Các công nghệ mới này có khả năng ảnh hưởng lớn đến các phương thức tạo dựng và sử dụng đối tượng quyền sở hữu trí tuệ cũng như quá trình sản xuất và phân phối hàng hóa, dịch vụ dựa trên các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ. Ngược lại, điều này cũng có ý nghĩa quan trọng đối với các phương thức quản lý, bảo vệ cũng như kiểm soát quá trình sản xuất, phân phối và sử dụng các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ của các chủ thể quyền.
Công nghệ mới và sự tích hợp các công nghệ mới có ảnh hưởng trực tiếp tới phương thức tạo ra tài sản trí tuệ. Sự hội tụ và tính chất phức tạp của sản phẩm và công nghệ, cũng như sự tương tác kết hợp sáng tạo một cách dễ dàng giữa các đối tác từ cách xa nhau thông qua các công cụ kỹ thuật truyền thông đã thực sự trở thành động lực thúc đẩy cho việc xuất hiện ngày càng nhiều hơn những sáng tạo, đổi mới dựa trên nền tảng hợp tác cùng nhau giữa các chủ thể sáng tạo. Trong thời đại hiện nay, các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ có nhiều khả năng được tạo ra bởi một nhóm các chuyên gia với những kiến thức chuyên sâu khác nhau, thậm chí đến từ nhiều quốc gia khác nhau hơn là ở trong cùng một tổ chức. Động lực cho hoạt động hợp tác sáng tạo ở đây không chỉ là bản thân nhu cầu ngày càng tăng đối với sự tương tác vốn có trong các nền tảng và công nghệ truyền thông mà còn là hệ thống internet vạn vận (Internet of Things - IoT) và các giao tiếp giữa máy với máy (Machine - to - Machine Communication - M2M)[1].
Ngày càng có nhiều máy móc và thiết bị thông minh như robot, máy bay không người lái, vệ tinh và các máy móc, thiết bị có liên quan không ngừng tạo ra những thông tin có giá trị có thể dẫn đến việc hình thành các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ. Điều này có thể đặt ra những câu hỏi mới liên quan đến những vấn đề về bản thân khái niệm sáng tạo, sáng chế hay quyền đối với các đối tượng sở hữu trí tuệ được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo (artificial intelligence - AI).
Những thay đổi về công nghệ cũng sẽ tạo ra những cơ hội và thách thức đối với việc phổ biến và kiểm soát các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ. Công nghệ thông tin và truyền thông (Information and Communication Technologies - ICT) và sự xuất hiện của công nghệ in 3D đã thúc đẩy việc phổ biến các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ dưới hình thức phi vật chất và cho phép các mô hình phân phối mới. Tuy nhiên, việc phân phối càng dễ dàng hơn thì cũng càng khiến cho việc kiểm soát những hành vi phân phối trái phép các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ như tác phẩm, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, bí mật kinh doanh càng trở nên khó khăn hơn. Hoạt động áp dụng các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, vì thế cũng gặp nhiều cản trở hơn so với trước đây. Sự phổ biến của các thiết bị và đồ dùng gia dụng dùng để truy cập thông tin trên internet khiến cho các thách thức này ngày càng trở nên nghiêm trọng. Công nghệ in 3D có tiềm năng giúp cho người tiêu dùng có thể sản xuất ra các sản phẩm dựa trên kiến thức và các thiết kế có bản quyền, mặc dù hiện nay công nghệ này chủ yếu được áp dụng ở quy mô công nghiệp. Các công nghệ mới như blockchain cũng đang được nghiên cứu với mục đích nhằm xác thực và truyền đạt thông tin về các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ được phân phối thông qua phương thức kỹ thuật số.
Với đặc tính của mình, hệ thống sở hữu trí tuệ luôn thể hiện sự linh hoạt trong việc thích ứng với các công nghệ mới và điều này sẽ được tiếp tục duy trì trong tương lai. Những lĩnh vực sáng tạo kỹ thuật mới như công nghệ nano, sinh học tổng hợp, internet vạn vật, ... đều có những đặc thù riêng liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ, cũng giống như sự hội tụ của các lĩnh vực công nghệ khác nhau như công nghệ sinh học và công nghệ nano với công nghệ thông tin và truyền thông. Ví dụ, một trong những khó khăn của công nghệ nano là một số vật liệu và hệ thống (mặc dù ở dạng thu nhỏ tối đa) sẽ có các chức năng giống với các chức năng đang tồn tại trong các vật liệu và hệ thống hiện hành. Do vậy, sẽ khó khăn trong việc thiết lập sự bảo vệ cân bằng, tương ứng bởi hệ thống bảo hộ sáng chế cho lĩnh vực này.
Các chức năng của IoT về thu thập và trao đổi dữ liệu có thể đặt ra các vấn đề về sở hữu trí tuệ liên quan đến các đối tượng được bảo hộ có nguồn gốc từ dữ liệu được thu thập, trong đó có việc bảo hộ bí mật thương mại (trong trường hợp thông tin là bí mật thương mại mang tính bí mật nhạy cảm) cũng như các quyền năng tiềm năng đối với cơ sở dữ liệu.
[1] Xem Обзор данных технологий см. в Руководстве ICC о правилах в отношении интернета всего. Nguồn: iccwbo.org/publication/icc-policyprimer-on-the-internet-of-everything/.
