉ tin cậy được Trung ương chọn triển khai hợp tác quốc tế trong các chương trình nghị sự cấp cao, qua đó tạo điều kiện thuận lợi để đẩy mạnh quốc tế hóa giáo dục.

Giai đoạn 2020-2024, ĐHQGHN đã thu hút được 1.418 chuyên gia, giảng viên đến nghiên cứu, giảng dạy (chiếm 5,5% tổng số giảng viên), vượt chỉ tiêu Đại hội VI; đồng thời cũng ghi nhận sự gia tăng số sinh viên nước ngoài đến ĐHQGHN học tập, với 6.326 sinh viên (chiếm 10% quy mô đào tạo), đạt chỉ tiêu Đại hội VI. 

Vị thế và uy tín của ĐHQGHN trong nước ngày càng được nâng cao nhờ vào mạng lưới đối tác rộng khắp từ các bộ ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp. Các sáng kiến như Ngày hội xúc tiến đầu tư thường niên, Kênh Hợp tác & Phát triển doanh nghiệp và Câu lạc bộ Cựu sinh viên doanh nhân đã đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối nghiên cứu với thị trường, giúp gắn kết nhà khoa học, nhà trường với doanh nghiệp và đáp ứng nhu cầu nhân lực.

ĐHQGHN cũng đã triển khai nhiều chương trình hợp tác với các tỉnh thành như Quảng Ninh, Hà Nội, Quảng Ngãi, Thái Bình, Cà Mau… mang lại hiệu quả tích cực trong việc phát huy vai trò của đại học nghiên cứu. Những chương trình này thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và giải quyết các vấn đề thực tiễn từ cuộc sống.

Ngoài ra, ĐHQGHN đã mở rộng hợp tác với các tập đoàn và doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước như Vettel, Vingroup, T&T,... nhằm giải quyết các vấn đề thực tế, gia tăng nguồn lực cho nghiên cứu, làm chủ công nghệ lõi, phát triển sản phẩm chiến lược, cũng như ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ.

Trong nhiệm kỳ qua, công tác xây dựng Đảng tại ĐHQGHN được triển khai toàn diện, đạt nhiều kết quả quan trọng trên các mặt: chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức, cán bộ và kiểm tra, giám sát.

Công tác giáo dục lý luận chính trị được đổi mới mạnh mẽ về nội dung, hình thức, phát huy hiệu quả công nghệ thông tin, bảo đảm tính linh hoạt, sinh động, bám sát đối tượng. Công tác tư tưởng được quan tâm, kịp thời nắm bắt và định hướng dư luận, tạo sự đồng thuận trong cán bộ, đảng viên và sinh viên.

Công tác xây dựng Đảng về tổ chức được triển khai có hiệu quả. ĐHQGHN đã hoàn thành việc sắp xếp bộ máy tổ chức theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Các chỉ tiêu về xây dựng Đảng đều hoàn thành. Công tác phát triển đảng đạt kết quả cao. Đến tháng 6/2025, toàn Đảng bộ ĐHQGHN có 1.156 đảng viên được kết nạp, trong đó có 674 đảng viên là sinh viên và 20 đảng viên là học sinh, vượt hơn 02 lần chỉ tiêu Đại hội VI.

Công tác xây dựng, kiện toàn, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng và đảng viên được chú trọng, kết quả đánh giá, xếp loại ngày càng thực chất hơn, với tỷ lệ chi bộ “Hoàn thành tốt nhiệm vụ” trung bình hàng năm trong toàn Đảng bộ ĐHQGHN đạt trên 97%, vượt chỉ tiêu Đại hội VI; đảng viên “Hoàn thành tốt nhiệm vụ” trở lên đạt 98%/năm, vượt chỉ tiêu Đại hội VI.

Hoạt động của các đoàn thể đi vào chiều sâu, thiết thực, gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị của ĐHQGHN. Đặc biệt, Công đoàn, Hội Cựu giáo chức, Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên các cấp của ĐHQGHN đã chủ động tham gia thực hiện chủ trương di chuyển trụ sở làm việc của ĐHQGHN và các đơn vị tới Hòa Lạc; tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, thu hút đông đảo cán bộ, viên chức, nguời lao động và học sinh, sinh viên tại khu đô thị đại học.

Xây dựng Khu đô thị ĐHQGHN tại Hoà Lạc là nhiệm vụ lớn và khó, được xác định là một trong những khâu đột phá của ĐHQGHN trong nhiệm kỳ vừa qua. ĐHQGHN đã triển khai nhiều biện pháp để tăng cường nguồn lực đầu tư cho Dự án xây dựng ĐHQGHN tại Hòa Lạc, phát triển Khu đô thị ĐHQGHN theo mô hình “5 trong 1” như chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ với khung hành động gồm ba thành phần: Khung cảnh quan đô thị; Khung hoạt động đô thị - kinh tế tri thức - giáo dục đại học và Khung hạ tầng công nghệ thông tin và viễn thông.

Đến nay, Dự án đã hoàn thành và đưa vào sử dụng trên 150.000m² sàn xây dựng, gồm một số cụm công trình, hạ tầng thiết yếu như: khu Zone 4 (Dự án QG-HN07), khu Ký túc xá số 4 (Dự án QG-HN05), Dự án QG-HN04... đảm bảo cơ sở vật chất cho khoảng 10.000 sinh viên học tập và sinh hoạt tập trung tại Hòa Lạc; đồng thời đã khởi công các công trình từ nguồn vốn vay Ngân hàng Thế giới (Tòa nhà Trung tâm điều hành, Trường ĐH Công nghệ, Tòa nhà Trung tâm Thư viện và Tri thức số, Khu tổ hợp nghiên cứu VNC2), từ nguồn vốn đầu tư trung hạn (Khu giảng đường Zone 3). Trong 06 tháng cuối năm 2025, ĐHQGHN sẽ tiếp tục khởi công các công trình Trường Quốc tế (tổng mức đầu tư 260 tỷ đồng), Trung tâm Sáng tạo Nghệ thuật, Trung tâm thực hành đào tạo nguồn nhân lực 4.0. Dự án đô thị đại học thông minh sẽ được triển khai song song, đảm bảo hạ tầng số cho Khu đô thị ĐHQGHN tại Hòa Lạc.

Khu đô thị ĐHQGHN đã được định hình rõ nét theo hướng xanh, thông minh và bền vững với hạ tầng công nghệ thông tin, giao thông, cây xanh, cảnh quan môi trường đáp ứng tốt yêu cầu học tập và giảng dạy. Cơ quan ĐHQGHN và hầu hết các đơn vị thành viên, đơn vị trực thuộc đã chính thức chuyển trụ sở làm việc và hiện diện tại Hòa Lạc. Theo kế hoạch, đến hết năm 2025 sẽ có gần 20.000 học sinh, sinh viên chính quy học tập thường trực và mỗi tháng có khoảng 2.000 sinh viên học giáo dục quốc phòng và an ninh tại Hòa Lạc, đánh dấu sự chuyển mình của ĐHQGHN hướng tới một không gian phát triển mới cả về cơ sở vật chất, đời sống học thuật và quản trị đại học.