Kính thưa Đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam!
Kính thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đồng chí lãnh đạo bộ, ban ngành Trung ương và địa phương!
Kính thưa các vị khách quốc tế, các bậc lão thành cách mạng, các quý vị đại biểu, các thế hệ nhà giáo, nhà khoa học và các em học sinh, sinh viên, học viên thân mến!
Hôm nay, Đại học Quốc gia Hà Nội long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 120 năm ngày truyền thống để nhìn lại một dòng chảy tri thức xuyên thế kỷ, một hành trình tự khẳng định của trí tuệ Việt Nam trong sự giao thoa văn minh toàn cầu.
Theo quan niệm phương Đông, 120 năm tương ứng với hai vòng lục thập hoa giáp, hai chu kỳ can chi trọn vẹn, tượng trưng cho hai chặng đường phát triển lớn. Dấu mốc hôm nay vì vậy không chỉ là dịp nhìn lại hành trình vẻ vang đã qua, mà còn mở ra một thời kỳ phát triển mới của Đại học Quốc gia Hà Nội, với khát vọng vươn tầm cao hơn trong kỷ nguyên mới.
Thay mặt toàn thể đội ngũ nhà khoa học, cán bộ giảng dạy và học sinh, sinh viên, học viên của ĐHQGHN, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và nhiệt liệt chào mừng đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và quý vị đại biểu đã dành tình cảm và sự quan tâm đặc biệt cho sự kiện này. Sự hiện diện của các đồng chí là minh chứng cho tầm nhìn chiến lược của Đảng về vai trò của giáo dục đỉnh cao trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
 |
Kính thưa quý vị đại biểu!
Việt Nam là dân tộc có truyền thống hiếu học lâu đời, luôn coi trọng việc học và trọng dụng nhân tài. Bước sang thế kỷ XIX, trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - kỹ thuật phương Tây, nhu cầu đổi mới giáo dục và tiếp cận tri thức hiện đại ngày càng trở nên cấp thiết.
Trong bối cảnh đó, nhiều phong trào “thực học”, đổi mới giáo dục và Đông Du đã xuất hiện với khát vọng chấn hưng dân tộc. Cũng từ dòng chảy lịch sử ấy, cách đây tròn 120 năm, ngày 16-5-1906, Toàn quyền Đông Dương đã ký Nghị định số 1514a thành lập Đại học Đông Dương. Đây là dấu mốc quan trọng, mở đầu cho nền giáo dục đại học hiện đại ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Khi mới thành lập, Đại học Đông Dương có 5 trường thành viên, bao gồm ba trường đã được thành lập trước đó là Trường Luật và Pháp Chính, Trường Y khoa, Trường Xây dựng dân dụng và hai trường được thành lập mới là Trường Khoa học và Trường Văn chương, hoạt động trong một hệ thống thống nhất, liên kết chặt chẽ giữa đào tạo và nghiên cứu.
Ngay từ khi ra đời, Đại học Đông Dương đã được định hướng theo mô hình đại học tinh hoa, chú trọng các ngành khoa học cơ bản và sớm hình thành mô hình gắn kết giữa đào tạo với nghiên cứu khoa học. Bên cạnh hoạt động đào tạo, nhiều thiết chế nghiên cứu chuyên sâu như Viện Viễn Đông Bác Cổ – nghiên cứu về văn hóa, lịch sử, khảo cổ; hay Viện Pasteur – nghiên cứu về y học nhiệt đới, vaccine và các bệnh truyền nhiễm, tạo nên một hệ sinh thái học thuật liên ngành hiện đại, giúp người Việt Nam lần đầu tiên tiếp cận có hệ thống với tri thức khoa học tiên tiến và từng bước hình thành đội ngũ trí thức mới.
Sau nhiều nỗ lực nâng cao chất lượng, từ năm 1937 các chương trình đào tạo và văn bằng của Trường mới được công nhận tương đương với các đại học hàng đầu ở Pháp. Điều đó cho thấy giá trị của một đại học tinh hoa không chỉ nằm ở mô hình tổ chức mà được tạo dựng bằng chất lượng đào tạo, nghiên cứu và sự bền bỉ của nhiều thế hệ thầy và trò. Vượt qua giới hạn của một thiết chế giáo dục thuộc địa, Đại học Đông Dương đã trở thành nơi đào tạo nhiều thế hệ trí thức ưu tú, có đóng góp quan trọng cho sự phát triển của giáo dục, khoa học và văn hóa Việt Nam hiện đại.
Kính thưa quý vị!
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, truyền thống học thuật của Đại học Đông Dương tiếp tục được kế thừa và phát triển với việc hình thành Đại học Quốc gia Việt Nam trên cở sở Đại học Đông Dương. Sau hòa bình lập lại, từ chiếc nôi Đại học Quốc gia Việt Nam, nhiều trường đại học mới được hình thành; riêng Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội tiếp tục duy trì mô hình đa ngành, đa lĩnh vực gắn với thế mạnh khoa học cơ bản, từng bước trở thành trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học hàng đầu cả nước, đồng thời hình thành truyền thống phát hiện, bồi dưỡng nhân tài với sự ra đời của “khối A0” năm 1965.
Trong những năm tháng chiến tranh và thời kỳ hậu chiến đầy khó khăn, nhiều thế hệ thầy và trò của Nhà trường đã lên đường tham gia chiến đấu, anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Tiếp nối truyền thống ấy, các thế hệ thầy và trò của Nhà trường vẫn bền bỉ vun đắp tri thức khoa học, phụng sự Tổ quốc và Nhân dân. Từ môi trường đó đã trưởng thành nhiều nhà giáo, nhà khoa học, nhà quản lý có uy tín, đóng góp quan trọng cho sự phát triển của khoa học, giáo dục và văn hóa Việt Nam hiện đại. Đến nay, đã có 18 công trình khoa học của các thế hệ thầy cô đã được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh cùng nhiều Giải thưởng Nhà nước và giải thưởng quốc tế uy tín khác cũng đã góp phần khẳng định vị thế học thuật của Nhà trường.
Kính thưa quý vị!
Ngày 10/12/1993, Đảng và Nhà nước quyết định thành lập ĐHQGHN trên cơ sở sáp nhập Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 1 và Trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội, với mục tiêu xây dựng một đại học đa ngành, đa lĩnh vực, chất lượng cao, giữ vai trò nòng cốt của hệ thống giáo dục đại học và khoa học, công nghệ quốc gia.
Sau hơn 30 năm phát triển, từ 3 trường thành viên ban đầu, hiện nay ĐHQGHN có 12 trường đại học thành viên và trực thuộc, 6 viện nghiên cứu cùng nhiều trung tâm chuyển giao tri thức, công nghệ; hơn 5.400 cán bộ, trong đó có hơn 3.000 cán bộ khoa học với 631 giáo sư, phó giáo sư; quy mô đào tạo hơn 80.000 người học, gồm hơn 8.000 học viên cao học và gần 1.900 nghiên cứu sinh. Với 499 chương trình đào tạo, ĐHQGHN tiếp tục giữ vai trò hàng đầu trong khoa học cơ bản, liên ngành và tiên phong phát triển các lĩnh vực công nghệ cốt lõi như bán dẫn, thiết kế vi mạch, robotics và công nghệ hàng không, vũ trụ.
 |
Nhìn lại chặng đường phát triển, tôi xin phép được báo cáo ngắn gọn những thành tựu mà ĐHQGHN đã đạt được.
Thứ nhất, ĐHQGHN đã khẳng định tính đúng đắn và hiệu quả của mô hình đại học đa ngành, đa lĩnh vực, chất lượng cao theo định hướng đại học nghiên cứu. Hiệu ứng lan tỏa của mô hình này ngày càng rõ nét trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam với sự hình thành các đại học quốc gia, đại học vùng và nhiều đại học đa ngành khác. Đây là mô hình tạo ra không gian học thuật liên ngành, linh hoạt và có năng lực giải quyết các vấn đề lớn, phức hợp của thực tiễn phát triển đất nước.
Thứ hai, ĐHQGHN đã đạt nhiều thành tựu nổi bật trong lĩnh vực đào tạo. Tiếp nối truyền thống đào tạo nhân tài trong các ngành khoa học cơ bản, ĐHQGHN kiên trì phát triển các chương trình tài năng, chất lượng cao và ưu tiên đầu tư nguồn lực khoa học và công nghệ, qua đó giữ vững vai trò là cái nôi đào tạo nhân tài của đất nước. ĐHQGHN cũng tiên phong đổi mới giáo dục đại học với các mô hình đào tạo liên ngành, song ngành, chuyển đổi từ niên chế sang tín chỉ, đẩy mạnh chuyển đổi số, thí điểm thành công kỳ thi đánh giá năng lực và đi đầu trong kiểm định, bảo đảm chất lượng giáo dục, góp phần thúc đẩy đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đại học Việt Nam.
Thứ ba, trong nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, ĐHQGHN luôn giữ vững vị thế hàng đầu cả nước. Số lượng công bố quốc tế trên các tạp chí uy tín tăng từ dưới 300 bài mỗi năm trước 2010 lên khoảng 2.000 bài trong những năm gần đây; nhiều công trình được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước, cùng số lượng bằng sáng chế và tài sản sở hữu trí tuệ không ngừng gia tăng.
Các nghiên cứu của ĐHQGHN cũng gắn chặt với yêu cầu thực tiễn và có giá trị ứng dụng cao. Nhiều nhà khoa học đã tham gia tư vấn chính sách cho Đảng, Nhà nước, bộ, ngành và địa phương. ĐHQGHN cũng đã triển khai nhiều chương trình nghiên cứu liên ngành lớn về phát triển bền vững vùng Tây Bắc, chủ quyền biển đảo, Việt Nam học, nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh, lịch sử Đảng, an ninh phi truyền thống và phát triển văn hóa, công nghiệp văn hóa Việt Nam.
Thứ tư, ĐHQGHN đạt nhiều thành tựu nổi bật trong hợp tác quốc tế và ngoại giao học thuật, với mạng lưới hợp tác rộng khắp cùng hàng trăm trường đại học, viện nghiên cứu trên thế giới và nhiều chương trình đào tạo, nghiên cứu quốc tế hiệu quả. Với vai trò là nhịp cầu kết nối, giao lưu đối thoại học thuật và chính sách toàn cầu, ĐHQGHN vinh dự được đón nhiều nguyên thủ quốc gia, như Nhật Hoàng, Chủ tịch Liên minh châu Âu, Tổng thống Mỹ, Tổng thống Singapore, Tổng thống Hàn Quốc, Thủ tướng Nhật Bản... Nhiều nhà khoa học nổi tiếng và nhiều chuyên gia kinh tế, lãnh đạo tập kinh tế lớn cũng đến thăm và làm việc tại ĐHQGHN.
Kính thưa quý vị,
Nhìn lại chặng đường đã qua càng củng cố niềm tin và lòng tự hào về mô hình phát triển mà ĐHQGHN đã lựa chọn, đồng thời đặt ra trách nhiệm lớn lao trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. ĐHQGHN xác định tiếp tục đi tiên phong thực hiện hiệu quả các quyết sách chiến lược của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam.
Thực hiện chỉ đạo của cấp trên, ĐHQGHN đã khẩn trương tinh gọn, tái cấu trúc bộ máy theo hướng hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; cắt giảm gần một nửa đầu mối hành chính, đồng thời đẩy mạnh xây dựng Khu đô thị Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc, từng bước hình thành không gian phát triển mới cho đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
ĐHQGHN hướng tới mục tiêu trở thành đại học tinh hoa, phấn đấu vào nhóm 100 đại học hàng đầu châu Á vào năm 2030 và nhóm 300 đại học hàng đầu thế giới vào năm 2035; qua đó khẳng định vai trò là trung tâm đào tạo nhân tài, nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo có năng lực dẫn dắt sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
 |
| Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho ĐHQGHN |
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Đại học Quốc gia Hà Nội quyết tâm tập trung triển khai một số định hướng chiến lược lớn sau đây:
Thứ nhất, chúng tôi cam kết tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển khoa học cơ bản, làm chủ công nghệ chiến lược, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và xây dựng môi trường học thuật tiên tiến ngang tầm quốc tế; qua đó góp phần thực hiện hiệu quả các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục đào tạo và văn hóa.
Thứ hai, chúng tôi cam kết đổi mới mạnh mẽ mô hình quản trị đại học theo hướng hiện đại, chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang quản trị theo kết quả đầu ra và hiệu quả thực chất. ĐHQGHN xác định đổi mới quản trị trong giai đoạn tới phải được triển khai trên nguyên tắc quản trị bằng chiến lược, quy hoạch và tiêu chuẩn; bảo đảm thống nhất chất lượng, tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả toàn hệ thống.
Trên tinh thần là một tổ hợp đào tạo nghiên cứu thống nhất, ĐHQGHN sẽ phát triển như một nền tảng kiến tạo và chia sẻ, trong đó các đơn vị thành viên vừa phát huy tính chủ động, sáng tạo, vừa vận hành theo sứ mệnh, chiến lược, quy hoạch và tiêu chuẩn nhất quán. Trong mô hình đó, người học được xác định là trung tâm của mọi hoạt động phát triển. ĐHQGHN hướng tới xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, minh bạch, số hóa và hội nhập quốc tế, lấy chất lượng thực chất làm nền tảng để nâng cao trải nghiệm học tập, nghiên cứu và sáng tạo của người học.
Thứ ba, chúng tôi cam kết ĐHQGHN tập trung xây dựng Khu đô thị Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc trở thành đô thị đại học và công nghệ hiện đại, từng bước hình thành cực tăng trưởng mới, dẫn dắt đổi mới sáng tạo của Thủ đô.
Khu đô thị ĐHQGHN tại Hòa Lạc sẽ hướng tới là không gian đổi mới sáng tạo mở; đồng thời là đô thị đại học xanh, hiện đại, đồng bộ với hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số và các dịch vụ tiên tiến, nơi các doanh nghiệp, tập đoàn công nghệ và các chủ thể khác cùng tham gia nghiên cứu, thử nghiệm và trình diễn công nghệ, qua đó tăng cường mô hình 3 nhà gắn kết giữa đại học với doanh nghiệp, giữa nghiên cứu với ứng dụng và đào tạo với thực tiễn công nghệ.
 |
| Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tặng quà lưu niệm cho ĐHQGHN |
Kính thưa các quý vị!
ĐHQGHN ý thức sâu sắc trách nhiệm công việc cần làm trong thời gian tới, đặc biệt vừa phải kế thừa và phát huy truyền thống lịch sử 120 năm, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước.
Để hiện thực được điều đó, Đại học Quốc gia Hà Nội trân trọng kiến nghị:
Thứ nhất, kính đề nghị đồng chí Tổng Bí thư, Trung ương, Chính phủ và Thành phố Hà Nội quan tâm, ưu tiên đặc biệt để bố trí nguồn lực và áp dụng cơ chế đầu tư đặc thù cho việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng phù hợp với tiến độ di dời hơn 80.000 sinh viên lên Khu đô thị ĐHQGHN tại Hòa Lạc.
Thứ hai, kính đề nghị Trung ương, Chính phủ quan tâm chỉ đạo xây dựng và triển khai các cơ chế đặc thù để phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội trở thành đại học tinh hoa hàng đầu châu Á, trung tâm đào tạo nhân tài, nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo chiến lược của quốc gia. Đồng thời, tạo điều kiện để ĐHQGHN phát huy mạnh mẽ quyền tự chủ, triển khai mô hình quản trị hiện đại, có cơ chế tài chính phù hợp cho phát triển dài hạn, phát triển các lĩnh vực khoa học cơ bản và công nghệ chiến lược, xây dựng các trung tâm nghiên cứu xuất sắc, thu hút nhân tài trong và ngoài nước, cũng như tiên phong thí điểm các mô hình mới về giáo dục đại học, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, qua đó góp phần tạo động lực phát triển mới cho đất nước.
 |
| Lãnh đạo ĐHQGHN tặng quà lưu niệm cho đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm |
Kính thưa quý vị đại biểu!
Truyền thống 120 năm không chỉ là niềm tự hào, mà còn là động lực để ĐHQGHN tiếp tục bứt phá trong giai đoạn phát triển mới. Nhân dịp này, ĐHQGHN xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước; sự hỗ trợ của các ban, bộ, ngành, địa phương, đối tác trong và ngoài nước, đặc biệt là Thành phố Hà Nội. ĐHQGHN mong muốn tiếp tục nhận được sự tin cậy, đồng hành và hỗ trợ quý báu trong chặng đường sắp tới.
Thay mặt lãnh đạo ĐHQGHN, tôi xin trân trọng gửi lời tri ân đến các thế hệ lãnh đạo, các thầy cô giáo, cán bộ, nhà khoa học, sinh viên và học viên đã cống hiến trí tuệ, tâm huyết cho sự phát triển của Nhà trường. Tôi cũng muốn gửi gắm tới các em sinh viên, học viên: hãy lấy phụng sự Tổ quốc làm lý tưởng, lấy sáng tạo làm động lực để tiếp tục viết nên những trang sử vẻ vang của Đại học Đông Dương - Đại học Quốc gia Hà Nội
Kính thưa đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm!
Kính thưa quý vị đại biểu!
Toàn thể cán bộ, giảng viên, nhà khoa học và người học ĐHQGHN xin hứa sẽ đoàn kết, sáng tạo, cụ thể hóa những chỉ đạo của Đảng và đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thành hành động thiết thực; quyết tâm xây dựng ĐHQGHN trở thành biểu tượng trí tuệ Việt Nam, đóng góp xứng đáng cho sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Nhân dịp này, ĐHQGHN xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, mặc dù công việc hết sức bận rộn, đồng chí vẫn dành thời gian tới dự và có bài phát biểu chỉ đạo sâu sắc tại buổi lễ hôm nay. Đây là niềm động viên, khích lệ to lớn đối với các thế hệ cán bộ, giảng viên, nhà khoa học và người học của ĐHQGHN.
Kính chúc đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, các vị đại biểu cùng toàn thể quý vị sức khỏe, hạnh phúc và thành công. Chúc Đại học Quốc gia Hà Nội bước vào tuổi 120 với khí thế mới, tầm vóc mới và những thành tựu mới.
Xin trân trọng cảm ơn!
