VNU Logo

GS.TS Nguyễn Văn Nội: Trường đại học hạnh phúc là nơi khơi dậy khát vọng khám phá tri thức

Tại Hội thảo “Kiến tạo trường đại học hạnh phúc tại Việt Nam: Từ tầm nhìn đến hành động” diễn ra ngày 22/5/2026, GS.TS Nguyễn Văn Nội – nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN đã chia sẻ nhiều quan điểm sâu sắc về xây dựng môi trường đại học hạnh phúc trong bối cảnh giáo dục đại học đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ.

GS.Nguyễn Văn Nội cùng nhóm dự án tại Phòng thí nghiệm trọng điểm Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong phát triển xanh, Trường ĐHKHTN

Theo GS Nguyễn Văn Nội, một trường đại học hạnh phúc không chỉ là nơi đạt thành tích cao trong nghiên cứu và đào tạo mà còn là môi trường truyền cảm hứng, nuôi dưỡng khát vọng học tập, sáng tạo và cống hiến cho mọi thành viên trong cộng đồng học thuật.

Kết hợp hài hòa giữa học thuật đỉnh cao và thực tiễn cuộc sống

Chia sẻ tại hội thảo, GS.TS Nguyễn Văn Nội cho rằng khái niệm “pháo đài học thuật” không nên được nhìn nhận theo nghĩa khô cứng hay tách biệt với thực tiễn. Ngược lại, đây chính là nền tảng để một trường đại học khẳng định vị thế thông qua những nghiên cứu cơ bản có giá trị, những công trình khoa học có tầm ảnh hưởng trong nước và quốc tế.

Tuy nhiên, theo ông, giá trị học thuật chỉ thực sự  phát huy giá trị khi được kết nối với nhu cầu của xã hội và doanh nghiệp. Hoạt động nghiên cứu sẽ phần nào mất đi ý nghĩa nếu các kết quả thu được chỉ dừng lại trong phòng thí nghiệm, thay vì được chuyển giao và ứng dụng vào thực tế. Do đó, sứ mệnh của trường đại học hiện đại là vừa bảo tồn nền tảng học thuật hàn lâm, vừa nhạy bén cập nhật hơi thở của cuộc sống vào chương trình đào tạo và nghiên cứu.

Trong bối cảnh quá trình chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, dựa trên các công nghệ  lõi như  trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), Dữ liệu lớn (Big Data) và Blockchain , chương trình đào tạo cần được  liên tục cập nhật để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động. Đây cũng là yếu tố giúp người học thích ứng nhanh hơn với môi trường nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp.

Sinh viên hạnh phúc khi được truyền cảm hứng học tập

Theo GS.TS Nguyễn Văn Nội, người học là trung tâm của mọi hoạt động giáo dục và đào tạo. Một trường đại học hạnh phúc phải là nơi sinh viên cảm thấy hứng thú khi đến lớp, được khuyến khích sáng tạo, được lắng nghe và có cơ hội phát triển bản thân mỗi ngày.

Ông nhấn mạnh rằng sinh viên không nên coi việc học là áp lực hay gánh nặng. Thay vào đó, mỗi ngày đến trường cần là một hành trình khám phá tri thức, nơi các em được truyền cảm hứng để không ngừng tìm tòi, sáng tạo và hoàn thiện bản thân.

GS.TS Nguyễn Văn Nội đang chủ trì Dự án SATREPS về quan trắc chất lượng môi trường và an toàn thực phẩm, trong khuôn viên xinh đẹp của ĐHQGHN tại Hòa Lạc. 

Để làm được điều đó, vai trò của người thầy đặc biệt quan trọng. Theo GS.TS Nguyễn Văn Nội, nhiệm vụ của giảng viên không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, mà điều quan trọng hơn còn  là khơi dậy trong sinh viên niềm đam mê học tập và khát vọng khám phá những chân trời tri thức mới. Chính sự truyền cảm hứng từ người thầy sẽ góp phần tạo nên môi trường học tập tích cực, giúp sinh viên phát huy tối đa năng lực của mình.

Tạo điều kiện để đội ngũ khoa học tỏa sáng

Một trường đại học hạnh phúc không chỉ dành cho người học mà còn phải là nơi đội ngũ giảng viên, nhà khoa học được phát huy tối đa năng lực sáng tạo.

GS.TS Nguyễn Văn Nội cho rằng tự do học thuật là yếu tố cốt lõi để các nhà khoa học phát triển. Giảng viên cần được trao quyền chủ động trong nghiên cứu, giảng dạy và sáng tạo, đồng thời được ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp của mình. Trường đại học cần kiến tạo một không gian hợp tác và sẻ chia, nơi mỗi cá nhân được tạo điều kiện để tỏa sáng, phát triển toàn diện và đóng góp vào thành công chung.

Theo ông, chính sự tỏa sáng của đội ngũ các nhà khoa học đã góp phần tạo nên những thành tựu nổi bật về công bố quốc tế,  sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên trong nhiều năm qua. Đây cũng là nền tảng để nâng cao vị thế của nhà trường trong hệ thống giáo dục đại học ở Việt Nam, khu vực và trên thế giới.

Xây dựng cộng đồng đại học hạnh phúc từ mọi thành viên

Bên cạnh giảng viên và sinh viên, GS.TS Nguyễn Văn Nội cho rằng đội ngũ cán bộ, chuyên viên các phòng ban chức năng và nhân viên phục vụ   chính là  những mảnh ghép không thể thiếu của hệ sinh thái đại học.

Theo ông, đây là lực lượng thầm lặng góp phần đảm bảo mọi hoạt động của nhà trường diễn ra một cách hiệu quả. Họ cần được ghi nhận, tôn trọng và tạo điều kiện phát triển nghề nghiệp tương xứng với những đóng góp của mình. Chỉ khi mọi thành viên đều cảm thấy được trân trọng và có cơ hội cống hiến, trường đại học mới thực sự trở thành một cộng đồng gắn kết và hạnh phúc.

Truyền cảm hứng từ những giá trị và thành tựu

GS.TS Nguyễn Văn Nội cho rằng một trong những yếu tố quan trọng tạo nên hạnh phúc trong môi trường đại học là niềm tự hào về những giá trị và thành tựu mà tập thể cùng xây dựng.

Nhìn lại hành trình phát triển của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ông cho biết những thành tích nổi bật trong nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân tài, các chương trình cử nhân khoa học tài năng, chương trình tiên tiến và chất lượng cao cùng những thế hệ sinh viên thành đạt đã góp phần tạo nên bản sắc và uy tín của nhà trường. Chính những thành tựu đó trở thành nguồn cảm hứng để các thế hệ giảng viên, sinh viên tiếp tục phấn đấu và cống hiến.

 GS Nội chia sẻ, "Người lãnh đạo là người đề xuất ra được những ý tưởng xuất sắc, và truyền cảm hứng để cộng sự, học sinh, sinh viên của mình hiện thực hóa những ý tưởng xuất sắc đó".

Theo GS.TS Nguyễn Văn Nội, xây dựng trường đại học hạnh phúc không phải là những khẩu hiệu mang tính hình thức mà là quá trình kiến tạo một môi trường học thuật nhân văn, sáng tạo và giàu cảm hứng. Khi người thầy được tỏa sáng, người học được truyền cảm hứng và mọi thành viên trong cộng đồng đại học đều được trân trọng, trường đại học sẽ trở thành nơi nuôi dưỡng tri thức, khát vọng và những giá trị tốt đẹp cho xã hội.

>>> Nguồn: Giáo sư Nguyễn Văn Nội: Sinh viên hạnh phúc khi mỗi ngày đến trường không phải để "trả nợ" bài vở

Thùy Dương - VNU Media