70 năm vun đắp truyền thống, phát triển nền tảng học thuật
Được hình thành năm 1956 cùng với sự ra đời của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, Khoa Ngữ văn mang sứ mệnh đào tạo và nghiên cứu các lĩnh vực văn chương, ngôn ngữ và văn hóa. Trên nền tảng truyền thống học thuật của Đại học Văn khoa từ năm 1945, Khoa từng bước xây dựng vị thế, tạo dựng bản sắc và có những đóng góp quan trọng cho nền giáo dục đại học cũng như đời sống văn hóa, học thuật của đất nước.
Trải qua nhiều lần thay đổi về tổ chức, tên gọi và địa điểm hoạt động, từ Khoa Văn - Sử, Khoa Xã hội, Khoa Ngữ văn đến Khoa Văn học ngày nay, các thế hệ cán bộ, giảng viên và sinh viên luôn gìn giữ tinh thần của một đơn vị khoa học cơ bản, lấy tri thức và giá trị nhân văn làm nền tảng. Trong những năm tháng chiến tranh, thầy và trò đã vượt qua nhiều khó khăn, vừa duy trì hoạt động giảng dạy, học tập, nghiên cứu, vừa tham gia thực hiện nhiệm vụ chung của đất nước.
Từ những nền móng ban đầu, nhiều thế hệ nhà giáo đã xây dựng nền tảng nghiên cứu và giảng dạy văn học Việt Nam, văn học nước ngoài, lý luận và phê bình văn học, nghiên cứu Hán Nôm. Các giáo trình, công trình chuyên khảo và nghiên cứu khoa học có giá trị đã góp phần đào tạo nhiều thế hệ nhà nghiên cứu, giảng viên, nhà văn, nhà báo, nhà quản lý văn hóa và những người hoạt động trong các lĩnh vực xuất bản, truyền thông, văn hóa nghệ thuật.
Năm 1996, Khoa Văn học được thành lập thuộc Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN, mở ra giai đoạn phát triển mới trên nền tảng truyền thống 40 năm trước đó. Ba thập kỷ qua, Khoa vừa kế thừa những thành tựu đã được gây dựng, vừa đổi mới chương trình đào tạo, phương thức nghiên cứu và mở rộng hợp tác học thuật.
Hiện nay, hoạt động đào tạo và nghiên cứu của Khoa tập trung vào ba lĩnh vực: Văn học, Hán Nôm và Nghệ thuật. Bên cạnh việc phát huy thế mạnh nghiên cứu văn học Việt Nam, văn học dân gian, văn học nước ngoài và lý luận văn học, Khoa mở rộng tiếp cận các vấn đề về công nghiệp văn hóa, truyền thông và sáng tạo nghệ thuật. Lĩnh vực Hán Nôm tiếp tục thực hiện sứ mệnh bảo tồn, nghiên cứu và phát huy di sản văn hiến dân tộc; lĩnh vực Điện ảnh và Nghệ thuật từng bước mở rộng hoạt động đào tạo, nghiên cứu các loại hình nghệ thuật đương đại.
PGS.TS Nguyễn Thu Hiền, Trưởng khoa Văn học phát biểu tại lễ kỷ niệm
Phát biểu tại buổi lễ, PGS.TS Nguyễn Thu Hiền, Trưởng khoa Văn học, nhấn mạnh 70 năm truyền thống và 30 năm phát triển là hai dấu mốc có quan hệ mật thiết, tạo nên lịch sử và bản sắc của Khoa hôm nay. Truyền thống không chỉ là những giá trị được lưu giữ từ quá khứ mà còn là nội lực để Khoa phát triển và kiến tạo những giá trị mới.
Theo PGS.TS Nguyễn Thu Hiền, trong bối cảnh khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo và môi trường truyền thông đang làm thay đổi sâu sắc hoạt động tiếp nhận tri thức, phương thức sáng tạo và giao tiếp của con người, những vấn đề về bản sắc văn hóa, ký ức, đạo đức, thẩm mỹ và các giá trị tinh thần càng trở nên quan trọng. Đây cũng là cơ sở để Khoa tiếp tục khẳng định vai trò của văn học, văn hóa và nghệ thuật trong đời sống đương đại.
Đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba, ghi nhận những đóng góp qua nhiều thế hệ
Tại lễ kỷ niệm, Khoa Văn học vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba do Chủ tịch nước trao tặng. Thay mặt Đảng và Nhà nước, PGS.TS Nguyễn Kim Sơn, Uỷ viên TW Đảng, Phó Trưởng Ban Chiến lược, Chính sách Trung ương, đã trao tặng phần thưởng cao quý cho tập thể Khoa.
 |
| PGS.TS Nguyễn Kim Sơn, Uỷ viên TW Đảng, Phó Trưởng Ban Chiến lược, Chính sách Trung ương, đã trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba cho Khoa Văn học |
Đây là sự ghi nhận những thành tích xuất sắc của Khoa trong công tác, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời là niềm tự hào của nhiều thế hệ cán bộ, giảng viên và sinh viên.
Cùng với đó, Khoa Văn học được nhận Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo vì những thành tích xuất sắc trong sự nghiệp xây dựng và phát triển giáo dục. GS.TS Hoàng Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, đã thay mặt Bộ Giáo dục và Đào tạo trao Bằng khen cho tập thể Khoa.
 |
| PGS.TS Nguyễn Hiệu, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc ĐHQGHN, trực tiếp trao tặng phần thưởng cho các cá nhân của Khoa Văn có thành tích xuất sắc |
Dịp này, bốn cá nhân gồm PGS.TS Nguyễn Thu Hiền, PGS.TS Hoàng Cẩm Giang, TS. Đinh Thanh Hiếu và TS. Nguyễn Phương Liên cũng được nhận Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. PGS.TS Nguyễn Hiệu, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc ĐHQGHN, trực tiếp trao tặng phần thưởng cho các cá nhân.
 |
Nhân dịp này, Khoa Văn học cũng trao học bổng cho các sinh viên tiêu biểu, thể hiện sự quan tâm tới thế hệ người học và trách nhiệm tiếp nối truyền thống học thuật.
Những phần thưởng trong năm 2026 tiếp tục nối dài truyền thống thi đua và cống hiến của Khoa. Trước đó, Khoa đã được trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba năm 1995 và Huân chương Lao động hạng Nhì năm 2001. Qua các thời kỳ, Khoa còn nhận được 38 Giấy khen và 18 Bằng khen của các cơ quan, đơn vị, trong đó có Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội và ĐHQGHN.
GS.TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đánh giá cao những đóng góp của Khoa Văn học
Phát biểu tại buổi lễ, GS.TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, đánh giá cao những đóng góp của Khoa Văn học trong suốt 70 năm qua trên ba phương diện: đào tạo nguồn nhân lực, phát triển nghiên cứu khoa học cơ bản và xây dựng cộng đồng học thuật có bản sắc.
Theo Hiệu trưởng, cộng đồng học thuật được vun đắp qua nhiều thế hệ, với sự gắn kết của tri thức, tình thầy trò và những giá trị văn hóa tinh thần, là tài sản quý báu và nguồn lực quan trọng cho sự phát triển của Khoa.
Đề cập định hướng trong giai đoạn mới, GS.TS Hoàng Anh Tuấn cho rằng, trước những thay đổi của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các phương tiện truyền thông mới, Khoa cần tiếp tục củng cố nền tảng học thuật, phát huy thế mạnh đào tạo và nghiên cứu văn học cơ bản, Hán Nôm; chú trọng phát triển tư duy lý luận, năng lực nghiên cứu độc lập và xây dựng đội ngũ kế cận.
Cùng với đó, Khoa cần đẩy mạnh nghiên cứu liên ngành, tăng cường kết nối văn học với điện ảnh, nghệ thuật, văn hóa và truyền thông. Đối với lĩnh vực điện ảnh và nghệ thuật đại chúng, cần kết hợp nghiên cứu lý luận, lịch sử, phê bình với thực tiễn sáng tạo và sự phát triển của công nghiệp văn hóa.
 |
Về hội nhập quốc tế, Hiệu trưởng đề nghị Khoa phát triển các nhóm nghiên cứu có thế mạnh, tăng cường công bố quốc tế, mở rộng hợp tác đào tạo và nghiên cứu với các cơ sở học thuật uy tín; đồng thời phát huy lợi thế ngành Hán Nôm trong nghiên cứu, phiên dịch và giới thiệu di sản văn hiến Việt Nam ra khu vực và thế giới. Nhà trường sẽ tiếp tục quan tâm đầu tư cho các lĩnh vực khoa học cơ bản, phát triển đội ngũ giảng viên, nâng cao chất lượng cơ sở vật chất, học liệu và hạ tầng nghiên cứu.
70 năm truyền thống Khoa Ngữ văn – Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội nay là ĐHQGHN và 30 năm thành lập Khoa Văn học là hành trình của tri thức, tâm huyết và những giá trị nhân văn được bền bỉ trao truyền. Huân chương Lao động hạng Ba là sự ghi nhận xứng đáng đối với những đóng góp của nhiều thế hệ, đồng thời là động lực để Khoa tiếp tục đổi mới, sáng tạo và hội nhập, góp phần khẳng định vai trò của khoa học xã hội và nhân văn trong sự phát triển của đất nước.
 |
 |
 |
