 |
| Toàn cảnh buổi làm việc |
Hạ tầng dùng chung phải tạo ra năng lực mới
Những trao đổi trong quá trình xây dựng Kế hoạch khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2027 của ĐHQGHN cho thấy yêu cầu chuyển từ đầu tư phân tán sang hạ tầng dùng chung, gắn nguồn lực với nhiệm vụ và sản phẩm.
 |
| GS.TS Trần Thị Thanh Tú, Trưởng ban Khoa học và Đổi mới sáng tạo ĐHQGHN trình bày dự thảo Kế hoạch khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2027 của ĐHQGHN |
Theo dự thảo Kế hoạch do GS.TS Trần Thị Thanh Tú, Trưởng ban Khoa học và Đổi mới sáng tạo ĐHQGHN trình bày, tổng dự toán năm 2027 là 1.098,1 tỷ đồng, gồm 718,1 tỷ đồng chi thường xuyên, chi sự nghiệp và 380 tỷ đồng chi đầu tư phát triển.
Ba dự án dự kiến triển khai mới gồm Trung tâm thiết kế, chế tạo và đo kiểm vi mạch quốc gia; phòng thí nghiệm bán dẫn cấp cơ sở tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên; dự án chuyển đổi số ĐHQGHN giai đoạn 2026-2030. ĐHQGHN cũng đề xuất các phòng thí nghiệm dùng chung về công nghệ sinh học tiên tiến, y học chính xác, công nghệ lượng tử và một số lĩnh vực ưu tiên.
 |
| GS.TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ, cho rằng đại học cần trở thành “thỏi nam châm” thu hút nguồn lực xã hội bằng hạ tầng dùng chung |
GS.TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ, cho rằng đại học cần trở thành “thỏi nam châm” thu hút nguồn lực xã hội bằng hạ tầng dùng chung. Tại Hòa Lạc, Trường đang triển khai mô hình “One Lab” trên khoảng 7.000 m², hướng tới việc doanh nghiệp đưa thiết bị, đề tài đến phối hợp. Hiệu quả đầu tư phải được đo bằng mức độ khai thác, nhiệm vụ phối hợp, năng lực đào tạo và sản phẩm đầu ra.
Cũng tại buổi làm việc, đại diện các đơn vị thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ và ĐHQGHN đã cùng trao đổi, thảo luận nhằm làm rõ những điểm nghẽn, đề xuất giải pháp tháo gỡ, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Chuyển từ phân bổ kinh phí sang đặt hàng nhiệm vụ
PGS.TS Bùi Thế Duy, Giám đốc ĐHQGHN, nhấn mạnh kinh phí phải đi cùng nhiệm vụ; mỗi khoản đầu tư cần gắn với mục tiêu, chỉ tiêu, sản phẩm đầu ra và trách nhiệm cụ thể. ĐHQGHN chịu trách nhiệm phân bổ nguồn lực, đồng thời giao nhiệm vụ và chỉ tiêu tương ứng cho từng đơn vị thành viên.
Nguồn lực được tổ chức theo hệ sinh thái ba tầng: nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu cơ bản định hướng ứng dụng để duy trì nền tảng tri thức, năng lực học thuật và đội ngũ; công nghệ chiến lược gắn với thực tiễn; đổi mới sáng tạo, ươm tạo và hỗ trợ hình thành doanh nghiệp khoa học, công nghệ.
 |
| Giám đốc ĐHQGHN Bùi Thế Duy nhấn mạnh kinh phí phải đi cùng nhiệm vụ; mỗi khoản đầu tư cần gắn với mục tiêu, chỉ tiêu, sản phẩm đầu ra và trách nhiệm cụ thể |
Với công nghệ chiến lược, nhiệm vụ cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, có đơn đặt hàng trực tiếp từ doanh nghiệp. Nguồn lực doanh nghiệp có thể được huy động cho các bài toán ngắn hạn; ngân sách nhà nước tập trung cho bài toán lớn, dài hạn hoặc có mức độ rủi ro cao. Nghiên cứu cơ bản vẫn cần được đầu tư ổn định, nhưng nhiệm vụ ứng dụng phải tính đến thử nghiệm, chuyển giao và thương mại hóa ngay từ khâu thiết kế.
Đồng tình với định hướng này, PGS.TS Vũ Hải Quân, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, yêu cầu phân bổ kinh phí dựa trên nhiệm vụ cụ thể, đi cùng chỉ tiêu, sản phẩm và trách nhiệm thực hiện. Bộ trưởng đề nghị ĐHQGHN chủ trì ít nhất một nhiệm vụ công nghệ chiến lược quốc gia quy mô lớn, hướng tới phát triển sản phẩm y tế, vaccine hoặc công nghệ lõi.
Đo hợp tác “3 nhà” bằng kết quả thực chất
Trong mô hình Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp, Nhà nước xác định hướng ưu tiên, đặt hàng nhiệm vụ, đầu tư hạ tầng nền tảng và hoàn thiện cơ chế về tài sản công, sở hữu trí tuệ, tài chính, mua sắm. Nhà trường phát triển công nghệ, đào tạo nhân lực, tổ chức nhóm liên ngành và vận hành hạ tầng dùng chung. Doanh nghiệp đưa ra bài toán, cung cấp dữ liệu, thiết bị hoặc kinh phí đối ứng, tham gia thử nghiệm và đưa sản phẩm ra thị trường.
Năm 2025, ĐHQGHN có 138 đối tác doanh nghiệp; doanh thu hợp tác doanh nghiệp và quốc tế đạt khoảng 190 tỷ đồng; sáu doanh nghiệp spin-off được hình thành từ kết quả nghiên cứu. Tuy nhiên, chiều sâu hợp tác cần được đo bằng tỷ lệ đồng đầu tư, số nhiệm vụ xuất phát từ nhu cầu thực tế, số công nghệ được thử nghiệm, hợp đồng chuyển giao, doanh thu bản quyền và khả năng duy trì hợp tác dài hạn.
 |
| Bộ trưởng Vũ Hải Quân đặt hàng ĐHQGHN năm nhiệm vụ trọng tâm |
Trên cơ sở các trao đổi, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đặt hàng ĐHQGHN năm nhiệm vụ trọng tâm: đăng ký nhiệm vụ nghiên cứu cơ bản xuất sắc, dài hạn; xây dựng đề án tổng thể và lộ trình đầu tư hệ thống phòng thí nghiệm dùng chung; đề xuất, chủ trì ít nhất một nhiệm vụ công nghệ chiến lược quốc gia trong năm 2026 với kinh phí tối thiểu 100 tỷ đồng, đồng thời hoàn thiện đề xuất về y tế thông minh, robot y tế và phẫu thuật chính xác; tăng cường hợp tác khoa học, chuyển giao công nghệ với địa phương; xây dựng chương trình khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cho sinh viên tại Hòa Lạc.
Hiệu quả đầu tư công nghệ chiến lược không chỉ nằm ở kinh phí, thiết bị hay số nhiệm vụ, mà ở khả năng kết nối nguồn lực thành chuỗi phát triển công nghệ. Hạ tầng phải được giới nghiên cứu, người học và doanh nghiệp khai thác; nhiệm vụ phải có môi trường thử nghiệm, đơn vị tiếp nhận. Khi quyền sở hữu và phương án chuyển giao được chuẩn bị sớm, đầu tư mới có thể tạo ra công nghệ giá trị và sản phẩm đi vào thị trường.
 |
