Các nhà khoa học của ĐHQGHN được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về KH&CN
Trên cơ sở kế thừa truyền thống đào tạo và nghiên cứu khoa học hàng đầu đất nước của Trường Đại học Tổng hợp và Trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ trước đây, cùng với việc phát huy cao độ quyền tự chủ tự chịu trách nhiệm, ĐHQGHN đã phát triển đại học theo hướng tích hợp chặt chẽ đào tạo với nghiên cứu khoa học theo mô hình đại học nghiên cứu tiên tiến, đào tạo gắn với nghiên cứu và thông qua nghiên cứu. Tới nay ĐHQGHN đã xây dựng thành công mô hình đại học đa ngành, đa lĩnh vực với kết cấu lô gic nội tại chặt chẽ, liên thông liên kết cao trong đào tạo. ĐHQGHN đã tích cực đổi mới phương pháp dạy và học, tiên phong trong việc phát triển đại học theo các bộ tiêu chuẩn kiểm định chất lượng đào tạo chuẩn khu vực và chuẩn quốc tế; hoàn chỉnh hệ thống văn bản quy định nội bộ về đào tạo đại học và sau đại học theo những triết lí và định hướng mang tính tiên phong, đổi mới, hội nhập quốc tế, đáp ứng nhu cầu xã hội.
Trong những năm qua, bình quân mỗi năm, ĐHQGHN đào tạo được khoảng trên dưới 5000 cử nhân các hệ, trong đó gần 10% sinh viên thuộc các chương trình tài năng chương trình tiên tiến, đạt chuẩn quốc tế, chương trình chất lượng cao; bình quân hàng năm đào tạo được trên dưới 3000 thạc sĩ và khoảng 200 tiến sĩ; từ 67 chương trình đào tạo đại học, trên 80 chương trình đào tạo thạc sĩ, gần 80 chương trình đào tạo tiến sĩ (năm 2001) tăng đến 108 chương trình đào tạo đại học (trong đó có 76 chương trình đào tạo chuẩn quốc gia, 21 chương trình đào tạo chất lượng cao, 3 chương trình tiên tiến, 7 chương trình đạt chuẩn quốc tế, 5 chương trình đào tạo tài năng) và 121 chương trình đào tạo thạc sĩ và 112 chương trình đào tạo tiến sĩ (2010) thuộc hầu hết các lĩnh vực khoa học tự nhiên (KHTN), công nghệ, kinh tế, xã hội, giáo dục, ngoại ngữ, năm 2012. 20 năm qua ĐHQGHN liên tục phát triển mở mang các chương trình đào tạo mới. Ngoài phát triển các ngành, chuyên ngành truyền thống về khoa học cơ bản, ĐHQGHN còn tiên phong xây dựng nhiều ngành, chuyên ngành mới có tính liên ngành cao như khoa học môi trường, toán - tin, quản lí tài nguyên thiên nhiên, hóa dược, Việt Nam học, nhân học, ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển bền vững... Triển khai nhiều hình thức tổ chức đào tạo mới như đào tạo bằng kép, ngành chính - phụ để đáp ứng tốt hơn nhu cầu xã hội.
Phó Giám đốc ĐHQGHN Nguyễn Kim Sơn
|
ĐHQGHN đã kiên trì theo đuổi triết lí phát triển đào tạo chất lượng cao, đào tạo tinh hoa, không dựa vào số lượng. Tới 2012, tỉ lệ học viên đào tạo sau đại học đã chiếm gần 30% tổng số sinh viên, học viên chính quy. Đào tạo không chính quy bậc cử nhân giảm 10% mỗi năm, tăng quy mô đào tạo đại học chính quy hợp lí để có điều kiện nâng cao chất lượng đào tạo, đào tạo chất lượng cao.
ĐHQGHN cũng đã đi tiên phong trong cả nước trên phương diện đổi mới quản trị đại học, thực hiện triết lí đào tạo mới, phương pháp giảng dạy mới, gắn đào tạo kiến thức chuyên sâu với bồi dưỡng kĩ năng, tăng cường các kiến thức liên ngành, tăng khả năng đáp ứng linh hoạt yêu cầu việc làm của sinh viên, đào tạo Chất lượng đào tạo của ĐHQGHN luôn được nâng cao, thuộc hàng đầu của Việt Nam, đặc biệt các chương trình đào tạo tài năng, chất lượng cao đã đạt chuẩn khu vực Đông Nam Á. Chất lượng của các chương trình loại này đã được chứng minh qua các đợt kiểm định của tổ chức Hiệp hội các trường đại học Đông Nam Á (AUN).
ĐHQGHN đã tiếp nối và phát huy được truyền thống lâu năm về đào tạo, bồi dưỡng nhân tài; hàng năm có trên 800 học sinh trung học phổ thông năng khiếu về KHTN và ngoại ngữ được đào tạo tích cực với chất lượng cao. Học sinh hệ này đã giành rất nhiều huy chương các loại trong các kỳ thi Olympic quốc tế.
ĐHQGHN đã tiến hành đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho số lượng rất lớn cán bộ các bộ, ban, ngành, địa phương. Sinh viên tốt nghiệp từ ĐHQGHN đang đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng trong các cơ quan quản lý nhà nước: các cơ quan Đảng, Quốc hội, các bộ, ngành Trung ương cũng như trong các tổ chức chính trị xã hội khác; trong các cơ quan quản lý các tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương; có mặt và đóng góp nhiều thành công trong hoạt động nghiên cứu khoa học và công nghệ, chuyển giao tri thức tại nhiều viện nghiên cứu khoa học lớn của đất nước; sinh viên tốt nghiệp còn có mặt với số lượng ngày càng đông trong các doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp nước ngoài, như Tập đoàn Than và Khoáng sản Việt Nam, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, các công ty Toyota, Ford; các tổ chức quốc tế và tổ chức phi chính phủ.
Để tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, trong thời gian tới, ĐHQGHN tăng cường các nguồn lực để xây dựng và phát triển một số ngành, chuyên ngành, tiến tới xây dựng các bộ môn, khoa, trường đại học thành viên đạt chuẩn quốc tế. Bên cạnh đó, ĐHQGHN chú trọng xây dựng và phát triển các nhóm nghiên cứu được đầu tư và hoạt động theo mô hình trung tâm nghiên cứu xuất sắc theo chuẩn của nhóm 100 các đại học hàng đầu châu Á làm nền tảng cho việc phát triển đội ngũ cán bộ, cho đào tạo và NCKH chất lượng cao. ĐHQGHN hiện đang phấn đấu xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh, tiến tới có một số trường phái học thuật có uy tín, vừa làm nòng cột cho phát triển khoa học công nghệ vừa làm tiền đề phát triển đào tạo đại học và sau đại học.
Trong chiến lược phát triển và đổi mới hoạt động đào tạo của mình, ĐHQGHN tiếp tục đặt mục tiêu chuyển đổi đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở chiều sâu, thực chất và toàn diện, thể hiện đầy đủ triết lí lấy người học làm trung tâm, tạo môi trường thuận lợi và khả năng phát triển tối đa cho người học, đạt các chuẩn đầu ra như đã cam kết xã hội.
Xác định sứ mệnh tiên phong, đầu tầu trong việc đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục đại học nước nhà, ĐHQGHN đang xây dựng và triển khai đề án đổi mới công tác tuyển sinh theo đánh giá năng lực, đã có được thí điểm ở bậc sau đại học và sẽ có những bước đi đầu tiên cho bậc đại học vào các năm 2014 và 2015. Kết quả thí điểm đổi mới tuyển sinh trong ĐHQGHN sẽ có tác dụng tốt cho công tác tuyển sinh vào các trường đại học ở Việt Nam nói chung trong những năm tới.
Đặc trưng trong công tác đào tạo của ĐHQGHN suốt 20 năm qua có thể gói gọn trong mấy điểm chủ chốt là: Lấy nghiên cứu khoa học làm nền tảng; Kiên trì theo đuổi mục tiêu chất lượng cao, đổi mới không ngừng, năng động, đa dạng hóa, hướng tới đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực hoạt động trong môi trường quốc tế thế kỉ 21.
GS.TS Harold W. Kroto, nhà khoa học nhận giải Nobel Hóa học năm 1996, thuyết trình bài giảng tại ĐHQGHN.
